Instrukcja obsługi w jęz. polskim do aparatury T7C

Instrukcja obsługi w jęz. polskim do aparatury T7C
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
w.
ro
7C – 2.4GHz
ww
Instrukcja obsługi radiowego systemu zdalnego sterowania do
modeli samolotów, szybowców i śmigłowców.
Futaba 7C 2.4GHz
7 kanałów FASST
Nowe wersje oprogramowania oraz dodatkowe wskazówki odnośnie korzystania z systemu udostępniane są na
stronie internetowej: www.futaba-rc.com\faq\7c-faq.html
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 1 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
SPIS TREŚCI
Wstęp.......................................................................................................................................................4
Instrukcja użytkowania i dodatkowa pomoc techniczna .....................................................................4
Zastosowania, eksport oraz modyfikacja sprzętu...............................................................................5
Ostrzeżenia .......................................................................................................................................5
Specjalne oznaczenia........................................................................................................................5
ZASADY BEZPIECZEŃSTWA ..........................................................................................................6
Szybkie wprowadzenie do systemu 7C .................................................................................................8
NADAJNIK ........................................................................................................................................8
ODBIORNIK R617FS ........................................................................................................................9
ELEMENTY STERUJĄCE NADAJNIKA - SAMOLOTY I SZYBOWCE ..........................................11
ELEMENTY STERUJĄCE NADAJNIKA - ŚMIGŁOWCE ...............................................................12
TABELA KONFIGURACJI ELEMENTÓW STERUJĄCYCH ............................................................13
Ładowanie akumulatorów Ni-Cd ......................................................................................................14
ro
Regulacja długości drążków ............................................................................................................15
Regulacja oporu drążków ................................................................................................................16
Regulacja kontrastu wyświetlacza ...................................................................................................16
Zmiana trybu pracy drążków............................................................................................................16
Montaż systemu radiowego w modelu.............................................................................................17
Tryb testowania zasięgu..................................................................................................................20
w.
Procedura "Link" - łączenie odbiornika z nadajnikiem......................................................................21
WYŚWIETLACZ ORAZ PRZYCISKI NADAJNIKA...........................................................................21
OSTRZEŻENIA I KOMUNIKATY BŁĘDÓW.....................................................................................22
FUNKCJE MENU DLA MODELU SAMOLOTU I SZYBOWCA (ACRO) ..................................................24
KRÓTKI PRZEWODNIK: KONFIGURACJA PROSTEGO, 4-KANAŁOWEGO MODELU SAMOLOTU
........................................................................................................................................................25
ww
MENU PODSTAWOWE DLA SAMOLOTÓW I SZYBOWCÓW (ACRO BASIC) .....................................27
Menu MODEL .....................................................................................................................................27
Wybór modelu (SEL.) ......................................................................................................................27
Kopiowanie ustawień modelu (COPY).............................................................................................28
Nazwa modelu (NAME) ...................................................................................................................29
Menu PARAMETER............................................................................................................................30
Kasowanie ustawień (RESET).........................................................................................................30
Typ modelu (TYPE).........................................................................................................................31
Przełączniki dla kanałów 5 i 7 (CH5-SW i CH7-SW).......................................................................32
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 2 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Rewers serwomechanizmu (REVERSE).............................................................................................32
Zakresy ruchu serwomechanizmów (E.POINT)...................................................................................33
Funkcja gaszenia silnika (TH-CUT).....................................................................................................34
Podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz Expo (D/R,EXP) ...............................................................35
Funkcja stopera (TIMER) ....................................................................................................................38
Funkcja trenera (TRAINER) ................................................................................................................39
Ustawienia trymerów (TRIM)...............................................................................................................40
Kompensacja punktów neutralnych serwomechanizmów (SUB-TRIM) ...............................................42
Funkcja F/S (FAIL SAFE)....................................................................................................................43
MENU ZAAWANSOWANE DLA SAMOLOTÓW I SZYBOWCÓW (ACRO ADVANCE) .........................44
Typy skrzydeł w modelach samolotów i szybowców (ACRO) ..............................................................44
Funkcja klapolotek (FLAPRN) .........................................................................................................45
Ustawienia klap (FL-TRIM) ..............................................................................................................46
Typy ogonów w modelach samolotów i szybowców (ACRO) ..............................................................47
Lotki z funkcją steru wysokości (ELEVON) ......................................................................................47
ro
Ster wysokości z funkcją lotek (AILVATOR) ....................................................................................48
Ustawienia ogona typu „V” (V-TAIL) ................................................................................................50
Figura akrobacyjna (beczka autorotacyjna) aktywowana przełącznikiem (SNAP-ROLL / SNAP) ........51
MIKSERY ...........................................................................................................................................52
Mikser steru wysokości i klap - ELE-FLP .........................................................................................53
Mikser klap i steru wysokości (FLP-ELE).........................................................................................54
w.
Mikser lotek – steru kierunku (AIL-RUD)..........................................................................................54
Mikser hamulca aerodynamicznego (A.BRAKE)..............................................................................55
Miksery programowalne (P-MIX1-3) ................................................................................................56
Dodatkowe funkcje oraz wyposażenie stosowane w silnikowych modelach samolotów..........................58
FUNKCJE MENU ŚMIGŁOWCA (HELI) .................................................................................................60
KONFIGURACJA PROSTEGO MODELU ŚMIGŁOWCA W TRYBIE BASIC...................................60
ww
MENU PODSTAWOWE DLA ŚMIGŁOWCÓW (HELI BASIC) ...............................................................63
Typ modelu (TYPE) ............................................................................................................................63
Funkcja SWASH AFR (niedostępna w konfiguracji HELI H-1).............................................................65
Konfiguracja normalnego trybu lotu.....................................................................................................66
Krzywa gazu TH-CV(N) ...................................................................................................................67
Krzywa skoku ogólnego PI-CV(N) ...................................................................................................67
Mikser REVO ..................................................................................................................................67
Funkcja gaszenia silnika (TH-CUT) .................................................................................................68
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 3 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
MENU ZAAWANSOWANE DLA ŚMIGŁOWCÓW (HELI ADVANCE) ....................................................69
Ustawienia autorotacji (TH-HOLD) ..................................................................................................69
Krzywe gazu i skoku ogólnego (TH-CRV i PI-CRV).........................................................................70
Mikser skoku łopat wirnika ogonowego (REVO) ..............................................................................71
Tryby IDLE-UP ................................................................................................................................71
Dodatkowe trymery (OFFSET) ........................................................................................................72
Ustawienia zawisu (HOV-THR i HOV-PIT) ......................................................................................73
Mikser tarczy sterującej-gazu (SWASH-THR)..................................................................................74
Żyroskopy oraz regulatory obrotów do silników spalinowych (governory) ........................................75
Ustawienia żyroskopu (GYRO)........................................................................................................76
GOVERNORY (regulatory obrotów silników spalinowych) ...............................................................78
Ustawienia governora (GOVERNOR)..............................................................................................78
SŁOWNICZEK POJĘĆ...........................................................................................................................80
ro
Dla ułatwienia korzystania z niniejszej instrukcji zastosowane w niej zostały specjalne kroje czcionek. Nazwy
funkcji i skróty podane zostały w ten sam sposób, jak na ekranie nadajnika. W tekście wyróżniono je ODRĘBNYM
KROJEM CZCIONKI.
Wstęp
w.
Nazwy elementów sterujących nadajnika wydrukowane zostały natomiast TYM KROJEM CZCIONKI (np.
PRZEŁĄCZNIK A, DRĄŻEK GAZU).
Dziękujemy za zakup systemu radiowego 7C-2.4GHz FASST* firmy Futaba. Jest to cyfrowy, proporcjonalny
system zdalnego sterowania. Jest on niezwykle wszechstronny i może być używany zarówno przez
początkujących, jak i zaawansowanych pilotów. Aby latać bezpiecznie oraz możliwie najlepiej wykorzystać funkcje
zakupionego sprzętu, przeczytaj dokładnie instrukcję obsługi. Jeżeli napotkasz jakieś problemy, zajrzyj ponownie
do instrukcji lub odwiedź dział Frequenty Asked Questions (Najczęściej Zadawane Pytania) na stronie internetowej
firmy Futaba (w języku angielskim). Możesz również skontaktować się ze sprzedawcą sprzętu lub lokalnym
centrum serwisowym firmy Futaba.
ww
*FASST (Futaba Advanced Spread Spectrum Technology) = technologia rozproszonego widma
Instrukcja użytkowania i dodatkowa pomoc techniczna
Niniejsza instrukcja została przygotowana tak, aby była ona możliwie pomocna dla użytkownika. Wiele stron
poświęcono na opisy procedur konfiguracji oraz przykłady. Wskazówki odnośnie użytkowania aparatury możesz
znaleźć również na naszej stronie internetowej. W niniejszej instrukcji znajdziesz opis sposobu konfiguracji
prostego, 4-kanałowego modelu samolotu. Wspomniana już strona Frequently Asked Questions zawiera podobne
instrukcje konfiguracji wielu innych typów modeli, w tym modeli wielosilnikowych, modeli wyposażonych w ruchome
podwozie, zaawansowanych modeli akrobacyjnych wyposażonych w 7 serwomechanizmów, helikopterów z tarczą
sterującą 140° CCPM itp.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 4 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Ze względu na możliwe modyfikacje techniczne i uaktualnienia oprogramowania sprzętu, informacje zawarte w
niniejszej instrukcji mogą ulec zmianie bez wcześniejszej zapowiedzi.
Wsparcie Techniczne i Serwis: W celu zapewnienia pełnej sprawności technicznej sprzętu, zalecamy coroczną
kontrolę aparatury w centrum serwisowym.
Zastosowania, eksport oraz modyfikacja sprzętu
1. Aparatura zdalnego sterowania może być wykorzystywana jedynie z modelami samolotów, szybowców i
śmigłowców. Nie może być ona używana do żadnych innych celów poza hobbystycznymi zastosowaniami
modelarskimi. Produkt ten podlega odpowiedniemu rozporządzeniu Ministra Łączności, został on również
zarejestrowany wyłącznie do takiego użytku.
2. Ostrzeżenia odnośnie eksportu:
(a) Kiedy niniejszy produkt zostaje wyeksportowany z kraju, w którym został wyprodukowany, korzystanie z niego
regulują prawa obowiązujące w kraju, gdzie będzie on użytkowany. Dotyczy to w szczególności praw do
nadawania w poszczególnych pasmach częstotliwości radiowych. Jeżeli zakupiłeś nadajnik od sprzedawcy poza
granicami twojego kraju, nie zaś od autoryzowanego dystrybutora firmy Futaba, skontaktuj się ze sprzedawcą, aby
upewnić się, czy sprzęt spełnia wymagania określone dla twojego kraju.
ro
(b) Korzystanie z systemu zdalnego sterowania do celów innych niż modelarskie wymaga stosownego zezwolenia
w kraju, gdzie będzie on używany. Należy jednak pamiętać, że sprzęt został zaprojektowany wyłącznie do takich
zastosowań.
3. Modyfikacja, przeróbki i wymiana części: Firma Futaba nie przyjmuje na siebie odpowiedzialności za
modyfikacje, przeróbki i wymianę elementów aparatury sterującej przez osoby nieupoważnione. Tego typu
ingerencje skutkują utratą gwarancji.
Ostrzeżenia:
w.
(1) Przed rozpoczęciem korzystania ze sprzętu przeczytaj wszystkie zasady bezpieczeństwa zamieszczone w
niniejszej instrukcji i bezwzględnie się do nich stosuj.
(2) Podczas latania nigdy nie spuszczaj modelu z oczu. Lataj tak, aby model był widoczny cały czas. Gdy model
znajdzie się za jakimś większym obiektem, np. budynkiem, sterowanie nim będzie utrudnione. Mogą również
wystąpić problemy z łącznością radiową.
(3) Podczas sterowania modelem nie trzymaj za antenę nadajnika. Może to spowodować pogorszenie jakości
nadawanego sygnału.
ww
Specjalne oznaczenia
Akapity oznaczone w następujący sposób mają szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa:
NIEBEZPIECZEŃSTWO! – Wykonanie danej czynności w sposób niezgodny z instrukcją może spowodować
poważne obrażenia, a nawet śmierć.
OSTRZEŻENIE – W ten sposób oznaczone są czynności, przy których istnieje duże ryzyko uszkodzenia ciała lub
zniszczenia mienia.
UWAGA – Czynności, które niosą za sobą małe ryzyko poważniejszego zranienia użytkownika, lecz w przypadku
wykonania ich w sposób niezgodny z instrukcją, mogą powodować niewielkie uszkodzenia ciała lub zniszczenie
mienia.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 5 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
ZASADY BEZPIECZEŃSTWA
bb
e.p
Ostrzeżenie: Sprzęt elektroniczny zawsze trzymaj z dala od małych dzieci.
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Aby zapewnić bezpieczeństwo sobie i innym, przestrzegaj następujących zasad:
Przeprowadzaj regularną konserwację sprzętu. Mimo, że aparatura 7C zapisuje ustawienia modeli w pamięci
trwałej EEPROM (która nie wymaga regularnej wymiany ani akumulatorów do jej podtrzymywania), należy
regularnie sprawdzać, czy wszystko działa poprawnie. Zalecamy, aby co roku po zakończeniu sezonu oddawać
aparaturę do centrum serwisowego firmy Futaba w celu dokładnego sprawdzenia jej stanu technicznego i
dokonania ewentualnych napraw.
Akumulatory niklowo-kadmowe (NiCd)
Naładuj akumulator przed lotem! (Patrz rozdział "Ładowanie akumulatorów Ni-Cd"). Przed każdą serią lotów
ładuj akumulator nadajnika i odbiornika przez co najmniej 15 godzin. Słabo naładowany akumulator bardzo szybko
się rozładuje, co może spowodować utratę kontroli nad modelem i wypadek. Przed rozpoczęciem serii lotów
zresetuj znajdujący się w aparaturze licznik czasu, a podczas latania kontroluj czas, przez jaki model znajduje się
w powietrzu.
ro
Nigdy nie lataj do całkowitego wyczerpania akumulatora. Nie polegaj w stu procentach na ostrzeżeniu o niskim
napięciu w akumulatorze, które wyświetlane będzie na ekranie nadajnika. Jest to jedynie wskazówka, kiedy należy
ponownie go naładować. Przed każdym lotem sprawdź stan naładowania akumulatora nadajnika i odbiornika.
Gdzie latać?
Zalecamy latanie na specjalnie do tego celu wyznaczonych terenach. O najbliższe kluby modelarskie oraz lotniska
możesz zapytać sprzedawcę sprzętu.
Na lotnisku
w.
Zawsze zwracaj uwagę na zasady panujące na terenie przeznaczonym do lotów, rozmieszczenie widzów, kierunek
wiatru oraz ewentualne przeszkody. Unikaj latania w pobliżu linii wysokiego napięcia, wysokich budynków lub
urządzeń telekomunikacyjnych, ponieważ mogą tam występować zakłócenia sygnału radiowego.
Aby zapobiec awarii sprzętu zawsze włączaj i wyłączaj poszczególne urządzenia w odpowiedniej kolejności:
1. Ustaw drążek gazu w pozycji wolnych obrotów lub w inny sposób zabezpiecz model przed przypadkowym
startem.
2. Włącz zasilanie nadajnika i poczekaj aż wyświetli się ekran pracy.
ww
3. Upewnij się, że wybrałeś właściwy zestaw ustawień dla modelu, którym zamierzasz latać.
4. Włącz zasilanie odbiornika.
5. Sprawdź działanie wszystkich powierzchni sterowych. Jeżeli któryś serwomechanizm działa niewłaściwie, nie
zaczynaj latania zanim zidentyfikujesz przyczynę problemu.
(Sprawdź, czy funkcja Fail Safe działa poprawnie. W tym celu wyłącz na chwilę nadajnik i zaobserwuj zachowanie
serwomechanizmów. Ponownie włącz nadajnik).
6. Uruchom silnik.
7. Przeprowadź pełny test zasięgu.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 6 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
9. Wyłącz zasilanie odbiornika.
10. Wyłącz zasilanie nadajnika.
bb
e.p
8. Po zakończeniu latania ściągnij drążek gazu maksymalnie do siebie, użyj przełącznika wyłączającego silnik, lub
w inny sposób zabezpiecz silnik modelu przed przypadkowym uruchomieniem.
Jeżeli nie zachowasz właściwej kolejności włączania całego systemu, serwomechanizmy lub powierzchnie sterowe
mogą ulec zniszczeniu, możesz zalać silnik, lub może dojść do jego przypadkowego włączenia, co grozi
uszkodzeniami ciała.
Jeżeli podczas przygotowań do lotu postawisz aparaturę na ziemi, uważaj, aby nie przewrócił jej wiatr. Jeżeli się
przewróci, może nastąpić przypadkowe wychylenie drążka gazu, co spowoduje wzrost obrotów silnika. W tej
sposób możesz również uszkodzić nadajnik.
NIGDY nie rozpoczynaj latania, gdy tryb testowania zasięgu jest aktywny.
W trybie tym zasięg systemu radiowego jest ograniczony, co może spowodować utratę kontroli nad modelem.
Unikaj celowania czubkiem anteny bezpośrednio w model, gdyż wzdłuż tej linii sygnał jest najsłabszy.
ww
w.
ro
Nie lataj podczas deszczu! Woda lub wilgoć mogą dostać się do wnętrza nadajnika przez otwór przy antenie lub
drążkach i spowodować wadliwe działanie sprzętu. Jeżeli podczas zawodów będziesz zmuszony latać w deszczu,
przykryj nadajnik plastikowym woreczkiem lub w inny sposób zabezpiecz go przed zamoczeniem. Nigdy nie lataj
podczas burzy!
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 7 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Szybkie wprowadzenie do systemu 7C
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Dla ułatwienia korzystania z niniejszej instrukcji zastosowane w niej zostały specjalne kroje czcionek. Nazwy
funkcji i skróty podane zostały w ten sam sposób, jak na ekranie nadajnika. W tekście wyróżniono je ODRĘBNYM
KROJEM CZCIONKI. Nazwy elementów sterujących nadajnika wydrukowane zostały natomiast TYM KROJEM
CZCIONKI (np. PRZEŁĄCZNIK A, DRĄŻEK GAZU).
NADAJNIK
• Posiada duży, graficzny wyświetlacz LCD, cztery przyciski oraz pokrętło nawigacyjne z przyciskiem, które
umożliwia szybką i wygodną konfigurację urządzenia.
• Wszystkie nadajniki obsługują 3 typy modeli latających i posiadają specjalne funkcje dla nich przeznaczone:
• Samolot i szybowiec (ACRO)
• Ogon typu „V” (V-TAIL)
• Obsługa dwóch serwomechanizmów lotek (FLAPRN)
• ELEVON
• Dwa serwa steru wysokości (AILVATOR)
• Hamulec aerodynamiczny
• Funkcja Snap Roll
ro
• Śmigłowiec (HELI) (6 typów tarcz sterujących, w tym tarcze CCPM: H-1, H-2, HR3, HN3, H-3, HE3)
• 2 Tryby Idle-Up
• Krzywe gazu i skoku dla różnych trybów lotu
• Mikser obrotów (REVO).
• Mikser żyroskopu, w tym oddzielne ustawienia dla różnych trybów lotu
• Mikser regulatora obrotów silnika spalinowego (Governora)
• Menu BASIC służące do szybkiej konfiguracji mniej skomplikowanych modeli.
w.
• Menu ADVANCE służące do dokonywania bardziej zaawansowanych ustawień.
• Cztery elektroniczne TRYMERY służące do szybkiej i precyzyjnej regulacji sterów – brak konieczności
zapisywania ustawień trymowania dla każdego modelu, koniec z trymerami przestawionymi przypadkowo w czasie
transportu!
• Funkcja TH-CUT (ACRO/HELI) (wyłączenie silnika) umożliwia precyzyjną kontrolę silnika podczas startu i
lądowania.
ww
• Wewnętrzna pamięć 10 kompletnych zestawów ustawień modeli.
• Nowy rodzaj drążków z możliwością regulacji długości i oporu.
• Możliwość skonfigurowania trzech zakresów wychyleń drążków (dual rate) dzięki zastosowaniu przełączników 3pozycyjnych.
• 6 PRZEŁĄCZNIKÓW i POKRĘTŁO VR, które można przypisać do wybranych funkcji.
• System trenera z wygodną opcją „F”, która pozwala uczniowi na korzystanie z mikserów aparatury 7C, ustawień
śmigłowca oraz innych funkcji nawet, jeżeli będzie on posiadał prostą 4-kanałową aparaturę ćwiczeniową.
(Wymagany dodatkowy przewód trenera).
• Trwała pamięć typu EEPROM, która nie wymaga baterii podtrzymującej.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 8 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Nadajnik 7CA przystosowany jest specjalnie do sterowania modelem samolotu lub szybowca. Przełącznik trenera
znajduje się przy lewej ręce, natomiast drążek gazu posiada funkcję “grzechotki”, która minimalizuje przypadkowe
zmiany wartości gazu, np. przy obsłudze steru kierunku. Domyślnym typem modelu jest ACRO.
Nadajnik 7CH przystosowany jest specjalnie do sterowania modelem śmigłowca. Przełącznik Idle-Up znajduje się
przy lewej ręce, natomiast drążek gazu posiada funkcję “ślizgacza” (płynny ruch, drążek nie powraca samoczynnie
do pozycji neutralnej), co jest bardzo przydatne przy wykonywaniu zawisu.
Domyślnym typem modelu jest HELI (H-1).
ODBIORNIK R617FS
• Nieduży i lekki, lecz solidny odbiornik R617FS 2.4GHz FASST firmy Futaba nadaje się doskonale zarówno do
dużych, jak i małych modeli.
Kompatybilność systemów FASST z poszczególnymi odbiornikami
Nadajnik
Odbiornik
R606FS R617FS/R607FS
Moduł TM-7
—
System T6EX 2.4G OK
System T7C 2.4G OK
OK
OK
OK
SERWOMECHANIZMY
ro
Ważne: Moduł TM-7 nie jest kompatybilny z odbiornikiem R606FS.
• Specyfikacja techniczna danego serwomechanizmu znajduje się w jego dokumentacji.
w.
• Znajdujący się w zestawie odbiornik jest kompatybilny z wszystkimi serwomechanizmami Futaba posiadającymi
złącza typu J-plug, w tym serwomechanizmami podwozia, wyciągarki oraz serwami cyfrowymi.
Zawartość zestawu i specyfikacja techniczna
(Specyfikacja techniczna może ulec zmianie bez uprzedniego powiadomienia).
Zestaw 7C-2.4GHz zawiera następujące elementy:
• Odbiornik R617FS
ww
• Włącznik odbiornika z przewodem ładowania
• Nadajnik T7C-2.4G:
7-kanałowa aparatura sterująca pracująca w systemie FASST.
Pasmo nadawania sygnału: 2.4GHz
System sterowania: 2 drążki, 7 kanałów
Zasilanie: Akumulator 9,6V NT8S600B Ni-Cd
Pobór prądu: 170 mA
Do systemu dokupić można wymienione poniżej dodatkowe akcesoria.
Więcej informacji na ich temat znajduje się w katalogu firmy Futaba lub na stronie jej polskiego dystrybutora
www.rcskorpion.pl
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 9 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
• Zapasowy akumulator nadajnika NT8S (600mAh) Ni-Cd. Podczas dłuższych sesji lotów można wymienić
akumulator bez konieczności ładowania go.
• Przewód Trener-Uczeń - akcesoryjny przewód do połączenia nadajników instruktora i ucznia podczas nauki
latania. Pamiętaj - nadajnik 7C można połączyć zarówno z drugim identycznym nadajnikiem, jak i z innymi
modelami nadajników firmy Futaba. Aparatura 7C korzysta z prostokątnych złącz nowszego typu. Dostępne są
zarówno przewody zakończone z obu stron nowym złączem, jak również takie, które z jednej strony posiadają
nowe, a z drugiej strony stare – okrągłe złącze.
• Pasek na szyję FTA8. Do nadajnika T7C przymocować można pasek na szyję. Ułatwia on posługiwanie się
nadajnikiem i zwiększa precyzję sterowania, gdyż ciężar nadajnika nie będzie spoczywał w rękach pilota.
• Złącza typu Y, przewody przedłużające do serwomechanizmów itp. – Oryginalne przewody i złącza firmy Futaba,
w tym wersje przeznaczone do pracy przy większych natężeniach prądu, przeznaczone dla większych modeli oraz
do zastosowań specjalnych.
• Pakiety 5 cel do zasilania odbiornika (6,0V) – Wszystkie elementy wyposażenia firmy Futaba, które przeznaczone
są do montażu w modelu (z wyjątkiem tych, na których wyraźnie zaznaczono, że jest inaczej) zostały
zaprojektowane do pracy z napięciem 4,8V (4 cele Ni-Cd) lub 6,0V (5 cel Ni-Cd lub 4 cele alkaliczne). Przy
korzystaniu z pakietu 6,0V zwiększa się prędkość reakcji i siła serwomechanizmów. Należy jednak pamiętać, że
wyższy pobór prądu przez serwomechanizmy spowoduje, że pakiet składający się z 5 cel wystarczy na około 3/4
czasu pracy pakietu 4 cel posiadającego identyczną pojemność wyrażoną w mAh.
ww
w.
ro
• Żyroskopy – Dostępnych jest wiele typów oryginalnych żyroskopów firmy Futaba, które mogą pracować z
modelami samolotów i śmigłowców.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 10 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
PRZEŁĄCZNIK F
Przełącznik trenera lub funkcji Snap
Roll
PRZEŁĄCZNIK E
Przełącznik do obsługi
/kanał 5
POKRĘTŁO VR
podwozia
PRZEŁĄCZNIK B
Przełącznik funkcji Dual Rate dla steru
kierunku/kanał 7
bb
e.p
ELEMENTY STERUJĄCE NADAJNIKA - SAMOLOTY I SZYBOWCE
Uchwyt
PRZEŁĄCZNIK A
Przełącznik funkcji Dual Rate dla steru
wysokości lub funkcji TH-CUT/ P-MIX/
TIMER
Trymer klap
Steruje kanałem 6, a gdy
włączony jest mikser Flaperon,
steruje on również klapami.
Dioda LED zasilania*
Antena
PRZEŁĄCZNIK G
Przełącznik
miksera
steru
wysokości-klap lub hamulca
aerodynamicznego
Drążek steru kierunku
/ gazu
Trymer gazu
w.
Trymer steru kierunku
ro
PRZEŁĄCZNIK D
Przełącznik funkcji Dual Rate
dla lotek
Drążek steru wysokości/lotek
Trymer
steru
wysokości
Trymer lotek
Pokrętło
ww
Przyciski edycji ustawień
Przyciski edycji ustawień
Zaczep paska
Ekran LCD
Włącznik (pozycja górna – włączony)
Powyższe zdjęcie przedstawia domyślną, fabryczną konfigurację elementów sterujących nadajnika w trybie pracy
Mode 2.
Wiele z ustawionych domyślnie pozycji przełączników lub przypisanych im funkcji możesz zmienić. Robi się to z
poziomu menu ustawień danej funkcji. Przykład: jeżeli zamiast podwójnych zakresów wychyleń dla lotek
potrzebujesz zakresów potrójnych, przypisz funkcji DUAL RATE przełącznik G.
* Dioda LED zasilania miga kiedy aktywny jest któryś z mikserów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 11 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
ELEMENTY STERUJĄCE NADAJNIKA - ŚMIGŁOWCE
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
POKRĘTŁO VR
PRZEŁĄCZNIK B
Przełącznik funkcji Dual Rate dla steru
kierunku/kanału 7
PRZEŁĄCZNIK A
Przełącznik funkcji Dual Rate dla steru
pochylenia lub funkcji TH-CUT/ P-MIX/
TIMER
Drążek steru kierunku
/
gazu
i
skoku
ogólnego
PRZEŁĄCZNIK H
Przełącznik trenera
PRZEŁĄCZNIK G
Przełącznik funkcji Throttle Hold
PRZEŁĄCZNIK D
Przełącznik funkcji Dual Rate
dla steru przechyłu
w.
Trymer
gazu/skoku
ogólnego
Trymer steru kierunku
Antena
Dioda LED zasilania*
ro
PRZEŁĄCZNIK E
Przełącznik trybów Idle Up
1 i 2/ kanału 5/ funkcji
OFFSET lub GYRO
Uchwyt
Trymer klap
Steruje kanałem 6, a gdy
włączony jest mikser Flaperon,
steruje on również klapami.
Drążek steru pochylenia /
przechyłu
Trymer
steru
pochylenia
Trymer steru przechyłu
Pokrętło
ww
Przyciski edycji ustawień
Przyciski edycji ustawień
Zaczep paska
Ekran LCD
Włącznik (pozycja górna – włączony)
Powyższe zdjęcie przedstawia domyślną, fabryczną konfigurację elementów sterujących nadajnika w trybie pracy
Mode 2. Wiele z ustawionych domyślnie pozycji przełączników lub przypisanych im funkcji możesz zmienić. Robi
się to z poziomu menu ustawień danej funkcji.
* Dioda LED zasilania miga kiedy aktywny jest któryś z mikserów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 12 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Diody LED
Gniazdo przewodu
trenera
Akumulator Ni-Cd
Gniazdo ładowania
Złącze
akumulatora
Pokrywa schowka
na akumulator
Pamiętaj: Jeżeli musisz wymienić lub wyjąć akumulator nadajnika, nie ciągnij za przewody. Aby go odłączyć,
chwyć za plastikową obudowę wtyczki i delikatnie ją pociągnij.
Diody LED
Gdy nadajnik jest włączony, znajdujące się z tyłu jego obudowy diody LED wskazują status pracy urządzenia.
Poniższa tabela przestawia znaczenie poszczególnych wskazań.
Czerwona Status
Uruchamianie (po włączeniu)
Test systemu radiowego
Nadawanie sygnału włączone
Nadawanie
sygnału
włączone.
Tryb
testowania zasięgu (moc nadawanego
sygnału jest zredukowana).
w.
Świeci
Świeci
Migają naprzemiennie
Świeci
Wyłączona
Świeci
Miga
ro
Zielona
TABELA KONFIGURACJI ELEMENTÓW STERUJĄCYCH
• Poniższa tabela przedstawia domyślną konfigurację elementów sterujących przypisanych danym funkcjom w
trybie pracy Mode 2.
ww
• Większość funkcji nadajnika 7C można w prosty sposób przekonfigurować tak, aby przypisać im inne elementy
sterujące.
• Elementów sterujące kanałów 5 i 7 można szybko zmienić w menu PARA. Przykładowo, serwomechanizm
kanału 5, któremu przypisany jest PRZEŁĄCZNIK E, domyślnie służy do sterowania podwoziem. Można w prosty
sposób zwolnić (NULL), aby dało się go wykorzystać na przykład jako drugi serwomechanizm steru kierunku.
Można również przypisać mu inne pokrętło lub przełącznik i wykorzystać go do obsługi funkcji zrzucania bomb lub
dowolnej innej.
• Pamiętaj, że większość funkcji przed rozpoczęciem korzystania z nich wymaga aktywacji.
• Ustawienia w trybie Mode 1 wyglądają podobnie, jedynie niektóre funkcje zamienione są miejscami. Zawsze
upewnij się, że podczas konfiguracji danej funkcji przypisałeś jej odpowiedni element sterujący.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 13 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Śmigłowiec (HELI)
Przełącznik A
Funkcja Dual Rate dla steru wysokości
Funkcja Dual Rate dla steru pochylenia
Przełącznik B
Przełącznik D
Przełącznik E lub G*
Przełącznik F lub H*
Przełącznik G lub E*
Funkcja Dual Rate dla steru kierunku
Funkcja Dual Rate dla lotek
Podwozie/kanał 5
Funkcja Trenera lub Snap Roll
góra = funkcja ELE-FLP włączona
dół = funkcja AIRBRAKE włączona
Funkcja Dual Rate dla steru kierunku
Funkcja Dual Rate dla steru przechyłu
Funkcja Throttle Hold
Funkcja Trenera
Tryb Idle-Up 1 i 2,
Kanał 5/OFFSET/GYRO
Pokrętło VR
klapy/kanał 6
Trymer skoku dla zawisu (HOV- PIT)
bb
e.p
Przełącznik/Pokrętło Samolot i szybowiec (ACRO)
(trymer klap, jeżeli włączona jest funkcja
FLAPERON)
* W nadajnikach 7CA działających w trybie Mode2 na górze nadajnika po lewej stronie znajduje się przełącznik chwilowy oraz przełącznik 2pozycyjny. W nadajnikach 7CA (Mode 1) i nadajnikach 7CH po lewej stronie znajduje się przełącznik 3-pozycyjny, natomiast przełącznik
chwilowy umieszczony jest po prawej stronie.
Podłączanie odbiornika i serwomechanizmów
ster przechyłu
2
3
4
5
ster wysokości
gaz
ster kierunku
1,2
kanał zapasowy/podwozie/lewa klapa + lotka
ster pochylenia
gaz
ster kierunku
kanał zapasowy/żyroskop
6
7
kanał zapasowy/klapa(y)/lewa klapa + lotka
1,2
kanał zapasowy/lewa klapa + lotka
1
1,2
skok ogólny
kanał zapasowy/governor
Gdy włączona jest funkcja Flaperon
W ustawieniach funkcji Flaperon drugi serwomechanizm lotek może zostać przypisany do kanału 5, 6 lub 7.
w.
2
Śmigłowiec (HELI)
ro
Wyjście odbiornika Samolot i szybowiec (ACRO)
i numer kanału
1
1
lotki/prawa klapa+lotka
Ładowanie akumulatorów Ni-Cd
1. Podłącz wtyczki ładowania akumulatora nadajnika oraz odbiornika do odpowiednich gniazd w ładowarce.
2. Podłącz ładowarkę do gniazdka elektrycznego.
ww
3. Upewnij się, że dioda LED ładowarki zaświeciła się.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 14 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
Ładowarka
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
TX: Wskaźnik ładowania nadajnika
RX: Wskaźnik ładowania odbiornika
Do gniazda ładowania nadajnika
Akumulator Ni-Cd odbiornika
Aby mieć pewność, że akumulatory są w pełni naładowane, pierwsze ładowanie, oraz każde kolejne ładowanie
całkowicie rozładowanych akumulatorów powinno trwać przynajmniej 18 godzin. Ładowanie standardowych
akumulatorów Ni-Cd typu NR-4J, NR-4RB lub NT8S700B powinno trwać około 15 godzin.
Zalecane jest korzystanie z ładowarki dołączonej do zestawu. Korzystanie z szybszej ładowarki może spowodować
przegrzanie akumulatorów, a co za tym idzie - ich uszkodzenie lub zmniejszenie żywotności.
Aby uniknąć tzw. "efektu pamięci", akumulatory Ni-Cd należy raz na jakiś czas całkowicie rozładować.
w.
ro
Przykładowo, jeżeli w każdej serii wykonujesz jedynie 2 loty, lub podczas regularnego korzystania z systemu
wykorzystujesz jedynie niewielką część pełnej pojemności akumulatora, efekt pamięci może spowodować
zredukowanie pojemności akumulatora, nawet przy jego całkowitym naładowaniu. Cyklowanie akumulatorów
przeprowadzić możesz przy pomocy ładowarki z funkcją rozładowywania lub cyklowania, albo też pozostawiając
system włączony i poruszając serwomechanizmami do momentu jego samoczynnego wyłączenia, następnie
ładując i ponownie rozładowując akumulator itd. Cyklowanie przeprowadzać należy raz na 4-8 tygodni, również w
zimie lub podczas dłuższych okresów, gdy leży on nieużywany. Przy każdym cyklowaniu zwróć uwagę na aktualną
pojemność akumulatora. Jeżeli po jakimś czasie użytkowania akumulatora zauważysz znaczną utratę pojemności,
wymień go na nowy.
* Pamiętaj, że system 7C wyposażony jest w elektroniczny układ zabezpieczający przez odwrotnym podłączeniem
biegunów akumulatora lub skokami napięcia zasilającego. Na czas cyklowania akumulator musi być wyjęty z
nadajnika. Akumulator wyposażony jest w standardową wtyczkę i łatwo jest wyjąć go ze schowka.
ww
Nigdy nie ładuj 8-celowego pakietu nadajnika w gnieździe ładowarki przeznaczonego do ładowania
akumulatorów 4-celowych.
Regulacja długości drążków
Część A
Część B
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 15 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Regulacja oporu drążków
Lotki
Ster wysokości
bb
e.p
Aby dostosować nadajnik do preferencji użytkownika, istnieje możliwość regulacji długości drążków sterujących.
Aby skrócić lub wydłużyć drążki należy przytrzymać część B i obrócić część A w kierunku przeciwnym do ruchu
wskazówek zegara. Następnie należy ustawić pożądaną długość drążka. Po uzyskaniu odpowiedniej długości
należy ponownie zablokować obie części, przytrzymując część A i obracając część B w kierunku przeciwnym do
ruchu wskazówek zegara.
Drążek
Drążek
Ster kierunku
ro
Nadajnik pracujący w trybie Mode 2 ze zdjętym tylnym panelem obudowy.
Istnieje również możliwość regulacji oporu drążków tak, aby uzyskać efekt, który będzie najwygodniejszy dla pilota.
Aby wyregulować sprężyny, należy zdjąć tylny panel obudowy nadajnika.
w.
W pierwszej kolejności zdejmij pokrywę schowka na akumulator. Odłącz przewód akumulatora i wyjmij akumulator
z nadajnika. Przy pomocy śrubokrętu odkręć 4 śruby mocujące tylną część obudowy nadajnika. Uważaj, aby ich
nie zgubić. Delikatnie zdejmij tylną część obudowy. Zobaczysz wnętrze nadajnika - jak na zdjęciu powyżej.
Przy pomocy niewielkiego śrubokrętu typu Phillips wyreguluj śruby odpowiedzialne za siłę sprężyny każdego
drążka. Opór zwiększy się, kiedy obrócisz śrubę w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.
Kiedy ustalisz już właściwy opór drążków, ponownie zamontuj tylny panel obudowy nadajnika. Upewnij się, że
znajdująca się w górnej części płytka z układem elektronicznym znajduje się w odpowiednim położeniu.
Kiedy panel obudowy będzie znajdował się we właściwym miejscu, przykręć z powrotem 4 śruby mocujące.
Zamontuj pokrywę schowka na akumulator.
Regulacja kontrastu wyświetlacza
ww
Aby dokonać regulacji kontrastu wyświetlacza, w menu głównym wciśnij i przytrzymaj PRZYCISK END. Obróć
POKRĘTŁO, trzymając PRZYCISK END wciśnięty:
Obrót w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara - większy kontrast
W kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara - mniejszy kontrast.
Po dobraniu odpowiednich ustawień zwolnij PRZYCISK END.
Zmiana trybu pracy drążków:
Wciśnij i przytrzymaj przyciski MODE i END, jednocześnie włączając nadajnik. Na ekranie pojawi się napis "STKMD". Wybierz odpowiedni tryb pracy drążków. Zmiana ta nie ma wpływu na sposób pracy drążka gazu
("grzechotka" lub "ślizgacz"). Są to modyfikacje mechaniczne, których wykonanie najlepiej zlecić centrum
serwisowemu Futaba.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 16 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Montaż systemu radiowego w modelu
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Aby w poprawny sposób zamontować serwomechanizmy, odbiornik i akumulator, postępuj zgodnie z poniższymi
wskazówkami.
• Upewnij się, że akumulator, włącznik oraz przewody serwomechanizmów podłączasz zgodnie z oznaczeniami na
wtyczkach i obudowie. Przy odłączaniu złącz nigdy nie ciągnij za przewody, lecz za plastikową obudowę wtyczki.
• Jeżeli przewody serwomechanizmów są zbyt krótkie, możesz skorzystać z przewodów przedłużających, które
należy dokupić oddzielnie.
• Serwomechanizmy montuj zawsze przy pomocy dołączonych gumowych podkładek. Nie dokręcaj śrub zbyt
mocno. Żadna część obudowy serwomechanizmu nie powinna bezpośrednio dotykać uchwytu służącego do jego
montażu ani jakiegokolwiek elementu kadłuba modelu. W przeciwnym razie serwomechanizm będzie narażony na
drgania, które mogą skrócić jego żywotność lub doprowadzić do uszkodzenia.
Gumowa
podkładka
Gumowa
podkładka
ro
• Zwróć uwagę na cyfry (1, 2, 3, 4) umieszczone na każdym z ramion 4-ramiennego orczyka firmy Futaba. Cyfry te
oznaczają ilość stopni, o jaką każde z ramion odchylone jest od kąta 90º. Może to pomóc w eliminacji minimalnych
różnic w sposobie pracy powstałych przy produkcji poszczególnych serwomechanizmów.
w.
• W celu wycentrowania ramion serwomechanizmów podłącz je do odbiornika, włącz nadajnik, a następnie
odbiornik. Wycentruj trymery na nadajniku, a następnie znajdź ramię serwomechanizmu, które po zamontowaniu
pręta popychacza będzie do niego prostopadłe.
TRYMERY NA NADAJNIKU POWINNY BYĆ WYCENTROWANE.
Rys.1 Kąt większy niż 90°
Rys. 2 Kąt prawidłowy
ww
• Po zamontowaniu serwomechanizmów obróć każdy z nich o pełen zakres ruchu i upewnij się, że popychacze ani
ramiona serw nie stykają się, oraz że nic blokuje ich ruchu. Powierzchnie sterowe powinny działać płynnie i nie
wymagać użycia nadmiernej siły. Jeżeli serwomechanizm pracuje podejrzanie głośno, prawdopodobne jest, że
powierzchnia sterowa stawia zbyt duży opór. Znajdź i wyeliminuj przyczynę problemu. Nawet jeżeli nie
spowodowałoby to uszkodzenia serwomechanizmu, będzie on w takie sytuacji pobierał więcej prądu, co może
doprowadzić do przedwczesnego wyczerpania się akumulatora.
• Przy instalacji włącznika odbiornika wykorzystaj specjalną płytkę przeznaczoną do jego montażu. Odrysuj od niej
kształt otworu na włącznik i miejsca otworów na śruby. Włącznik umieść możliwie daleko od tłumika oraz w takim
miejscu, aby uniemożliwić jego przypadkowe włączenie lub wyłączenie podczas przechowywania lub transportu.
Upewnij się, że włącznik przełącza się on swobodnie między pozycjami ON i OFF i nic nie blokuje jego ruchu.
• Jeżeli w modelu śmigłowca zamontowałeś zewnętrzny włącznik odbiornika z wyjściem ładowania, zawsze
korzystaj z osłony włącznika. Przymocuj włącznik i osłonę do ramy modelu i przykręć je przy pomocy śrub.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 17 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Właściwy sposób montażu będzie również uzależniony od konkretnego modelu. W razie wątpliwości zajrzyj do
instrukcji obsługi modelu.
Aby przewody serwomechanizmów nie przerwały się na skutek drgań, pozostaw je nieco dłuższe i przymocuj we
właściwych miejscach do elementów konstrukcji modelu. Regularnie sprawdzaj stan przewodów serw.
Aby przewód nie plątał się, przymocuj go do
elementu ramy w odległości około 5-10 cm
od serwomechanizmu.
Przewód nie może być naciągnięty.
• WAŻNE: Systemy 2.4GHz działają w nieco inny sposób niż konwencjonalne systemy 27MHz i 72MHz. Aby
korzystać z nowego sprzętu we właściwy i bezpieczny sposób, dokładnie zapoznaj się z poniższą sekcją instrukcji.
ro
Montaż anteny odbiornika:
Odbiornik R617FS posiada 2 anteny. Działają one niezależnie od siebie, co zmniejsza ryzyko odebrania błędnych
sygnałów. Ponieważ długość fali sygnału 2.4GHz jest znacznie mniejsza, niż w przypadku konwencjonalnych
częstotliwości 27MHz i 72MHz, system jest bardziej podatny na błędy w odbiorze i utratę sygnału. Aby temu
zapobiec, odbiornik R617FS posiada dwie niezależne anteny.
Aby anteny te mogły działać w optymalny sposób, zastosuj się do poniższych instrukcji.
Odbiornik R617FS
w.
1. Anteny muszą być możliwie najbardziej rozprostowane. W przeciwnym razie efektywny zasięg ich pracy
zmniejszy się.
2. Najlepiej, gdy będą one znajdować się pod kątem 90° wzgl ędem siebie.
Nie jest to jednak jedyny słuszny sposób montażu - najważniejsze jest to, aby znajdowały się one od siebie
możliwie daleko.
Większe modele mogą posiadać duże elementy kadłuba wykonane z metalu, co może zakłócić sygnał radiowy. W
takim wypadku anteny należy umieścić po obu stronach modelu. W takiej sytuacji, niezależnie od położenia
modelu w powietrzu, zapewniony będzie możliwie najlepszy odbiór.
ww
3. Anteny nie mogą dotykać materiałów przewodzących – muszą one znajdować się w odległości co najmniej 1,5
cm od elementów wykonanych z metalu lub włókna węglowego. Nie dotyczy to części anteny wykonanej z
przewodu koncentrycznego. Należy jednak uważać, żeby części tej nie zginać pod zbyt ostrym kątem.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 18 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Anteny
ro
bb
e.p
4. Anteny powinny znajdować się z daleka od silnika, regulatorów silnika ESC, oraz innych potencjalnych źródeł
zakłóceń.
Anteny
w.
*Najlepiej, gdy anteny będą znajdować się pod kątem 90° wzgl ędem siebie.
* Fotografie pokazują przykłady właściwego rozmieszczenia anten.
Przy montażu odbiornika na stałe pamiętaj, żeby owinąć go w piankę lub inny materiał pochłaniający drgania.
ww
Odbiornik zbudowany jest z precyzyjnych elementów elektronicznych. Jest on najbardziej wrażliwym elementem
systemu radiowego znajdującego się na pokładzie modelu. Aby zapewnić właściwą ochronę odbiornika, owiń go w
piankę lub inny materiał pochłaniający wibracje. Dobrym pomysłem będzie również zabezpieczenie odbiornika
przed wilgocią przez włożenie go do foliowej torebki i zamknięcie jej gumką, a dopiero później owinięcie odbiornika
w piankę. Jeżeli do odbiornika dostanie się wilgoć lub paliwo, może to zakłócić jego działanie i spowodować
wypadek. Zawinięcie odbiornika w foliową torebkę chroni go również przed kontaktem z paliwem i spalinami, które
w wielu modelach często dostają się do wnętrza kadłuba.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 19 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
Antena nadajnika
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
1. Położenie anteny nadajnika można regulować, dlatego też upewnij się, że
podczas lotu czubek anteny nigdy nie jest skierowany bezpośrednio w stronę
modelu. W takiej sytuacji sygnał odbierany przez odbiornik jest najsłabszy.
2. Aby odbiornik mógł otrzymywać silniejszy sygnał, ułóż antenę prostopadle do
obudowy nadajnika. Oczywiście jest to również zależne od sposobu trzymania
nadajnika, lecz w wielu przypadkach ułożenie anteny w ten sposób zapewnia
najlepsze rezultaty. Właściwą pozycję anteny dobierz na podstawie sposobu, w
jaki zwykle trzymasz nadajnik.
3. Podczas lotu NIGDY nie chwytaj ręką za antenę, gdyż znacznie pogarsza to
jakość sygnału.
Tryb testowania zasięgu
Przed pierwszym lotem nowego modelu należy zawsze przeprowadzić test zasięgu. Nie ma konieczności
powtarzania testu przed każdym jednym lotem, lecz warto wykonać go na przykład przed pierwszym lotem danego
dnia. Test zasięgu pozwoli na wykrycie ewentualnych problemów z łącznością i upewnienie się, że system działa
poprawnie.
w.
ro
1. Nadajnik posiada specjalny tryb "Power Down", który służy do sprawdzenia zasięgu, gdy model znajduje się na
ziemi. Aby go aktywować, wciśnij i przytrzymaj przycisk znajdujący się w pokrętle, jednocześnie włączając
urządzenie. W tym trybie moc nadawanego sygnału zostaje zredukowana, co pozwala na wykonanie naziemnego
testu zasięgu. Gdy tryb testowania zasięgu jest aktywny, czerwona dioda LED z tyłu nadajnika miga, natomiast
zielona świeci. Co 3 sekundy nadajnik emituje również ostrzegawczy sygnał.
Na ekranie pojawi się migający symbol trybu „Power Down”
ww
2. Po aktywacji trybu "Power Down" powoli odchodź od modelu, cały czas sprawdzając, czy reaguje on na ruchy
drążków nadajnika. Poproś kogoś, by stał przy modelu i sprawdzał, czy wszystkie powierzchnie sterowe poruszają
się prawidłowo. Jeżeli możesz oddalić się od modelu na około 30-50 kroków bez utraty kontroli, oznacza to, że
wszystko jest w porządku.
3. Jeżeli nie zaobserwowaliście żadnych problemów z łącznością, ponownie podejdź do modelu. Odłóż na chwilę
nadajnik w bezpieczne miejsce tak, abyś mógł łatwo po niego sięgnąć po włączeniu silnika modelu. Upewnij się, że
drążek gazu jest ściągnięty w dół, następnie włącz silnik. Wykonaj kolejny test przy włączonym silniku. Poproś
pomocnika o przytrzymanie modelu i sprawdź działanie powierzchni sterowych przy różnych prędkościach pracy
silnika. Jeżeli ramiona serwomechanizmów zaczną drgać lub samoistnie się poruszać, oznacza to, że pracujący
silnik zakłóca komunikację radiową. W takiej sytuacji nie wolno rozpoczynać latania! Upewnij się, że popychacze
nie są poluzowane, ani nie blokują się przy poruszaniu ramieniem serwomechanizmu. Sprawdź, czy akumulator
modelu jest naładowany.
4. Tryb "Power Down" pozostaje aktywny przez 90 sekund, po tym czasie przywrócona zostaje normalna moc
nadawania sygnału.
Aby zakończyć test przed upływem tego czasu, wciśnij przycisk znajdujący się w pokrętle. Ze względów
bezpieczeństwa test zasięgu można wykonać tylko jeden raz po włączeniu nadajnika. Aby go powtórzyć, musisz
wyłączyć i ponownie włączyć nadajnik.
5. NIGDY nie rozpoczynaj latania, gdy tryb testowania zasięgu jest aktywny.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 20 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Procedura "Link" - łączenie odbiornika z nadajnikiem
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Każdy nadajnik posiada własny, unikalny kod identyfikacyjny. Aby odbiornik mógł współpracować z danym
nadajnikiem, musi on zapamiętać kod ID tego nadajnika. Procedurę łączenia odbiornika z nadajnikiem wystarczy
wykonać jeden raz, gdyż kod zostaje zapisany w pamięci odbiornika. Należy ją powtórzyć w sytuacji, gdy odbiornik
ma być używany z innym niż dotychczas nadajnikiem. Również kolejny, nowo zakupiony odbiornik R617FS będzie
wymagał wykonania procedury łączenia.
1. Umieść odbiornik w odległości maksymalnie 1 metra od nadajnika.
2. Włącz zasilanie nadajnika.
3. Sprawdź, czy nadawany jest sygnał radiowy. Jeżeli zielona dioda LED na obudowie nadajnik świeci, transmisja
sygnału jest włączona.
4. Włącz zasilanie odbiornika.
5. Wciśnij i przytrzymaj przycisk "Easy Link(ID SET)" przez ponad 2 sekundy, następnie zwolnij przycisk.
Odbiornik rozpocznie procedurę łączenia.
6. Gdy proces łączenia z nadajnikiem zostanie ukończony, dioda LED odbiornika zaświeci się na zielono. Upewnij
się, że serwomechanizmy modelu reagują na ruch drążków nadajnika. Poniższa tabela wyjaśnia znaczenie
poszczególnych wskazań diody LED odbiornika.
Czerwona: Świeci
Zielona: Świeci
Zielona: Miga
ro
Brak sygnału
Odbiór sygnału
Odbiór sygnału, nieprawidłowy numer ID
nadajnika
Nieodwracalne uszkodzenie odbiornika
(np. pamięci EEPROM)
Diody migają naprzemiennie
WYŚWIETLACZ ORAZ PRZYCISKI NADAJNIKA
w.
Przy włączaniu nadajnika usłyszysz podwójny sygnał dźwiękowy i pojawi się pokazany niżej ekran. Przed
rozpoczęciem lotów, a nawet jeszcze przed włączeniem silnika upewnij się, że na ekranie wyświetla się właściwa
nazwa oraz typ modelu, którym zamierzasz latać. Jeżeli załadowane zostały ustawienia innego modelu,
serwomechanizmy mogą działać w niewłaściwym kierunku, a zakresy ruchu drążków i wartości trymowania będą
niepoprawne. Rozpoczęcie latania może skutkować wypadkiem i zniszczeniem modelu.
Przyciski edycji ustawień i ekran pracy (pojawiający się po uruchomieniu nadajnika):
ww
Typ modelu
Trymer steru wysokości/pochylenia
Trymer gazu Numer modelu Nazwa modelu
Przycisk MODE
Przyciski SELECT Pokrętło
Przycisk END Trymer steru kierunku Trymer lotek/steru przechyłu
Napięcie akumulatora
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 21 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Przycisk MODE/PAGE:
Wciśnij i przytrzymaj przycisk MODE przez 1 sekundę, aby przejść do menu programowania ustawień. Wciśnij
przycisk MODE, aby przełączyć między menu podstawowym i zaawansowanym (BASIC i ADVANCE). Modele
helikopterów (HELI): W przypadku niektórych funkcji przycisk MODE służy do przełączania między poszczególnymi
trybami lotu.
Przycisk END:
Wciśnięcie przycisku END powoduje powrót do poprzedniego ekranu. Służy on również do wychodzenia z menu
konfiguracji poszczególnych funkcji do menu głównego lub ekranu pracy.
Przyciski SELECT/KURSOR:
KURSOR służy do konfiguracji poszczególnych funkcji.
Naciśnięcie przycisku KURSORA przewija całą stronę menu.
POKRĘTŁO:
Obrót POKRĘTŁA przewija funkcje dostępne w każdym menu.
POKRĘTŁO służy również do przewijania opcji dostępnych dla danej funkcji (np. wyboru przełącznika).
ro
PRZYCISK POKRĘTŁA:
Naciśnięcie POKRĘTŁA otwiera menu ustawień wybranej funkcji.
Wciśnięcie POKRĘTŁA na 1 sekundę potwierdza istotne zmiany ustawień, np. wczytanie ustawień innego modelu
z pamięci, kopiowanie ustawień, reset trymerów, zapisywanie pozycji serwomechanizmu dla funkcji FailSafe,
zmianę typu modelu, skasowanie całego zestawu ustawień itp. System spyta, czy na pewno chcesz wprowadzić
zmianę. Ponowne naciśnięcie POKRĘTŁA spowoduje zaakceptowanie zmiany.
OSTRZEŻENIA I KOMUNIKATY BŁĘDÓW
w.
Alarm lub komunikat błędu może pojawić się na ekranie nadajnika z wielu powodów, m.in. przy niskim stanie
naładowania akumulatora. Każdemu komunikatowi błędu towarzyszy odpowiedni dźwięk ostrzegawczy emitowany
przez wbudowany brzęczyk.
ww
NISKIE NAPIĘCIE AKUMULATORA
Dźwięk ostrzegawczy: Sygnał ciągły trwający do chwili wyłączenia nadajnika.
Kiedy napięcie akumulatora spadnie poniżej 8,5V, pole z aktualnym napięciem akumulatora zacznie migać.
Oznacza to konieczność natychmiastowego lądowania, gdyż wyczerpanie akumulatora nadajnika powoduje utratę
kontroli nad modelem.
miga
OSTRZEŻENIE O WŁĄCZONYCH MIKSERACH
Dźwięk ostrzegawczy: 5 sygnałów powtarzanych do momentu rozwiązania problemu lub wyłączenia alarmu
Komunikat „MIX OFF!” wyświetlany jest za każdym razem, kiedy przy włączeniu nadajnika aktywny jest któryś z
mikserów. Ostrzeżenie zniknie, gdy wyłączysz funkcję, która spowodowała aktywację alarmu. Poniżej znajduje się
lista funkcji, które mogą wyzwalać alarm. Przy włączaniu nadajnika ich przełączniki muszą znajdować się pozycji
OFF:
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 22 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
miga
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Tryb ACRO Throttle Cut, Snap Roll, Airbrake
Tryb HELI: Throttle Hold, Idle-Up
Jeżeli wyłączenie przełącznika nie spowoduje wyłączenia alarmu: Najprawdopodobniej któreś z wyżej
wymienionych funkcji korzystają z tego samego przełącznika, a każda z nich włącza się w innej jego pozycji.
Krótko mówiąc - jeden z mikserów w dalszym ciągu pozostaje włączony. W takim wypadku możesz skasować
komunikat ostrzegawczy, naciskając jednocześnie oba przyciski KURSORA. Następnie zmień ustawienia którejś z
dwóch funkcji korzystających z tego samego przełącznika.
BŁĄD PAMIĘCI
Dźwięk ostrzegawczy: 4 sygnały powtarzane w sposób ciągły
Komunikat "BACK-UP ERR!" pojawi się, jeżeli z jakiegokolwiek powodu nastąpi utrata danych zapisanych w
pamięci nadajnika. Jeżeli tak się stanie, przy ponownym uruchomieniu nadajnika nastąpi wyczyszczenie
wszystkich ustawień.
ro
miga
ww
w.
Kiedy nadajnik wyświetli ten komunikat, nie próbuj latać modelem, gdyż oznacza to, że wszystkie ustawienia
zostały utracone. Oddaj nadajnik do centrum serwisowego firmy Futaba.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 23 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
FUNKCJE MENU DLA MODELU SAMOLOTU I SZYBOWCA (ACRO)
Praktycznie wszystkie funkcje menu podstawowego (BASIC) dla samolotów (ACRO) i śmigłowców (HELI H-1/H2/HR3/HN3/H-3/HE3) są identyczne.
Menu podstawowe dla śmigłowców zawiera dodatkowo ustawienia tarczy sterującej, krzywe gazu/skoku oraz
funkcję Revo dla normalnego trybu lotu. Funkcje te zostały opisane w sekcji poświęconej śmigłowcom.
Ekran pracy
Aby wejść do menu
BASIC, przytrzymaj
przycisk
MODE
wciśnięty przez 1
sekundę.
ro
Aby
powrócić
do
ekranu pracy, wciśnij
END.
ww
w.
MENU ACRO BASIC
Naciśnij przycisk kursora,
aby przełączać
kolejne
podstrony menu.
Naciśnij przycisk MODE/PAGE, aby przełączyć
między menu podstawowym i zaawansowanym
(BASIC i ADVANCE).
Obróć pokrętło, by zaznaczać kolejne funkcje w
menu. Naciśnij przycisk pokrętła, aby wejść w
menu konfiguracji wybranej funkcji.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 24 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
KRÓTKI PRZEWODNIK: KONFIGURACJA PROSTEGO, 4-KANAŁOWEGO MODELU
SAMOLOTU
Ten przewodnik ma na celu zaznajomienie użytkownika z systemem sterowania radiowego i umożliwienie mu jak
najszybszego przejścia do używania nadajnika. Zawiera on również kilka pomysłów, w jaki sposób można
osiągnąć jeszcze więcej niż można by oczekiwać od systemu sterowania. Przewodnik został przygotowany w taki
sam sposób, jak pozostałe instrukcje programowania: cele, które chcemy osiągnąć, opis czynności oraz instrukcję
do wykonania krok po kroku.
Dodatkowe informacje na temat działania poszczególnych funkcji zostały opisane w sekcjach instrukcji
poświęconym tym funkcjom.
CELE
CZYNNOŚCI
Przygotuj swój model.
Zamontuj wszystkie serwomechanizmy, przełączniki, odbiorniki zgodnie
z instrukcją swojego modelu. Włącz nadajnik, a następnie odbiornik.
Wyreguluj wszystkie połączenia mechaniczne tak, aby powierzchnie
sterowe znajdowały się w pozycjach neutralnych, a długość prętów
popychaczy pozwalała na ich prawidłowe wychylenia. Sprawdź kierunek
obrotu serwomechanizmów.
Zapamiętaj, które elementy będą wymagały dodatkowej konfiguracji,
trymowania, itp.
Włącz zasilanie nadajnika. Otwórz menu BASIC, przytrzymując przycisk
MODE wciśnięty przez 1 sekundę, następnie wejdź w menu MODEL.
ro
Nadaj modelowi nazwę.
[Funkcja ta nie wymaga potwierdzenia
ani zapisania wprowadzonych danych.
Potwierdzenia wymagają jedynie funkcje
wprowadzające poważne zmiany w
konfiguracji,
np.
funkcja
MODEL
RESET].
w.
Przejdź do funkcji MODEL NAME. (Podświetla się pierwszy znak nazwy
modelu).
Podaj nazwę modelu. Bieżący znak zmienia się przez obrót pokrętła, a
pomiędzy poszczególnymi znakami porusza się przy pomocy kursora.
Zamknij menu MODEL, naciskając przycisk END.
W razie potrzeby
serwomechanizmów.
włącz
rewers W menu BASIC wybierz funkcję REVERSE.
(Przejdź kursorem do linii REVERSE i wciśnij przycisk w pokrętle).
ww
Wybierz odpowiedni serwomechanizm i odwróć kierunek jego ruchu.
(Przykład: rewers serwomechanizmu steru kierunku).
Aby to zrobić, przejdź do linii CH4: RUDD. Podświetl opcję REV.
Powtórz procedurę dla wszystkich serwomechanizmów, które tego
wymagają. Aby zakończyć, wciśnij END.
Dopasuj
zakresy
wychyleń W menu BASIC wybierz funkcję END POINT.
serwomechanizmów.
Maksymalne (Przejdź kursorem do linii E.POINT i wciśnij przycisk w pokrętle).
wartości
wychyleń
powierzchni
sterowych często podane są w instrukcji
obsługi modelu.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 25 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Ustaw zakresy wychyleń dla poszczególnych kierunków ruchu
serwomechanizmu. Przykład: serwomechanizm gazu.
Wybierz numer kanału odpowiadający funkcji gazu. Wychyl drążek gazu
w dół i obracaj pokrętłem do momentu, gdy przelot gaźnika się zamknie.
Następnie wychyl drążek w górę i obróć pokrętło tak, aby przy
maksymalnym wychyleniu drążka w górę przelot gaźnika był całkowicie
otwarty.
W razie potrzeby powtórz procedurę dla pozostałych kanałów, które
tego wymagają. Zamknij funkcję, naciskając przycisk END.
Ponieważ system wyposażony jest w cyfrowe trymery, do wyłączania silnika nie musisz używać trymera gazu.
Wystarczy skonfigurować funkcję wyłączania silnika (TH-CUT).
CELE
CZYNNOŚCI
Funkcja TH-CUT służy do wyłączenia Z menu BASIC wybierz funkcję TH-CUT. Aby to zrobić, ustaw kursor w
silnika przy pomocy pojedynczego linii TH-CUT i wciśnij przycisk w pokrętle.
wyłącznika.
Aktywuj funkcję i przypisz jej odpowiedni przełącznik.
w.
ro
Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło w lewo, aż pojawi się tam
OFF.
Ustaw kursor w polu SW i obróć pokrętło w prawo, aż wyświetli się
symbol właściwego przełącznika. Domyślnie silnik wyłącza się
przełącznikiem A w pozycji dolnej.
Przejdź do linii RATE i ustaw przełącznik A w pozycji dolnej. W ychyl
drążek gazu w dół i obracaj pokrętłem w prawo do momentu, gdy gaźnik
zostanie całkowicie zamknięty.
Skonfiguruj podwójne/potrójne zakresy Z menu BASIC wybierz funkcję D/R, EXP (najedź na nią kursorem i
wychyleń drążków oraz funkcję Expo wciśnij przycisk w pokrętle).
(D/R, EXP).
ww
(Nazwa
aktualnie
konfigurowanego
kanału
oraz
bieżąca
pozycja
przełącznika wyświetlane są na środku
ekranu. Do każdego kanału przypisać
można dwa lub trzy zakresy wychyleń.
Aby to zrobić, wystarczy wybrać
przełącznik oraz skonfigurować wartości
procentowe dla każdej z jego pozycji (2
lub 3).
Wybierz powierzchnię sterową, którą chcesz skonfigurować. Ustal
pierwszy (szerszy) zakres wychyleń.
Ustaw przełącznik A w górnym położeniu. Przesuń kursor do linii CH>,
następnie obróć pokrętło w prawo i wybierz kanał CH>2 (ster
wysokości). Przesuń kursor do linii D/R, następnie obróć pokrętło, aby
wybrać zakres wychyleń steru.
Przejdź kursorem do linii EXP i w identyczny sposób ustaw wartość
funkcji Expo.
Ustal drugi (węższy) zakres wychyleń.
Ustaw przełącznik A w dolnym położeniu. W opisany już wyżej sposób
skonfiguruj odpowiednie wartości.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 26 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Opcjonalnie: możesz zmienić przełącznik funkcji D/R.
Przykładowo, przełącznikiem dla steru wysokości może być
przełącznik 3-pozycyjny G (7CA) lub E (7CH).
Aby to zrobić, przejdź kursorem do linii SW. Obróć pokrętło w prawo i
wybierz przełącznik G lub E. Ustaw wybrany przełącznik w pozycji
środkowej. Powtórz powyższe kroki, aby skonfigurować trzeci zakres
wychyleń. Wciśnij dwukrotnie przycisk END.
Jeżeli zechcesz, możesz skonfigurować jeszcze inne funkcje, które
uznasz za przydatne:
- Funkcja trenera: TRAINER.
- Jeżeli model posiada więcej niż 1 serwomechanizm skrzydeł/ogona.
Patrz typy skrzydeł i usterzenia ogona.
- Miksery programowalne: Ster wysokości-klapy, Ster kierunku-lotki,
klapy-ster wysokości i inne.
- Wysuwane podwozie, klapy obsługiwane przy pomocy przełącznika,
systemy wytwarzania dymu, przełącznik wyłączania silnika oraz inne
funkcje dodatkowe (ustawienia kanałów CH5 i CH7).
Co dalej?
Menu MODEL:
ro
MENU PODSTAWOWE DLA SAMOLOTÓW I SZYBOWCÓW (ACRO
BASIC)
w.
zawiera ono 3 funkcje służące do zarządzania pamięcią modeli: MODEL SELECT, MODEL COPY i MODEL
NAME. Ponieważ funkcje te są ze sobą powiązane oraz należą do funkcji podstawowych - używanych w
większości modeli, znajdują się one w podmenu MODEL, do którego wchodzi się z menu podstawowego - BASIC.
ww
Wybór modelu (SEL.): Funkcja ta pozwala wczytać jeden z 10 zestawów ustawień modeli zapisanych w
pamięci nadajnika. Każdy z zapisanych zestawów ustawień może dotyczyć całkowicie innego modelu.
CELE
CZYNNOŚCI
Wybierz Model nr 3.
Otwórz menu BASIC (wciskając przycisk MODE przez 1 sekundę), a
następnie przejdź do menu MODEL .
U W A G A : Jest to jedna z kilku funkcji,
Wybierz model nr 3, obracając pokrętło w prawo, aż pojawi się właściwy
w przypadku których nadajnik wymaga
numer.
potwierdzenia chęci dokonania zmiany.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 27 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1 sekundę. Pojawi się
komunikat „SURE?” Aby potwierdzić chęć dokonania zmiany, wciśnij
ponownie przycisk.
Zamknij menu, wciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Nazwij model - NAME.
Zmień typ modelu (samolot, helikopter) - TYPE.
Ustaw rewers serwomechanizmów – REVERSE.
Ustaw zakresy ruchu serwomechanizmów – E.POINT.
Skonfiguruj funkcję TH-CUT, która steruje pracą serwomechanizmu
gazu.
Kopiowanie ustawień modelu (COPY): Kopiowanie bieżącego zestawu ustawień modelu do innego
ro
miejsca w pamięci nadajnika. Dla zachowania przejrzystości wyświetlany jest numer kopiowanego zestawu
ustawień i numer docelowego zestawu.
Uwagi:
• Dane, w miejsce których kopiujesz aktualne ustawienia zostaną bezpowrotnie stracone. Dotyczy to również
nazwy i typu modelu.
CELE
w.
Przykłady zastosowania:
• Gdy konfigurujesz ustawienia nowego modelu, który jest podobny do któregoś z uprzednio zapisanych.
• Jeżeli zamierzasz eksperymentować ze zmianą ustawień, możesz wykonać kopię zapasową bieżących ustawień.
• Jeżeli zamierzasz latać w innych niż dotychczas warunkach (np. lot helikopterem przy wykorzystaniu cięższych
łopat, lot samolotem na większych niż dotychczas wysokościach).
CZYNNOŚCI
Skopiuj zestaw ustawień nr 3 na Otwórz menu BASIC, a następnie menu MODEL. (Wciśnij przycisk MODE
przez 1 sekundę, a następnie przejdź kursorem do linii MODEL i wciśnij
miejsce ustawień nr 5.
przycisk w pokrętle).
ww
U W A G A : Jest to jedna z kilku Upewnij się, że załadowany jest właściwy zestaw ustawień (tu: 3). Jeżeli w
funkcji, w przypadku których nadajnik linii SEL. nie wyświetla się cyfra 3, skorzystaj z funkcji SEL.
wymaga
potwierdzenia
chęci
Przejdź kursorem do linii COPY i wybierz numer zestawu ustawień, który
dokonania zmiany.
chcesz zastąpić bieżącymi ustawieniami (tu: 5). Numer ten wybiera się
obracając pokrętłem.
Przytrzymaj przycisk wciśnięty przez 1 sekundę. Potwierdź chęć dokonania
zmiany: gdy pojawi się komunikat „SURE?” ponownie wciśnij przycisk.*
Zamknij funkcję, wciskając dwukrotnie przycisk END.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 28 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Co dalej?
bb
e.p
Załaduj wykonaną przed chwilą kopię ustawień – SEL.
Zmień nazwę kopii ustawień (w tej chwili nazywa się ona identycznie jak
źródłowy zestaw ustawień).
*Nadajnik wyświetla na ekranie postęp procesu kopiowania. Pamiętaj, że jeżeli wyłączysz nadajnik zanim proces kopiowania się zakończy,
dane nie zostaną skopiowane.
Nazwa modelu (NAME): Nadanie nazwy bieżącemu zestawowi ustawień modelu. Każdemu zestawowi
warto nadać charakterystyczną nazwę, gdyż ułatwi to szybki wybór właściwych ustawień i zminimalizuje
niebezpieczeństwo pomyłki, co mogłoby skutkować wypadkiem i rozbiciem modelu.
Dostępne znaki:
• Długość nazwy to max. 6 znaków.
• Znakiem może być litera, cyfra, spacja lub symbol.
• Domyślna nazwa zestawu ustawień to MDL-xx. (MDL-01 oznacza pierwszy zestaw zapisany w pamięci, itd.)
CELE
ro
UWAGA: Przy kopiowaniu jednego zestawu ustawień na miejsce innego skopiowane zostają wszystkie
ustawienia, w tym jego nazwa. Jeżeli zmienisz typ modelu (TYPE) lub skorzystasz z funkcji RESET, skasowane
zostaną wszystkie ustawienia, w tym nazwa. Dlatego też od razu po skopiowaniu zestawu ustawień, zmianie typu
modelu lub rozpoczęciu konfiguracji nowego modelu należy zmienić nazwę zestawu ustawień.
CZYNNOŚCI
w.
Zestawowi ustawień nr 3 nadaj nazwę
Otwórz menu MODEL .
„CAP 01”.
Upewnij się, że załadowany jest właściwy zestaw ustawień (tu: 3). Jeżeli
w linii SEL. nie wyświetla się cyfra 3, skorzystaj z funkcji SEL.
Przejdź do linii NAME i zmień pierwszy znak nazwy. (tu: M na C). Aby to
zrobić, ustaw kursor na literze M i obracaj pokrętło w lewo.
Przesuń kursor, aby rozpocząć edycję kolejnego znaku.
Powtarzaj powyższe czynności, aż cała nazwa zostanie zmieniona.
ww
Zamknij funkcję, wciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz:
- Zmienić typ modelu (TYPE) na śmigłowiec.
- Ustawić rewers serwomechanizmów - REVERSE.
- Wyregulować zakresy ruchu serwomechanizmów – E.POINT.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 29 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Menu PARAMETER:
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
To menu zawiera ustawienia modelu, które zazwyczaj wybiera się jednorazowo i nie zmienia ich później.
Po wybraniu odpowiedniego modelu skonfiguruj jego parametry:
• Jakiego typu jest to model (TYPE)?
• Które przełączniki mają służyć do obsługi kanałów 5 i 7 (CH5-SW i CH7-SW)?
Ważne jest, aby na początku skasować wszystkie stare ustawienia modelu. Używa się w tym celu funkcji RESET.
w.
ro
Kasowanie ustawień (RESET): Funkcja ta całkowicie kasuje wszystkie ustawienia bieżącego modelu.
Nie ma jednocześnie ryzyka przypadkowego skasowania wszystkich modeli zapisanych na nadajniku, gdyż jedynie
serwis posiada możliwość wyczyszczenia całej pamięci nadajnika w jednaj chwili (np. przy sprzedaży nadajnika).
Aby skasować wszystkie modele, musisz kolejno wybrać każdy z nich przy pomocy funkcji SEL. i skasować jego
ustawienia.
Jeżeli kopiujesz jeden zestaw ustawień modelu na miejsce drugiego przy pomocy funkcji COPY, nie ma
konieczności kasowania ustawień znajdujących się w docelowej pamięci modelu. Polecenie COPY całkowicie
zastępuje wszystkie poprzednio zapisane dane, w tym również nazwę modelu. Zmiana typu modelu przy pomocy
funkcji TYPE powoduje skasowanie wszystkich ustawień poza nazwą.
CELE
Skasuj pamięć ustawień modelu nr 1.
CZYNNOŚCI
ww
Upewnij się, że załadowany jest właściwy zestaw ustawień (tu: 1). Na
ekranie pracy w pierwszej linii znajduje się nazwa modelu i jego numer.
Jeżeli dane się nie zgadzają, skorzystaj z funkcji SEL.
U W A G A : Jest to jedna z kilku funkcji, Przejdź do menu PARAMETER (PARA). W tym celu wciśnij przycisk
w przypadku których nadajnik wymaga MODE na 1 sekundę. Wciśnij przycisk kursora, aby przejść na 3
potwierdzenia chęci dokonania zmiany. podstronę menu. Ustaw kursor w linii PARAMETER i wciśnij przycisk w
pokrętle.
Skasuj pamięć ustawień – wciśnij przycisk pokrętła na 1 sekundę.
Potwierdź zmianę ustawień. Gdy pojawi się komunikat „SURE?”, wciśnij
przycisk pokrętła*.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 30 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Co dalej?
bb
e.p
Po skasowaniu pamięci modelu przywrócona została nazwa domyślna
(np.
MDL-01).
Możesz teraz:
- Nadać modelowi nową nazwę – NAME.
- Przekopiować w to miejsce dane innego modelu - COPY.
- Przejść do innej pamięci modelu, edytować lub usunąć ją - SEL.
- Zmienić typ modelu na śmigłowiec - TYPE.
- Ustawić rewers serwomechanizmów - REVERSE.
- Wyregulować zakresy ruchu serwomechanizmów – E.POINT.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
* Nadajnik wyświetla na ekranie postęp procesu kasowania. Pamiętaj, że jeżeli wyłączysz nadajnik zanim proces kasowania się zakończy,
proces ten zostanie anulowany.
ro
Typ modelu (TYPE): pozwala on ustalić, jakich funkcji programowania będzie wymagał dany model.
Aparatura 7C posiada pamięć ustawień 10 modeli.
Dostępne są następujące typy:
• samolot z napędem silnikowym lub szybowiec (ACRO) z różnymi rodzajami skrzydeł i usterzenia ogona. Patrz
opisy funkcji FLAPERON, ELEVON oraz V-TAIL.
• sześć typów śmigłowców (różne typy tarcz sterujących, w tym tarcza CCPM). Szczegóły – patrz
ustawienia funkcji TYPE dla śmigłowców (HELI).
CELE
w.
Jeżeli posiadany przez ciebie model to śmigłowiec, odszukaj w instrukcji rozdział poświęcony śmigłowcom. Będą
tam zawarte dodatkowe wskazówki odnośnie konfiguracji. Pamiętaj, że zmiana typu modelu (TYPE) powoduje
skasowanie wszystkich jego ustawień, w tym również nazwy.
CZYNNOŚCI
ww
Wybierz właściwy typu modelu - TYPE. Włącz nadajnik. Otwórz menu BASIC, a następnie menu PARAMETER.
W tym celu wciśnij przycisk MODE na 1 sekundę. Wciśnij przycisk
Tu: ACRO.
U W A G A : Jest to jedna z kilku funkcji, strzałki w dół. Ustaw kursor w linii PARAMETER i wciśnij przycisk w
pokrętle.
w przypadku których nadajnik wymaga
potwierdzenia chęci dokonania zmiany.
Ustaw kursor w linii TYPE.
Wybierz właściwy typ modelu (tu: ACRO). W tym celu obróć pokrętło
w prawo, aż zobaczysz napis ACRO. Wciśnij przycisk w pokrętle na 1
sekundę. Pojawi się komunikat „SURE?” Wciśnij ponownie przycisk,
aby potwierdzić. Wciśnij przycisk END, aby powrócić do menu
podstawowego.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 31 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Przełączniki dla kanałów 5 i 7 (CH5-SW i CH7-SW)
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Dostępne opcje:
• Kanałom 5 i 7 można przypisać przełączniki A-H. Możesz na przykład skonfigurować przełącznik rozkładający
klapy. Konfiguracja tej funkcji nie jest konieczna, jeżeli nie zamierzasz obsługiwać kanałów 5 i 7 przy pomocy
oddzielnych przełączników.
• Jeden przełącznik może obsługiwać jednocześnie kilka funkcji.
• Kanały, którym nie został przypisany żaden z przełączników obsługiwać można jedynie przy pomocy funkcji
miksujących.
CELE:
Przypisz kanałowi 5 przełącznik D.
CZYNNOŚCI:
Otwórz menu BASIC, a następnie menu PARAMETER. W tym celu
wciśnij przycisk MODE na 1 sekundę. Wciśnij przycisk strzałki w dół.
Ustaw kursor w linii PARAMETER i wciśnij przycisk w pokrętle.
ro
Ustaw kursor w linii CH5-SW.
Obracaj pokrętłem, aż pojawi się na ekranie symbol przełącznika D.
Wciśnij przycisk END dwukrotnie.
w.
Pamiętaj, że przypisanie któregoś z przełączników do kilku funkcji jednocześnie sprawi, że za każdym razem, gdy
będziesz obsługiwać jedną z nich, druga również będzie reagować na użycie tego przełącznika.
ww
Rewers serwomechanizmu (REVERSE): odwrócenie kierunku ruchu danego
serwomechanizmu. Przy wychyleniu drążka steru serwomechanizm będzie poruszał się w odwrotnym niż
dotychczas kierunku.
W przypadku modeli śmigłowców z tarczą CCPM przed włączeniem rewersu któregokolwiek z serw przeczytaj
rozdział poświęcony funkcji SWASH AFR.
Rewers serwomechanizmów należy skonfigurować zawsze przed programowaniem pozostałych funkcji. Nie
dotyczy to jedynie śmigłowców z tarczą sterującą typu CCPM. Jeżeli zamierzasz korzystać z funkcji takich jak
FLAPERON lub V-TAIL, które kontrolują pracę kilku serwomechanizmów jednocześnie, ustalenie czy lepiej będzie
włączyć rewers serwa, czy też odwrócić kierunek działania funkcji może być nieco skomplikowane. Wskazówki na
ten temat znajdziesz przy opisach poszczególnych funkcji.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 32 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Przed każdym lotem upewnij się, czy serwomechanizmy działają we właściwych kierunkach. Pamiętaj także
o sprawdzeniu, czy wybrałeś właściwe dla danego modelu ustawienia oraz czy działa łączność między
nadajnikiem i odbiornikiem.
UWAGA: Istnieje również specjalna funkcja TH-REV. Odwraca ona całkowicie kierunek działania drążka gazu,
zmienia również sposób działania trymera tego drążka – będzie on regulował górną część zakresu ruchu drążka.
Aby skorzystać z tej funkcji, wyłącz nadajnik. Następnie włącz nadajnik, przytrzymując przyciski MODE i END
wciśnięte. Przejdź kursorem w dół do linii TH-REV i obróć pokrętło, aby pojawiła się wartość REV. Wyłącz i włącz
nadajnik. Zmiana ta będzie dotyczyć wszystkich modeli zapisanych w pamięci nadajnika.
CELE
Odwróć kierunek działania
mechanizmu steru wysokości.
CZYNNOŚCI
serwo- Wciśnij przycisk MODE na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii REVERSE i
wciśnij przycisk w pokrętle.
Wybierz właściwy numer kanału (ELE). Następnie obróć pokrętło w
lewo, aby włączyć jego rewers.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
ro
Możesz:
- Wyregulować zakresy ruchu serwomechanizmów – E.POINT.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Skonfigurować liczniki czasu lotu - TIMER.
- Skonfigurować funkcję trenera - TRAINER.
Zakresy ruchu serwomechanizmów (E.POINT): najbardziej uniwersalna z funkcji służących
do regulacji wychyleń serwomechanizmów. Umożliwia ona ustalenie zakresu ruchu w obu kierunkach, oddzielnie
dla każdego serwomechanizmu. W przypadku modelu śmigłowca z tarczą sterującą typu CCPM pamiętaj, aby
przed konfiguracją funkcji END POINT zapoznać się ze sposobem działania funkcji SWASH AFR.
ww
w.
Opcje konfiguracji:
• Oddzielna konfiguracja dla obu kierunków ruchu.
• Dostępne wartości: min - 0% (serwomechanizm nie rusza się wcale), max - 140%. Przy ustawieniu 100% kąt, o
jaki porusza się ramię serwomechanizmu wynosi około 40° dla kanałów 1-4 i około 55° dla kanałów 5-8.
• Zmniejszenie wartości procentowej powoduje zmniejszenie zakresu ruchu serwa w danym kierunku.
Przykłady:
• Możliwość precyzyjnej regulacji serwomechanizmu gazu tak, aby zapobiec zacinaniu się popychacza przy
gaźniku przy maksymalnej wartości gazu, natomiast przy wychyleniu serwomechanizmu w kierunku przeciwnym
zapewnić całkowite zamknięcie gaźnika.
• Możliwość regulacji wychyleń klap w taki sposób, aby ograniczyć ich wychylenia w górę przy jednoczesnym
zachowaniu pełnego zakresu ruchu klap w dół.
• Wartość E.POINT można ustawić na 0, jeżeli zachodzi potrzeba, aby wybrany serwomechanizm nie poruszał się
wcale w danym kierunku. Może być to przydatne na przykład wtedy, gdy nie chcemy, by klapy działały
jednocześnie jako spojlery.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 33 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
• Gdy ruchy serwomechanizmów sterujących wysuwaniem podwozia nie są symetryczne, zmiana wartości
E.POINT może pomóc wyrównać tą różnicę.
Funkcja E.POINT zmienia ustawienia pojedynczego serwomechanizmu. Nie będzie ona miała wpływu na pracę
żadnego innego serwomechanizmu, który na skutek działania miksera lub innej funkcji (np. FLAPERON) ma
poruszać się jednocześnie z tym serwomechanizmem. Umożliwia to precyzyjną konfigurację każdego
serwomechanizmu z osobna, co pozwoli na usunięcie problemów związanych wyłącznie z tym jednym serwem.
Aby dokonać regulacji wszystkich serwomechanizmów obsługujących daną funkcję, np. FLAPERON, lepiej będzie
zrobić to bezpośrednio w ustawieniach tej funkcji. W przypadku modeli helikopterów z tarczą typu CCPM regulacji
tej dokonuje się w menu SWASH AFR.
Czy lepiej dokonać regulacji połączeń mechanicznych, czy funkcji E.POINT? W większości przypadków lepiej
będzie wyregulować połączenia mechaniczne tak, aby ograniczenie zakresu ruchu przy pomocy funkcji E.POINT
było możliwie minimalne. Im większy będzie dopuszczalny zakres ruchu w ustawieniach funkcji E.POINT, tym
większa będzie precyzja ruchu serwa oraz jego siła (nie dotyczy serw cyfrowych). Wyższa wartość E.POINT
oznacza też dłuższy czas ruchu serwa w zadanym kierunku, gdyż wykorzystywana będzie większa część pełnego
zakresu jego ruchu. (Przykład: E.POINT o wartości 50% pozostawia jedynie połowę zakresu ruchu, co oznacza, że
każdy skok trymera będzie miał 2 razy silniejszy efekt, a serwomechanizm będzie osiągał koniec zakresu ruchu w
dwukrotnie krótszym czasie).
• Funkcja END POINT + regulacja połączeń mechanicznych = większy moment obrotowy i precyzja, dłuższy czas
ruchu.
• Funkcja END POINT zamiast regulacji połączeń mechanicznych = krótszy czas ruchu, mniejsza siła i precyzja.
CZYNNOŚCI
ro
CELE
w.
Zmniejsz
zakres
ruchu Otwórz menu ustawień funkcji E.POINT. W tym celu wciśnij przycisk
serwomechanizmu klap w górę do 5%, MODE na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii E.POINT i wciśnij przycisk w
co pozwoli jedynie na trymowanie ich pokrętle.
pozycji, jednocześnie pozostawiając
85% zakresu ruchu w dół.
Wybierz właściwy numer kanału (FLAP). Obróć pokrętło służące do
obsługi klap w lewo (domyślnie VR(A)). Obróć pokrętło główne w lewo,
aby ustawić wartość 5%.*
Obróć pokrętło VR(A) w prawo. Obróć pokrętło główne w lewo, aby
ustawić wartość 85%.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
ww
Co dalej?
Możesz
- Przypisać przełączniki kanałom 5 i 7.
- Skonfigurować funkcję TH-CUT do wyłączania silnika.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Skonfigurować liczniki czasu lotu.
- Skonfigurować funkcję trenera
- Skonfigurować dwa serwomechanizmy lotek (FLAPRN).
*Aby przywrócić wartości fabryczne, wciśnij przycisk pokrętła na 1s.
Funkcja gaszenia silnika (TH-CUT): wykorzystuje ona cyfrowy trymer gazu i zapewnia prosty
sposób na zgaszenie silnika jednym przełącznikiem. Działa ona jedynie wówczas, gdy drążek gazu znajduje się w
strefie wolnych obrotów, co zapobiega przypadkowemu zgaszeniu silnika w czasie lotu. W trybie HELI funkcja ta
posiada jedną dodatkową opcję (patrz strona 68).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 34 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
CELE
CZYNNOŚCI:
Ustaw taką wartość funkcji TH-CUT, aby Wejdź w ustawienia funkcji TH-CUT. W tym celu wciśnij przycisk MODE
silnik dało się zatrzymać przy pomocy na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii TH-CUT i wciśnij przycisk w pokrętle.
Aktywuj funkcję – ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło w lewo.
przełącznika.
Pojawi się tam ON lub OFF w zależności od pozycji przełącznika
(Domyślnie: PRZEŁĄCZNIK A w pozycji obsługującego funkcję. Wybierz odpowiedni przełącznik (SW). Obróć
pokrętło w prawo, aż pojawi się odpowiedni przełącznik oraz właściwa
dolnej).
jego pozycja.
Ustaw PRZEŁĄCZNIK A (lub inny wybrany) w położeniu dolnym.
Wychyl DRĄŻEK GAZU w dół. Ustaw kursor w linii RATE. Obracaj
pokrętłem w prawo, aż uzyskasz wartość przy której gaźnik zamyka się,
a nie następuje jeszcze zablokowanie popychacza.*
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
ro
Możesz:
- Skonfigurować funkcję trenera (TRAINER).
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo (D/R,
EXP).
- Skonfigurować dwa serwomechanizmy lotek (FLAPRN).
* Z reguły jest to wartość ok. 10 - 20%. Aby dobrać właściwą wartość, obserwuj gaźnik do momentu, gdy zamknie się on całkowicie. Następnie
sprawdź, czy pracujący silnik zgaśnie po użyciu przełącznika.
Podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz Expo (D/R,EXP):
zakresy wychyleń
w.
drążków oraz charakterystyka sterowania.
ww
Podwójne/potrójne zakresy wychyleń: zwiększenie/redukcja zakresu ruchu serwomechanizmu za pomocą
przełącznika (W trybie ACRO również w momencie ustawienia wybranego drążka we właściwej pozycji). Regulacja
ta obejmuję daną funkcję sterującą (np. lotki), nie zaś pojedynczy serwomechanizm. Przykład: W przypadku
mikserów takich jak FLAPERON, ELEVON oraz w modelach śmigłowców z tarczą CCPM wartość D/R ustawiona
dla funkcji lotek (steru przechyłu) będzie dotyczyć obu serwomechanizmów lotek (steru przechyłu).
Aktywacja:
• Funkcji możesz przypisać dowolny PRZEŁĄCZNIK (A-H). Jeżeli wybierzesz przełącznik 3-pozycyjny, będziesz
mieć możliwość ustawienia potrójnych zakresów wychyleń steru (patrz przykład).
• Funkcja może też załączać się przy odpowiednim wychyleniu drążka (ACRO). Przykład: W przypadku steru
kierunku z reguły wykorzystuje się jedynie środkowe ¾ zakresu ruchu drążka. Wyjątek stanowią akrobacje, np.
korkociąg. Dopóki nie zostanie przekroczone 90% maksymalnego wychylenia DRĄŻKA STERU, ster kierunku
będzie reagował łagodnie (mniejszy zakres), co zwiększy precyzję sterowania. Po przekroczeniu 90% (np. przy
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 35 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
większy z.
mniejszy z.
mniejszy zakres
większy z.
większy zakres
bb
e.p
wykonywaniu ranwersu) będzie on reagował znacznie gwałtowniej - włączy się większy zakres wychyleń.
Wartość 90% wychylenia dla większego zakresu jest znacznie większym wychyleniem niż wartość 89% dla
zakresu mniejszego.
Ustawienia:
• Zakres: 0 - 140% (0 oznacza całkowity brak reakcji na ruch elementu sterującego). Wartość początkowa=100%
Exponential: Funkcja ta zmienia siłę reakcji serwomechanizmu na wychylenie drążka w zależności od wartości
tego wychylenia. W okolicach neutralnego położenia drążka serwomechanizm steru kierunku, lotek, steru
wysokości lub gazu (w przypadku śmigłowca do ustawienia tego ostatniego służy krzywa gazu THROTTLE
CURVE) może reagować z mniejszą lub większą siłą.
ro
Do czego może przydać się funkcja Expo? W przypadku wielu modeli do wykonania bardziej skomplikowanych
akrobacji wymagane są znaczne wychylenia serwomechanizmów. Bez ustawienia tego parametru modele te w
normalnym locie będą bardzo silnie reagować na stery, co znacznie utrudni wykonywanie minimalnych korekt toru
lotu. Dla każdego z zakresów wychyleń możesz ustawić taką wartość Expo, aby model reagował na niewielkie
wychylenia sterów w taki sam sposób, niezależnie od tego, który z zakresów będzie aktywny w danej chwili.
Opisuje to poniższy przykład.
w.
Funkcję Expo najłatwiej jest zrozumieć w praktyce:
• Przed dokonaniem jakichkolwiek ustawień w menu D/R,EXP ustaw PRZEŁĄCZNIK D w pozycji dolnej.
• Ustaw kursor w linii EXP i obróć pokrętłem, aby ustawić wartość +100%.
• Ustaw PRZEŁĄCZNIK D w pozycji górnej. Przytrzymaj DRĄŻEK LOTEK w ¼ zakresu jego ruchu i przełącz
PRZEŁĄCZNIK D w pozycję dolną.
• Spróbuj zaobserwować, o ile zmniejszyło się wychylenie serwomechanizmu.
• Zrób to samo przy drążku wychylonym o 3/4 zakresu ruchu. Wychylenie serwomechanizmu będzie bardzo
podobne lub identyczne.
ww
Ustawienia:
• Większa czułość wokół położenia neutralnego - wartości dodatnie, patrz przykład.
• Mniejsza czułość wokół położenia neutralnego - wartości ujemne, patrz przykład.
W przypadku gazu funkcja Expo reguluje reakcję serwomechanizmu w dolnej części zakresu ruchu drążka. W
modelach z silnikami spalinowymi pozwala to na zachowanie liniowej charakterystyki sterowania gazem. W takim
przypadku każde kolejne wychylenie drążka o ¼ zakresu ruchu zwiększy obroty silnika o 25% całkowitej wartości.
(Dla większości silników będzie to wartość Exp z zakresu 5-60%.)
CELE:
CZYNNOŚCI:
Ustaw podwójne zakresy wychyleń i Wejdź w ustawienia funkcji D/R,EXP. W tym celu wciśnij przycisk
parametr Expo dla modelu samolotu MODE na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii D/R,EXP i wciśnij przycisk w
pokrętle.
(ACRO).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 36 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Wybierz odpowiedni kanał (CH>), przełącznik (SW), oraz jego pozycję.
Wybierz pierwszy zakres wychyleń (np. większy zakres = 95%). Ustaw
wartość parametru EXP (np. -15%).
Ustaw przełącznik w drugiej pozycji.
Wybierz drugi zakres wychyleń (np. mniejszy zakres = 70%). Ustaw
wartość parametru EXP (np. -3%).
Opcjonalnie: jeżeli korzystasz z przełącznika 3-pozycyjnego, możesz
ustawić trzeci zakres.
Wyjdź z ustawień funkcji, naciskając dwukrotnie przycisk END.
CELE:
CZYNNOŚCI:
Ustaw podwójne zakresy wychyleń i Wejdź w ustawienia funkcji D/R,EXP. W tym celu wciśnij przycisk MODE
parametr Expo dla modelu śmigłowca na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii D/R,EXP i wciśnij przycisk w pokrętle.
(HELI).
Wybierz odpowiedni kanał (CH>), przełącznik (SW), oraz jego pozycję.
CZYNNOŚCI:
Ustaw potrójne zakresy wychyleń Wejdź w ustawienia funkcji D/R,EXP. W tym celu wciśnij przycisk MODE
serwomechanizmu lotek i przypisz im na 1 sekundę. Ustaw kursor w linii D/R,EXP i wciśnij przycisk w pokrętle.
PRZEŁĄCZNIK
G.
Zastosuj
następujące ustawienia: 75% (normalny Wybierz kanał, którego ustawienia chcesz skonfigurować (lotki =
lot), 25% (powolne beczki) oraz 140% aileron).
(ekstremalne akrobacje). Wartości Expo Opcjonalnie: możesz zmienić przełącznik. W tym przykładzie wybierz
odpowiednio 0%, +15% i -40%.
przełącznik 3-pozycyjny G.
Ustaw przełącznik w górnym położeniu. Wybierz zakres wychyleń 75%.
Uwaga: Wartość Expo dla normalnego
lotu wynosi 0, przez co sterowanie Ustaw przełącznik w środkowym położeniu. Wybierz zakres wychyleń
przebiega liniowo i naturalnie. Wartość 25%.
dla powolnych beczek jest dodatnia (z Ustaw przełącznik w położeniu dolnym. Wybierz zakres wychyleń 140%.
w.
CELE:
ro
Pamiętaj: W trybie HELI użycie Wybierz zakres wychyleń (np. 95%).
przełącznika podczas konfiguracji nie
przełącza konfigurowanego zakresu Ustaw wartość parametru EXP (np. -15%).
wychyleń. W tym celu musisz użyć
przycisku MODE.
ww
reguły nie używa się takich wartości),
dzięki czemu serwomechanizmy reagują
mocniej
w
okolicach
położenia
neutralnego drążka. Taka kombinacja
ustawień sprawia, że w obu zakresach
w pobliżu środkowej pozycji drążka
serwomechanizm reaguje podobnie oraz
pozwala na wykonywanie powolnych i
precyzyjnych beczek przy maksymalnie
wychylonym drążku.
Opcjonalnie: Zamiast korzystać z przełącznika, możesz ustalić, aby
poszczególne zakresy aktywowały się w zależności od położenia drążka.
Aby sprawdzić, jak to działa, zmień wartość dla normalnego lotu na 25%.
W linii SW jako przełącznik wybierz „1.” (drążek lotek). Wychyl drążek
lotek w prawo i zaobserwuj, jak zmienia się wychylenia
serwomechanizmu, gdy wychylenie drążka przekracza 90%.
Możesz również zmienić punkt zakresu ruchu drążka, w którym
charakterystyka sterowania ma się przełączyć. W tym celu ustaw drążek
w wybranej pozycji, wciśnij przycisk w pokrętle i przytrzymaj go przez
chwilę.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 37 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
Ustaw wartości EXP dla każdego zakresu wychyleń (odpowiednio: 0%,
+15%, -40%). Ustaw kursor w polu EXP. Ustaw przełącznik G w górnym
położeniu. Upewnij się, że EXP wynosi 0. Ustaw przełącznik G w dolnym
położeniu i wybierz wartość +15%. Ustaw przełącznik G w położeniu
środkowym i ustaw wartość EXP na -40%.
bb
e.p
Wartości D/R dla akrobacji 3D są
praktycznie 2 razy większe niż w
przypadku
normalnego
lotu.
Jednocześnie zastosowanie wysokiej
ujemnej wartości Expo pozwala na
złagodzenie reakcji serwomechanizmów
wokół środkowej pozycji drążka. Ułatwia
to znacznie sterowanie modelem.
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Możesz również zaprogramować wartości D/R i EXP dla steru wysokości
i steru kierunku.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
ro
Wielu użytkowników decyduje się na
ustawienie
potrójnych
zakresów
wychyleń na pojedynczym przełączniku
3-pozycyjnym. Daje to 3 tryby lotu:
"powolny i precyzyjny”, "normalny", oraz
"tryb ekstremalnych akrobacji". Aby
zrobić to samo, ustaw 3 zakresy
wychyleń i przypisz je do tego samego
przełącznika.
Co dalej?
Możesz:
- Skonfigurować liczniki czasu lotu (stopery).
- Skonfigurować funkcję trenera.
- Ustawić wartość skoku trymerów.
- Skonfigurować dwa serwomechanizmy lotek (FLAPRN).
- Ustawić miksery programowalne dostosowane do potrzeb konkretnego
modelu.
w.
Funkcja stopera (TIMER): elektroniczny stoper, który może mierzyć czas lotu podczas zawodów, czas
lotu na jednym zbiorniku paliwa, czas lotu na jednym akumulatorze itp.
ww
Dostępne opcje:
• Odliczanie w dół (DOWN): rozpoczyna odliczanie od ustawionego czasu i pokazuje czas, który pozostał. Po
przekroczeniu wybranego odcinka czasu kontynuuje on odliczanie poniżej zera.
• Odliczanie w górę (UP): stoper ten zaczyna od 0 i mierzy upływ czasu. Maksymalnie 99 min. i 59 sek.
• Stoper odlicza czas dla każdego modelu z osobna. Przełącza się on automatycznie wraz ze zmianą modelu.
• W każdym trybie pracy licznik czasu wydaje sygnał dźwiękowy raz na minutę. Przez ostatnie 20 sekund, dźwięk
powtarzany jest co 2 sekundy, natomiast przez ostatnie 10 sekund co sekundę. Po upływie ustawionego czasu
emitowany jest sygnał ciągły.
• Aby wyzerować licznik, zaznacz jego pole na ekranie pracy i przytrzymaj PRZYCISK POKRĘTŁA wciśnięty przez
1 sekundę.
• Stoper można uruchamiać dowolnym PRZEŁĄCZNIKIEM (A-H) lub DRĄŻKIEM (1-4). Ustawienie DRĄŻKA
GAZU jest wygodne przy zliczaniu czasu lotu na pojedynczym zbiorniku paliwa/akumulatorze.
• Aby szybko wyzerować licznik z ekranu pracy, wciskaj przycisk strzałki w dół, aż pole stopera zacznie migać.
Wciśnij przycisk w pokrętle.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 38 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
CELE:
CZYNNOŚCI:
Ustaw stoper, aby odliczał w dół czas Wejdź w ustawienia funkcji TIMER. W tym celu wciśnij przycisk MODE
4,5 min. Ma się on włączać przy na 1 sekundę. Wciśnij przycisk kursora, aby przejść na 3 stronę menu.
odpowiednim
wychyleniu
DRĄŻKA Ustaw kursor w linii TIMER i wciśnij przycisk w pokrętle.
GAZU. Stoper będzie służył do zliczania
czasu lotu na pojedynczym zbiorniku
paliwa/akumulatorze.
Aktywuj funkcję w polu INH.
W linii TIME ustaw czas 4:30. Upewnij się, że włączone jest odliczanie
w dół (DOWN).
Przypisz stoperowi drążek gazu i wybierz punkt zakresu ruchu drążka, w
którym stoper ma się włączać. Ustaw kursor w polu SW i ustaw wartość
3^ (jeżeli stoper ma się włączać poniżej wybranego punktu, strzałka
powinna wskazywać w dół). Wychyl DRĄŻEK GAZU w górę do
wybranej pozycji (np. ¼ zakresu ruchu) i przytrzymaj przycisk w pokrętle
wciśnięty przez 1 sek.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
ro
- Po pierwszym locie testowym możesz ustawić wartości E.POINT.
- Możesz przypisać funkcje kanałom dodatkowym.
- Możesz skonfigurować funkcję trenera.
w.
Funkcja trenera (TRAINER): – funkcja służąca początkującym pilotom do nauki latania. Wykorzystuje
ona przewód trenera (do dokupienia oddzielnie), który łączy ze sobą 2 nadajniki. Istnieje możliwość określenia
poziomu kontroli nad modelem, jaką będzie miał uczeń.
ww
Konfiguracja:
„N”: Gdy PRZEŁĄCZNIK TRENERA znajduje się w pozycji ON, kontrolę nad danym kanałem będzie posiadał
uczeń. System będzie korzystał z ustawień w nadajniku ucznia.
„F”: Gdy PRZEŁĄCZNIK TRENERA znajduje się w pozycji ON, kontrolę nad danym kanałem będzie posiadał
uczeń. System będzie korzystał z ustawień w nadajniku instruktora.
„-”: Uczeń nie będzie miał kontroli nad kanałem pracującym w tym trybie, nawet gdy PRZEŁĄCZNIK TRENERA
będzie znajdował się w pozycji ON. Pełną kontrolę nad wybranym kanałem posiada instruktor.
• Przełącznik: włączanie przy pomocy chwilowego przełącznika F(7CA) lub H(7CH). Brak możliwości zmiany.
• Kompatybilność: Aparatura 7C może służyć zarówno jako nadajnik ucznia jak i trenera. Można ją połączyć z
dowolnym innym nadajnikiem firmy Futaba, który posiada odpowiednie gniazdo przewodu trenera. Aby móc
pracować w tym trybie, wystarczy podłączyć przewód do obu nadajników (w przypadku nadajników z serii 7C nie
znajduje się on w zestawie) i postępować zgodnie z poniższą instrukcją.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 39 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Przykłady:
• Obsługa 5-kanałowego modelu śmigłowca przy pomocy 4-kanałowego nadajnika ucznia jest możliwa wówczas,
gdy gaz oraz skok ogólny pracować będą w trybie „F”.
• Aby nadajnik ucznia mógł obsługiwać model samodzielnie, dokonaj konfiguracji wszystkich ustawień modelu w
tym właśnie nadajniku. W nadajniku instruktora ustaw tryb „N” dla wszystkich funkcji i sprawdź, czy wszystkie
ustawienia są poprawne.
•Pracując w trybie „N” na nadajniku ucznia możesz ustawić mniejsze zakresy ruchu, inne wartości Expo oraz w
inny sposób przypisać kanały dodatkowe (jeżeli nadajnik posiada takie funkcje).
• Na początku nauki możesz udostępnić uczniowi jedynie kanały steru wysokości i lotek, a pozostałe kanały
ustawić w tryb „–” i kontrolować je samodzielnie.
CZYNNOŚCI:
Wejdź
w menu funkcji TRAINER . W tym celu wciśnij przycisk MODE na
Włącz funkcję TRAINER i skonfiguruj ją
1
sekundę.
Wciśnij przycisk kursora, aby przejść na 3 stronę menu.
tak, aby uczeń miał kontrolę nad lotkami
Ustaw
kursor
w linii TRAINER i wciśnij przycisk w pokrętle.
i mógł korzystać z funkcji FLAPERON , a
także miał kontrolę nad sterem kierunku Aktywuj funkcję – obróć pokrętło, aż pojawi się wartość OFF.
ze zmniejszonym zakresem ruchu (do
ustawienia na nadajniku ucznia). W tym Wybierz odpowiednie kanały i sposób ich kontroli w trybie trenera.
przypadku ze względów bezpieczeństwa Funkcje AIL i ELE możesz zostawić bez zmian – wartość domyśla jest
nie powinien mieć on kontroli nad poprawna. Ustaw kursor przy funkcji THR i obróć pokrętło, aż pojawi się
wartość „-". Ustaw kursor przy funkcji RUD i obróć pokrętło, aż pojawi
kanałem gazu.
się wartość „N”.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
ww
Co dalej?
w.
CELE:
ro
Zasady bezpieczeństwa:
• Nigdy nie włączaj zasilania nadajnika ucznia.
• W nadajniku ucznia zawsze korzystaj z modulacji PPM (jeżeli korzystasz z nadajnika konwencjonalnego typu).
• Upewnij się, że oba nadajniki posiadają identyczne ustawienia trymerów oraz zakresy wychyleń. Możesz to
sprawdzić włączając i wyłączając przełącznik trenera przy wychylonych drążkach.
• Antena nadajnika instruktora powinna być CAŁKOWICIE rozłożona. Złóż antenę w nadajniku ucznia (nie dotyczy
modulacji 2.4GHz).
• Zawsze wyjmuj moduł nadawczy z nadajnika ucznia (jeżeli jest to nadajnik wyposażony w wyjmowany moduł RF).
• Podczas, gdy funkcja TRAINER jest aktywna, funkcja SNAP ROLL nie będzie działać. Inne funkcje przypisane do
tego samego przełącznika (np. TH-CUT) nie ulegają dezaktywacji. Przed korzystaniem z funkcji Trenera zawsze
dokładnie sprawdź, do jakich przełączników przypisane są pozostałe funkcje.
• Po wczytaniu ustawień innego modelu ze względów bezpieczeństwa funkcja TRAINER dezaktywuje się.
Przed lotem koniecznie sprawdź, czy nadajnik ucznia działa
poprawnie!
- Możesz ustawić parametry (D/R,EXP) na nadajniku ucznia.
- Możesz wycentrować trymery na nadajniku ucznia.
Ustawienia trymerów (TRIM):
to menu umożliwia regulację oraz reset elektronicznych trymerów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 40 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Aparatura 7C wyposażona jest w cyfrowe trymery, które różnią się od trymerów mających postać
konwencjonalnych suwaków. Każdy z TRYMERÓW w rzeczywistości jest dwukierunkowym przełącznikiem. Z
każdym naciśnięciem TRYMERA wartość trymowanie zwiększa się o ustaloną liczbę. Jeżeli przytrzymasz
TRYMER wciśnięty, wartość trymowania będzie zmieniać się szybciej. Bieżąca pozycja trymera wyświetlana jest w
formie graficznej na ekranie pracy. Menu TRIM zawiera dwie funkcje, które służą do konfiguracji trymerów.
Modele śmigłowców: W dodatkowych trybach lotu (Idle-Up) dostępna jest również funkcja OFFSET. Gdy funkcja ta
jest nieaktywna (INH), regulacja TRYMERÓW będzie miała wpływ na wartości trymowania we wszystkich trybach
lotu. Natomiast gdy funkcja OFFSET jest aktywna, zmiana wartości trymowania w obrębie danego trybu lotu będzie
miała wpływ tylko na ten jeden tryb lotu.
Reset trymera (CLR): funkcja, która przywraca domyślne wartości trymowania. Nie kasuje ona ustawień funkcji
SUB-TRIM, ani wartości skoku trymera (STEP).
CZYNNOŚCI:
Właśnie dokonałeś regulacji połączeń Wejdź w menu funkcji TRIM. W tym celu wciśnij przycisk MODE na 1
mechanicznych
przy
serwomecha- sekundę. Ustaw kursor w linii TRIM i wciśnij przycisk w pokrętle.
nizmach. Teraz musisz wyzerować
trymery.
U W A G A : Jest to jedna z kilku funkcji, Musisz wybrać i potwierdzić chęć wyzerowania trymerów. Przytrzymaj
w przypadku których nadajnik wymaga przycisk w pokrętle wciśnięty na 1 sekundę. Usłyszysz sygnał
potwierdzenia chęci dokonania zmiany. dźwiękowy.
ro
CELE:
Zamknij menu, wciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz:
- Ustawić wartości kompensacji punktu neutralnego serw (SUB-TRIM).
- Ustawić wartość skoku trymera (STEP): patrz niżej.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Ustawić limity wychyleń serw (E.POINT).
w.
Co dalej?
Skok trymera (STEP): wartość, o którą ma zmienić się trymowanie przy jednorazowym użyciu TRYMERA. Może
ona wynosić od 1 do 40 jednostek, w zależności od charakterystyki danego modelu. Przy większości typowych
modeli najlepiej sprawdzają się wartości od 2 do 10 jednostek. Większe wartości skoku trymera stosuje się w
modelach o większym zakresie ruchu serwomechanizmów oraz przy pierwszych lotach danym modelem, aby mieć
pewność, że trymery zapewnią wystarczające możliwości korekty ustawień powierzchni sterowych. Mniejszego
skoku trymera używa się przy dokonywaniu precyzyjnych korekt podczas lotu.
ww
CELE:
CZYNNOŚCI:
Zamierzasz wykonać pierwszy lot Wejdź w menu funkcji TRIM. W tym celu wciśnij przycisk MODE na 1
modelem akrobacyjnym. Zwiększ skok sekundę. Ustaw kursor w linii TRIM i wciśnij przycisk w pokrętle.
TRYMERA LOTEK, aby mieć pewność,
że w razie potrzeby będziesz mógł
dokonać niezbędnej korekty.
Wybierz trymer, którego skok chcesz zmienić i wprowadź właściwą
wartość. Ustaw kursor w linii CH1 i obróć pokrętło w prawo, aż pojawi
się wartość 8 (przykładowo).
W razie potrzeby powtórz te same czynności dla innych kanałów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 41 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Zamknij menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz:
- Ustawić wartości kompensacji punktu neutralnego serw (SUB-TRIM).
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Ustawić limity wychyleń serw (E.POINT).
Kompensacja punktów neutralnych serwomechanizmów (SUB-TRIM): funkcja
służąca do wprowadzania minimalnych korekt pozycji neutralnej serwomechanizmów. Dostępny zakres to -120 do
+120. Wartością domyślną jest 0 – brak jakiejkolwiek korekty.
Przed ustawieniem wartości SUB-TRIM zalecamy wyzerowanie trymerów – pozwoli to na ustawienie mniejszych
wartości funkcji SUB-TRIM. Wysokie wartości spowodują, że zakresu ruchu serwomechanizmu w którymś kierunku
będzie ograniczony.
CZYNNOŚCI:
Zamierzasz
skorzystać
z
funkcji Wejdź w menu funkcji SUB-TRIM. W tym celu wciśnij przycisk MODE na
FLAPERON,
gdzie
klapy pracują 1 sekundę. Ustaw kursor w linii SUB-TRIM i wciśnij przycisk w pokrętle.
jednocześnie z lotkami. Korzystając z
funkcji
SUB-TRIM
wycentruj
serwomechanizm klap, aby jego punkt
neutralny zgadzał się z punktem
neutralnym serwomechanizmu lotek.
Wybierz kanał, dla którego chcesz dokonać korekty – ustaw kursor przy
kanale FLAP. Obracaj pokrętłem, aż powierzchnie sterowe znajdą się w
tym samym położeniu.
W razie potrzeby dokonaj korekty pozostałych kanałów.
ww
w.
CELE:
ro
Zalecamy postępowanie według następującej procedury:
• zmierz i zapamiętaj prawidłową pozycję danej powierzchni sterowej;
• wyzeruj wartości obu funkcji trymerów (TRIM i SUB-TRIM);
• zamontuj orczyki serwomechanizmów i popychacze w taki sposób, aby powierzchnia sterowa znajdowała się
możliwie blisko swej pozycji neutralnej;
• dokonaj precyzyjnej korekty przy pomocy funkcji SUB-TRIM.
Co dalej?
Zamknij menu, wciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz:
- Ustawić wartość skoku trymera (STEP): patrz poprzednia strona.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Ustawić limity wychyleń serw (E.POINT).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 42 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Funkcja F/S (FAIL SAFE): zabezpieczenie na wypadek utraty łączności radiowej oraz alarm niskiego
napięcia akumulatora odbiornika.
Dostępne opcje:
Funkcję Fail Safe można skonfigurować jedynie dla kanału gazu (kanał 3).
Opcja NOR (Normal) – serwomechanizm zatrzymuje się w pozycji, w której znajdował się w momencie wystąpienia
problemu.
Opcja F/S (FailSafe) – serwomechanizm ustawia się w zaprogramowanej wcześniej pozycji.
UWAGA: Zaprogramowana pozycja F/S dla funkcji Battery F/S (alarm niskiego napięcia) będzie identyczna, jak
dla funkcji FAIL SAFE.
ro
Przykłady:
• Skonfiguruj kanał gazu w taki sposób, aby w przypadku zakłócenia sygnału silnik przełączał się na wolne obroty
(ACRO). Pozwoli to na oddalenie się od miejsca, w którym wystąpiły zakłócenia, a w przypadku kraksy
zminimalizuje szkody.
• W przypadku modeli śmigłowców z reguły najlepszym rozwiązaniem będzie opcja NOR.
Aktualizacja ustawień F/S: Po wprowadzeniu ustawień funkcji F/S nadajnik automatycznie przesyła te ustawienia
do odbiornika. Po skonfigurowaniu funkcji F/S upewnij się, że działa ona poprawnie – wyłącz na chwilę nadajnik i
sprawdź czy powierzchnie sterowe zareagowały we właściwy sposób.
CELE:
CZYNNOŚCI:
w.
Zmień ustawienia Fail Safe dla kanału 3 Wejdź w menu F/S . W tym celu wciśnij przycisk MODE na 1 sekundę.
tak, aby serwomechanizm ustawił się w Ustaw kursor w linii F/S i wciśnij przycisk w pokrętle.
wybranej pozycji.
Ustaw drążek gazu w odpowiedniej pozycji (w trybie ACRO będzie to
strefa wolnych obrotów). Obróć pokrętło w lewo, zaznaczając opcję F/S.
U W A G A : Jest to jedna z kilku funkcji,
Aby potwierdzić chęć dokonania zmiany, przytrzymaj przycisk w
w przypadku których nadajnik wymaga
potwierdzenia chęci dokonania zmiany. pokrętle wciśnięty przez 1 sekundę.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
- Upewnij się, że ustawienia są poprawne.
- Przeczytaj informacje na temat funkcji Battery FailSafe.
- Możesz dokonać korekty wartości E.POINT lub SUB-TRIM, aby mieć
pewność, że funkcja F/S będzie działać poprawnie.
ww
Co dalej?
Battery FailSafe (F/S): Funkcja ostrzegająca o niskim napięciu akumulatora odbiornika (wbudowana w odbiornik
2.4GHz). Gdy napięcie akumulatora spadnie poniżej 3,8V, funkcja F/S ustawia serwomechanizm gazu w ustalonej
wcześniej pozycji. Gdy funkcja się włączy, a użytkownik nie dokonał wcześniej wyboru odpowiedniej pozycji
serwomechanizmu gazu, silnik przejdzie na wolne obroty. Gdy zauważysz, że funkcja się włączyła, musisz
natychmiast lądować. Możesz wyłączyć alarm na około 30 sekund, ustawiając na chwilę DRĄŻEK GAZU w pozycji
wolnych obrotów. Po upływie tego czasu alarm włączy się ponownie.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 43 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Dostępne opcje:
• NOR F/S – w przypadku aktywacji funkcji Battery F/S, serwomechanizm gazu ustawia się w pozycji
odpowiadającej maksymalnemu wychyleniu DRĄŻKA GAZU w dół przy wyzerowanym trymerze.
• POS F/S – serwomechanizm gazu ustawi się w takiej samej pozycji, jaką skonfigurowano dla normalnej funkcji
F/S (patrz wyżej).
! Jeżeli korzystasz z 6V akumulatora odbiornika (5 cel), może się zdarzyć, że akumulator rozładuje się bardzo
szybko - jeszcze zanim funkcja Battery FailSafe zdąży się aktywować. Jeżeli korzystasz z pakietu złożonego z 5
cel, nie polegaj wyłącznie na funkcji F/S, gdyż może ona nie być w stanie każdorazowo uchronić modelu przed
wypadkiem na skutek wyczerpania akumulatora.
MENU ZAAWANSOWANE DLA SAMOLOTÓW I SZYBOWCÓW
(ACRO ADVANCE)
Typy skrzydeł w modelach samolotów i szybowców (ACRO):
ro
Istnieją 3 podstawowe typy skrzydeł:
• Proste. Model wykorzystujący jeden serwomechanizm lotek (lub kilka serwomechanizmów podłączonych do
jednego kanału odbiornika przy pomocy przewodu typu “Y”) i posiadający ogon. Jest to konfiguracja domyślna,
która nie wymaga specjalistycznej procedury programowania.
• Z dwoma serwomechanizmami lotek. Model posiada 2 oddzielne serwomechanizmy lotek oraz ogon. Patrz: Dwa
serwomechanizmy lotek.
• Model nie posiadający ogona (latające skrzydło). Posiada on 2 serwomechanizmy skrzydeł, które współpracują
ze sobą, działając jako ster wysokości i lotki. Patrz ELEVON.
w.
Dwa serwomechanizmy lotek (oraz ogon) (ACRO): Wiele z obecnie używanych modeli wykorzystuje dwa
serwomechanizmy lotek podłączone do dwóch osobnych kanałów odbiornika. (Jeżeli posiadasz model typu
“latające skrzydło” bez oddzielnych sterów wysokości, patrz funkcja ELEVON).
ww
Korzyści:
• Możliwość precyzyjnego ustawienia punktów neutralnych i limitów wychyleń każdego z serwomechanizmów.
• W przypadku awarii jednego z serwomechanizmów podczas lotu, zawsze pozostaje jeszcze drugi.
• Łatwość montażu, większa siła serwa przypadająca na daną powierzchnię sterową. Brak konieczności użycia
dodatkowych popychaczy umożliwiających obsługę 2 powierzchni sterowych przez 1 serwomechanizm.
• Możliwość ustawienia większego wychylenia lotek w górę niż w dół, jest to bardzo pomocne przy skręcaniu –
wychylenia różnicowe lotek (definicja w słowniczku na końcu instrukcji).
• Dwie lotki mogą być wykorzystywane również jako klapy - FLAPERON.
Dostępne opcje:
• Odbiornik 5-kanałowy - Przed konfiguracją funkcji FLAPERON musisz skonfigurować funkcję AIL-2.
• FLAPERON:
• Drugi serwomechanizm wykorzystuje kanał 6 (aby wykorzystać kanał 5 lub 7, patrz funkcja AIL-2.)
• Lotki mogą pełnić również funkcję klap.
• Funkcja FLAP-TRIM pozwala na regulację punktów neutralnych klapolotek, co pomaga w utrzymaniu
stałej wysokości lotu.
• Możliwość zaprogramowania wychyleń różnicowych lotek.
Kanał 6 = normalne klapolotki, 2 serwomechanizmy mogą pracować jednocześnie jako klapy
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 44 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Kanał 5 lub 7 = umożliwia skonfigurowanie wychyleń różnicowych lotek (w bardziej zaawansowanych nadajnikach
służy do tego specjalna funkcja). Kanał 6 w dalszym ciągu steruje klapami, 2 lotki będą pełnić funkcję klap jedynie
w momencie korzystania z funkcji hamulca aerodynamicznego.
Uwaga: Jednocześnie można korzystać tylko z jednej z dwóch funkcji związanych z układem powierzchni
sterowych (FLAPERON lub ELEVON). Aby aktywować którąś z nich, tę używaną wcześniej należy dezaktywować.
CELE:
CZYNNOŚCI:
Wyłącz funkcję FLAPERON, aby móc Wejdź w ustawienia funkcji FLAPERON. W tym celu wciśnij przycisk
aktywować funkcję ELEVON.
MODE na 1 sekundę. Jeżeli wyświetli się menu podstawowe, wciśnij
przycisk MODE jeszcze raz, aby pojawiło się menu ADVANCE. Ustaw
kursor w linii FLAPERON i wciśnij przycisk w pokrętle.
Dezaktywuj funkcję. Ustaw kursor w pierwszej linii i obróć pokrętło, aż
pojawi się tam wartość INH.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Skonfiguruj funkcję ELEVON.
ro
Funkcja klapolotek (FLAPRN)
Funkcja FLAPERON wykorzystuje dwa serwomechanizmy lotek, które będą pełnić zarówno funkcję lotek jak i klap.
Aby osiągnąć efekt działania klap, lotki wychylają się w górę/w dół jednocześnie. Oczywiście dalej są one w stanie
pełnić również funkcję lotek (wychylenia w przeciwnych kierunkach).
w.
Gdy funkcja FLAPERON jest aktywna, przy każdym programowaniu kanału 6 lub funkcji klap (flap) (np. w
przypadku miksera ELE-FLAP), system traktuje oba serwomechanizmy jako klapy. Dostępny jest również trymer
(FLAP-TRIM) służący do wyrównania punktów neutralnych obu powierzchni lub do niewielkich zmian kąta
wychylenia klap. Funkcje E.POINT i SUB-TRIM w dalszym ciągu traktują każdy z serwomechanizmów osobno.
ww
Drugi serwomechanizm lotek (AIL-2): Drugi serwomechanizm lotek domyślnie przypisany jest do kanału 6.
Umożliwia to wykorzystanie obu serwomechanizmów zarówno w roli klap, jak i lotek (klapolotki). Po wybraniu
kanału 5 lub 7 oba serwomechanizmy lotek mogą pełnić jedynie funkcję lotek, a kanał 6 pozostaje przypisany
klapom. Wyjątkiem jest mikser A.BRAKE (hamulec aerodynamiczny). W przypadku tej funkcji serwomechanizm
klap (kanał 6) oraz serwomechanizmy lotek (kanał 1 i kanał 5 lub 7) będą pracowały razem.
CELE:
Aktywuj funkcję FLAPERON.
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji FLAPERON. W tym celu wciśnij przycisk
MODE na 1 sekundę. Jeżeli wyświetli się menu podstawowe, wciśnij
Ustaw wychylenia różnicowe lotek tak, przycisk MODE jeszcze raz, aby pojawiło się menu ADVANCE. Ustaw
aby wychylenia w górę były większe o kursor w linii FLAPERON i wciśnij przycisk w pokrętle.*
10%.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w pierwszej linii i obróć pokrętło, aż
pojawi się tam wartość ACT.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 45 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Wyreguluj wychylenia różnicowe. Ustaw kursor w linii DIFF i wybierz
wartość + 10%.
Opcjonalnie: Jeżeli korzystasz z odbiornika 5-kanałowego, drugi
serwomechanizm lotek (AIL-2) możesz przypisać do kanału 5 (CH5).
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
- Możesz:
- Skonfigurować funkcję FL-TRIM.
- Skonfigurować hamulec aerodynamiczny (A.BRAKE).
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com/faq/faq-7c.html
*Jeżeli funkcji nie da się aktywować, sprawdź, czy wyłączyłeś uprzednio funkcję ELEVON.
Ustawienia klap (FL-TRIM):
CELE:
ro
Funkcja FLAP-TRIM umożliwia wybór elementu sterującego [domyślnie pokrętło VR], który będzie służył do
sterowania pracą klap. Inną funkcją, która rozkłada klapy jest A.BRAKE - hamulec aerodynamiczny, który
obsługuje się przy pomocy przełącznika. Można również skonfigurować mikser programowalny, który będzie
sterował funkcją klap. Aby mikser taki pozwalał na obsługę klap przy pomocy przełącznika, jako funkcję nadrzędną
(master) należy ustawić odpowiednią pozycję przełącznika (offset).
CZYNNOŚCI:
ww
w.
Skonfiguruj funkcję FLAP-TRIM, aby umożliwić Wejdź w ustawienia funkcji FLAP-TRIM. W tym celu wciśnij
przycisk MODE na 1 sekundę. Jeżeli wyświetli się menu
opuszczenie klapolotek o 30% podczas lotu.
podstawowe, wciśnij przycisk MODE jeszcze raz, aby pojawiło
się menu ADVANCE. Ustaw kursor w linii FLAP-TRIM i wciśnij
Do ich obsługi używane będzie pokrętło VR.
przycisk w pokrętle.
Funkcja aktywowana jest automatycznie razem z funkcją
Funkcja FLAPERON musi być aktywna, a drugi
FLAPERON. Ustaw pokrętło VR w pozycji, jaka ma odpowiadać
serwomechanizm lotek powinien być przypisany
zerowym wychyleniom klapolotek (maksymalnie w lewo).
do kanału 6.
Ustaw kursor w linii OFS, i naciśnij przycisk pokrętła głównego,
by system zapamiętał pozycję pokrętła VR.
Obróć pokrętło VR do pozycji, w której klapolotki mają być
maksymalnie rozłożone (maksymalnie w prawo). Przejdź do linii
powyżej i ustaw wartość maksymalnego wychylenia na 30%.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
* Gdy funkcja FL-TRIM jest nieaktywna (INH), domyślnym elementem sterującym klap jest pokrętło VR. Jeżeli model posiada tylko jeden
serwomechanizm klap, do konfiguracji wychyleń serwa możesz wykorzystać funkcję E.POINT. Jeżeli korzystasz z funkcji klapolotek dla kanałów
CH1 i CH6, funkcja FL-TRIM musi być aktywna.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 46 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Typy ogonów w modelach samolotów i szybowców (ACRO):
W modelach samolotów i szybowców występują 4 typy ogonów:
• Prosty. Model z jednym serwomechanizmem steru wysokości i jednym serwomechanizmem steru kierunku
(lub kilkoma serwami podłączonymi do jednego wyjścia odbiornika za pomocą przewodu typu “Y”). Jest to
ustawienie domyślne.
• Dwa serwomechanizmy steru wysokości. Patrz AILVATOR (ACRO).
• Model bez ogona. Dwa serwomechanizmy skrzydeł pełnią funkcje sterów wysokości i lotek. Patrz ELEVON
(ACRO).
• Usterzenie typu V-TAIL. Ogon z dwoma powierzchniami sterowymi ustawionymi pod kątem. Pracują one
razem pełniąc funkcje sterów kierunku i wysokości (ACRO).
Uwaga: Jednocześnie można korzystać tylko z jednej z trzech dostępnych konfiguracji ogona (AILVATOR, V-TAIL,
ELEVON). Aby aktywować inną konfigurację należy dezaktywować konfigurację używaną do tej pory.
Lotki z funkcją steru wysokości (ELEVON):
ro
Funkcja ta używana jest w przypadku modeli ze skrzydłami typu „delta”, modeli typu “latające skrzydło” oraz w
innych modelach nie posiadających ogona. W funkcji ELEVON dwa serwomechanizmy działają razem, pełniąc
funkcję steru wysokości oraz lotek. Istnieje możliwość oddzielnej konfiguracji wychyleń każdego z
serwomechanizmów w zależności, czy działa on w danym momencie jako lotka, czy jako ster wysokości. Funkcja
ta jest również przydatna w przypadku modeli naziemnych, takich jak czołgi, w których podczas jazdy do przodu
oba silniki działają w jednym kierunku, natomiast przy skręcaniu silniki pracują w przeciwnych kierunkach. Funkcja
ta pozwala również na konfigurację wychyleń różnicowych lotek.
w.
Opcje konfiguracji:
• Funkcja wymaga wykorzystania kanałów 1 i 2.
• Możliwość konfiguracji wychyleń różnicowych lotek.
• Możliwość zastosowania różnych wartości wychyleń steru wysokości i lotek.
ww
UWAGA: Gdy funkcja ELEVON jest aktywna, nie ma możliwości aktywacji funkcji FLAPERON ani AILVATOR.
Aby aktywować inną funkcję, należy dezaktywować funkcję używaną do tej pory.
UWAGA: Podczas dokonywania ustawień pamiętaj, aby maksymalnie wychylać drążki steru kierunku i
wysokości. W przeciwnym razie przy jednoczesnym wychyleniu obu drążków serwomechanizmy mogą się
zablokować.
(Szczegółowe informacje na temat konfiguracji skomplikowanych modeli akrobacyjnych, np. typu "statek
kosmiczny", znajdziesz na stronie www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html Zamieszczono tam również wiele innych
przykładowych konfiguracji).
CELE:
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji ELEVON. W tym celu wciśnij przycisk
Aktywuj funkcję ELEVON.
MODE na 1 sekundę. Jeżeli wyświetli się menu podstawowe, wciśnij
Skonfiguruj wychylenia różnicowe lotek przycisk MODE jeszcze raz, aby pojawiło się menu ADVANCE. Ustaw
tak, aby wartość wychylenia w górę była kursor w linii ELEVON i wciśnij przycisk w pokrętle.
o 10% większa.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 47 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi
się tam wartość ACT.
Opcjonalnie: Wyreguluj wartość wychyleń różnicowych (tu: +10%).
Ustaw kursor w linii DIFF. Obróć pokrętło w prawo, aż pojawi się
wartość +10%.
Opcjonalnie: Wyreguluj wychylenia serwomechanizmów dla funkcji
steru wysokości (ELE) i lotek (AIL).
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz:
- Dokonać korekty wartości E.POINT lub SUB-TRIM.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com\faq\faq-7c.html
Ster wysokości z funkcją lotek (AILVATOR):
w.
ro
Wiele modeli posiada 2 serwomechanizmy steru wysokości podłączone do oddzielnych kanałów odbiornika.
(Modele typu „latające skrzydło”, które nie posiadają oddzielnego mechanizmu lotek wykorzystują funkcję
ELEVON. Z kolei modele z ogonem typu „V” korzystają z funkcji V-TAIL).
ww
Korzyści płynące z takiej konfiguracji:
• Możliwość precyzyjnego ustawienia punktów neutralnych i limitów wychyleń każdego z serwomechanizmów z
osobna.
• Łatwość montażu. Brak konieczności użycia dodatkowych popychaczy umożliwiających obsługę dwóch
powierzchni sterowych przez jeden serwomechanizm.
• Stery wysokości mogą działać jako lotki przy lotach wyczynowych lub przy symulacji lotu samolotem odrzutowym.
Konfiguracja:
• Kierunek ruchu każdego serwomechanizmu można odwrócić przy pomocy funkcji REVERSE lub bezpośrednio w
ustawieniach funkcji AILVATOR – ustawiając ujemne wartości procentowe.
• Możliwość oddzielnego ustawienia wychyleń dla funkcji steru wysokości (zarówno kierunku ruchu jak i wartości
wychyleń).
• Funkcja może służyć również jako lotki (domyślnie wychylenie 50%). Niemożliwe jest włączenie/wyłączenie
reakcji serw na komendy lotek podczas lotu. Ustawienie wartości AIL3 i AIL4 na 0 sprawia, że serwomechanizmy
w ogóle nie będą reagowały na komendy drążka lotek.
• Uwaga: Aby zyskać możliwość włączania/wyłączania trybu, w którym stery wysokości działają jako lotki, przy
pomocy przełącznika, musisz wykorzystać do tego celu dwa miksery. Ustaw wartości AIL3 i AIL4 na 0. Włącz
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 48 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
miksery AIL-ELEV i AIL-AUX2 (przyporządkuj im przełącznik). Dzięki temu serwomechanizmy steru wysokości
będą działać jako lotki jedynie, gdy wybrany przełącznik będzie włączony.
Funkcja AILVATOR wykorzystuje dwa serwomechanizmy steru wysokości, które mogą działać zarówno jako ster
wysokości, jak i lotki (chyba, że wychylenie lotek ustawione zostanie na 0%). Podczas pracy w roli lotek obie
powierzchnie sterowe wychylają się w przeciwnych kierunkach.
Gdy funkcja AILVATOR jest aktywna (a wychylenie lotek w opcjach jej konfiguracji nie zostanie ustawione na 0),
za każdym razem, gdy wychylony zostanie drążek lotek lub użyta zostanie inna funkcja sterująca pracą lotek (np.
mikser RUD-AIL), obie powierzchnie sterowe zareagują jak lotki. Jeżeli nie chcesz, aby tak było, ustaw wychylenia
lotek na 0%. W ten sposób obie powierzchnie sterowe będą pełnić jedynie rolę steru wysokości.
Podczas dokonywania ustawień pamiętaj, aby przetestować zachowanie powierzchni sterowych przy
maksymalnym wychyleniu drążków steru wysokości i lotek i dobrać właściwe wartości wychyleń. Jeżeli będą one
zbyt duże, przy jednoczesnym wychyleniu obu drążków może nastąpić blokada serwomechanizmów.
CELE:
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji AILVATOR. W tym celu wciśnij przycisk
Aktywuj funkcję AILVATOR.
MODE na 1 sekundę. Jeżeli wyświetli się menu podstawowe, wciśnij
Skonfiguruj obie powierzchnie sterowe przycisk MODE jeszcze raz, aby pojawiło się menu ADVANCE. Ustaw
kursor w linii AILVATOR i wciśnij przycisk w pokrętle.
tak, aby nie pełniły one funkcji lotek.
ro
W zależności od budowy twojego
modelu, niezbędna może być zmiana
kierunku działania jednego z serw lub
ustawienie
ujemnej
wartości
procentowej.
ww
Co dalej?
w.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło aż pojawi
się wartość ACT.
Opcjonalnie: Wyreguluj wychylenia obu serw dla funkcji lotek (tu: 0).
Ustaw kursor w linii AIL3. Obróć pokrętło w prawo, aż pojawi się
0%. Ustaw kursor w linii AIL4. Obróć pokrętło w prawo, aż pojawi
się 0%.
Opcjonalnie: Wyreguluj wychylenia serwomechanizmów dla funkcji
steru wysokości. (Przykład: prawy 98%, lewy 96%). Ustaw kursor w
linii ELE1 (prawy). Obróć pokrętło w lewo, aż pojawi się 98%. Ustaw
kursor w linii ELE2 (lewy). Obróć pokrętło w lewo, aż pojawi się 96%.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz:
- Dokonać korekty wartości E.POINT lub SUB-TRIM.
- Skonfigurować hamulec aerodynamiczny (A.BRAKE).
- Skonfigurować funkcję FLAPRN.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 49 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Ustawienia ogona typu „V” (V-TAIL):
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Mikser V-TAIL wykorzystywany jest w modelach samolotów z ogonem typu “V”. Dwie powierzchnie sterowe
znajdujące się na ogonie mogą działać zarówno jako ster wysokości, jak i ster kierunku. Dla każdej z powierzchni
ustawić można oddzielnie wartości wychyleń w sytuacjach, gdy działa ona jako ster kierunku i jako ster wysokości.
UWAGA: Gdy funkcja V-TAIL jest aktywna, nie ma możliwości aktywacji funkcji ELEVON, ani AILVATOR. Aby
aktywować inną funkcję, należy dezaktywować funkcję używaną do tej pory.
UWAGA: Podczas dokonywania ustawień pamiętaj, aby przetestować zachowanie powierzchni sterowych przy
maksymalnym wychyleniu drążków steru wysokości i steru kierunku. Jeżeli będą one zbyt duże, przy
jednoczesnym wychyleniu obu drążków może nastąpić blokada serwomechanizmów.
ro
Konfiguracja:
• Możliwość ustalenia różnych wartości wychyleń dla obu funkcji.
• CH (2/1 CH): Opcja ta pozwala na wykorzystanie funkcji V-TAIL w modelu z ogonem typu "V", gdzie funkcje steru
wysokości i lotek pełnią te same serwomechanizmy, np. w pozbawionym lotek modelu ze skrzydłami o podwójnym
wzniosie. W takim przypadku prawy drążek będzie sterował jednocześnie funkcją lotek i steru kierunku.
(Sposób konfiguracji bardziej skomplikowanego modelu, np. z usterzeniem typu “V” i z możliwością sterowania
przednim kołem opisany został na stronie www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html. Znajdziesz tam również wiele innych
przykładów konfiguracji).
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji V-TAIL. W tym celu wejdź w menu
ADVANCE. Ustaw kursor w linii V-TAIL i wciśnij przycisk w pokrętle.
w.
CELE:
Aktywuj funkcję V-TAIL.
ww
Skonfiguruj wybrane wartości wychyleń
serw dla funkcji steru wysokości i
kierunku.
Co dalej?
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
tam wartość ACT.
Wyreguluj wychylenia serwomechanizmów dla funkcji steru
wysokości (ELE) i kierunku (RUD).
Opcjonalnie: Możesz zmienić kanał nr 4 (CH>2/4CH) na kanał nr 1
(CH>2/1CH).
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz:
- Dokonać korekty wartości E.POINT lub SUB-TRIM.
- Ustawić podwójne/potrójne zakresy wychyleń oraz wartość Expo
(D/R,EXP).
- Skonfigurować mikser ELEV-FLAP.
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com\faq\faq-7c.html.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 50 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Figura akrobacyjna (beczka autorotacyjna) aktywowana przełącznikiem
(SNAP-ROLL / SNAP):
Funkcja ta umożliwia wykonanie figury akrobacyjnej, którą aktywuje się pojedynczym przełącznikiem. Za każdym
razem serwomechanizmy otrzymują identyczne komendy. Eliminuje to konieczność przestawiania zakresów
wychyleń wszystkich trzech kanałów przed wykonaniem akrobacji, gdyż funkcja SNAP-ROLL zawsze ustawia
serwomechanizmy w jednakowych pozycjach. Jest to niezależne od używanych zakresów wychyleń, wychyleń
drążków w momencie użycia przełącznika itp.
ro
Uwaga: Każdy model wykonuje beczkę w nieco inny sposób. Jest to zależne od jego parametrów, zakresów ruchu
powierzchni sterowych, zachowania w powietrzu itp. Niektóre modele wykonują beczkę bez użycia lotek, w innych
wystarczy sam ster wysokości. W przypadku większości modeli manewr ten wychodzi najlepiej przy zastosowaniu
kombinacji wychyleń wszystkich trzech powierzchni sterowych. Na sposób wykonania beczki będzie mieć również
wpływ prędkość oraz przyspieszenie modelu. Informacje na temat wykorzystania w samolotach żyroskopów, które
umożliwiają wykonywanie bardziej precyzyjnych, „czystszych” manewrów znajdują się w osobnej sekcji.
Opcje konfiguracji:
• Wartość wychylenia: Ustaw wartości, o jakie ma wychylić się automatycznie każdy ze sterów.
• Zakres: -120 do +120 dla każdego z 3 kanałów. Domyślnie jest to 100% wartości wychylenia każdego z kanałów.
• Kierunek: Można skonfigurować maksymalnie 4 oddzielne akrobacje, każdą w innym kierunku (góra/prawo,
dół/prawo, góra/lewo dół/lewo). Dla każdej z nich można ustawić oddzielne wartości i kierunki wychylenia
powierzchni sterowych każdego kanału.
ELE
RUD
+
+
-
+
+
w.
AIL
W prawo/w górę
W prawo/w dół
W lewo/w górę
W lewo/w dół
+
+
-
Uwaga: Przed aktywacją funkcji SNAP ROLL należy dezaktywować funkcję Trenera (TRAINER).
CZYNNOŚCI:
Aktywuj
funkcję
SNAP-ROLL. Wejdź w ustawienia funkcji SNAP-ROLL. W tym celu wejdź w menu
Skonfiguruj
wykonanie
beczki
w ADVANCE. Ustaw kursor w linii SNAP-ROLL i wciśnij przycisk w
górę/prawo, przy której ster wysokości pokrętle.
wychyla się o 55%, a ster kierunku o
120%.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi
się tam wartość ON lub OFF.
Ustaw wartości wychyleń według potrzeb. (Przykład: ster wysokości
55%, ster kierunku 120%). Ustaw kursor w linii ELE. Obróć pokrętło,
aż pojawi się tam 55%. Ustaw kursor w linii RUD. Obróć pokrętło, aż
pojawi się tam 120%.
ww
CELE:
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 51 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz:
- Skonfigurować miksery programowalne.
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com\faq\faq-7c.html.
Co dalej?
MIKSERY
Miksery są specjalnymi programami zapisanymi na stałe w pamięci aparatury sterującej. Umożliwiają one
przekazanie sygnałów sterujących do kilku kanałów jednocześnie w reakcji na wychylenia drążka, użycia suwaka
czy pokrętła.
ro
Istnieją różne typy mikserów:
Liniowe (Linear): Większość mikserów to miksery liniowe. Mikser liniowy ze współczynnikiem 100% sprawia, że
serwomechanizm podporządkowany (slave) wykonuje dokładnie taki sam ruch jak serwomechanizm nadrzędny
(master). Przykładem takiego miksera jest FLAPRN (mikser klapolotek) - po wychyleniu drążka lotek
serwomechanizm klap porusza się dokładnie w taki sam sposób, jak serwomechanizm lotek. Mikser liniowy ze
współczynnikiem 50% działa w taki sposób, że w chwili, gdy drążek kanału nadrzędnego wychylony jest w 100%,
serwomechanizm podporządkowany osiąga punkt 50% pełnego zakresu ruchu.
Miksery zadanej wartości (Offset): Mikser OFFSET jest to szczególny typ miksera liniowego. Po włączeniu
takiego miksera (z reguły do ich obsługi używa się przełącznika), serwomechanizm podporządkowany wykonuje
ruch o określony procent swego zakresu, czyli zadaną wcześniej przez użytkownika wartość. Przykładem może
być hamulec aerodynamiczny – A.BRAKE, gdzie jeden przełącznik wychyla jednocześnie klapy, klapolotki i stery
wysokości.
W zasadzie każda funkcja aparatury sterującej jest mikserem. Większość z nich jest skonfigurowana fabrycznie i
od razu gotowa do użytku. Oprócz tego, aparatura 7C posiada 3 w pełni programowalne miksery liniowe, które
umożliwiają konfigurację własnych funkcji. Mogą one pomóc w rozwiązaniu specyficznych problemów związanych
ze sterowaniem danym modelem lub służyć do obsługi dodatkowych systemów modelu.
w.
Przyjrzyjmy się teraz przykładom kilku funkcjom, które zostały już opisane wcześniej i zastanówmy się, jakie typy
mikserów reprezentują.
EXPO (exponential) jest zaprogramowanym fabrycznie mikserem, którego działanie można opisać przy pomocy
krzywej. Powoduje on, że reakcja serwomechanizmów w zakresie niewielkich wychyleń drążka jest silniejsza (+)
lub słabsza (-). Jest on dostępny razem z funkcją podwójnych zakresów wychyleń D/R,EXP, która reguluje
całkowity zakres wychyleń drążka (jest to mikser liniowy).
TH-CUT to mikser zadanej wartości (OFFSET). Powoduje on, że przy odpowiednio niskiej wartości gazu (wolne
obroty) na komendę przełącznika serwomechanizm przepustnicy zamyka gaźnik.
Mikser ELE-FLP jest zaprogramowanym fabrycznie mikserem liniowym, który wychyla klapy proporcjonalnie do
ruchu drążka steru wysokości, co pozwala modelowi na wykonywanie ciaśniejszych pętli.
ww
Na następnych stronach opisane zostały miksery zaprogramowane fabrycznie (poszczególnym mikserom z góry
przypisano obsługiwane kanały, co przyspiesza i ułatwia ich konfigurację). W kolejnej sekcji zaś znajdą się
miksery, które można zaprogramować w całkowicie dowolny sposób.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 52 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Mikser steru wysokości i klap - ELE-FLP:
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Mikser ELE-FLP przy wychyleniu DRĄŻKA STERU WYSOKOŚCI wychyla w górę lub w dół również klapy modelu.
Pomaga on w wykonywaniu ciaśniejszych zakrętów lub ostrzejszych zwrotów w różnych akrobacjach. Z reguły przy
zwiększaniu wysokości klapy wychylane są w dół.
Konfiguracja:
•Rate (RT) (wartość procentowa): -100% (pełne wychylenie klap w górę) do +100 (pełne wychylenie klap w dół),
wartość domyślna to +50% (przy maksymalnym ściągnięciu DRĄŻKA STERU do siebie klapy wychylają się o
połowę swego zakresu ruchu w dół).
• Switch (SW) (przełącznik): dowolny przełącznik lub brak przełącznika – NULL (mikser będzie wówczas działał
cały czas).
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji ELE-FLP. W tym celu wejdź w menu
ADVANCE. Ustaw kursor w linii ELE-FLP i wciśnij przycisk w pokrętle.
ro
CELE:
Aktywuj
mikser
ELE-FLP.
Ustaw
wychylenia klap w taki sposób, aby przy
maksymalnie ściągniętym drążku steru
wysokości klapy wychylały się o 45%.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi
się wartość ON.
Jako przełącznik ustaw NULL, gdyż Wyreguluj wychylenia serwomechanizmów klap (tu: 45%).
mikser ma być aktywny cały czas.
Ustaw kursor w linii RT. Obróć pokrętło, aż pojawi się wartość 45%.
Możesz:
- Wyregulować wychylenia klapolotek (FLAPRN).
- Skonfigurować mikser hamulca aerodynamicznego (A.BRAKE).
- Skonfigurować miksery programowalne.
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com\faq\faq-7c.html.
ww
Co dalej?
w.
Opcjonalnie: Możesz wybrać przełącznik do włączania/wyłączania
funkcji. Tutaj oddzielny przełącznik nie będzie potrzebny. Ustaw kursor
w linii SW i wybierz wartość NULL.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 53 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
Mikser klap i steru wysokości (FLP-ELE):
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Mikser FLP-ELE razem z klapami modelu wychyla w górę lub w dół ster wysokości. Niektóre modele mają
tendencję do unoszenia lub opuszczania dzioba przy wychyleniu klap, a co za tym idzie, do zmiany wysokości lotu.
Funkcja ta ma za zadanie temu zapobiegać.
Konfiguracja:
•Rate (RT) (wartość procentowa): -100% (ster wysokości maksymalnie w górę) do +100 (ster wysokości
maksymalnie w dół), wartość domyślna to +50% (przy maksymalnym wychyleniu klap ster wysokości wychyla się o
połowę swego zakresu ruchu).
• Offset (OFS): Przesunięcie punktu neutralnego steru wysokości względem klap.
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji FLP-ELE. W tym celu wejdź w menu
ADVANCE. Ustaw kursor w linii FLP-ELE i wciśnij przycisk w pokrętle.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
wartość ON.
Wyreguluj wychylenia serwomechanizmu steru wysokości (tu: 45%).
Ustaw kursor w linii RT. Obróć pokrętło, aż pojawi się 45%.
ro
CELE:
Aktywuj
mikser
FLP-ELE.
Ustaw
wychylenia steru wysokości w taki
sposób, aby jego ruch stanowił 45%
wychylenia klap.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz zobaczyć przykładowe konfiguracje
www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
modeli
na
stronie
w.
Co dalej?
ww
Mikser lotek – steru kierunku (AIL-RUD):
AIL-RUD to zaprogramowany fabrycznie mikser liniowy. Służy on do automatycznej koordynacji pracy steru
kierunku i lotek, co pozwala na łatwiejsze wykonywanie realistycznych zakrętów skoordynowanych. Jest to
szczególnie przydatne w przypadku modeli makietowych, zwłaszcza tych o większej rozpiętości skrzydeł.
Konfiguracja:
• Rate (RT): Zakres wartości od -100% do +100. Wartość domyślna to +50% (przy maksymalnym wychyleniu
drążka lotek ster kierunku wychyla się o 50%).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 54 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia funkcji AIL-RUD. W tym celu wejdź w menu
ADVANCE. Ustaw kursor w linii AIL-RUD i wciśnij przycisk w pokrętle.
Co dalej?
Możesz zobaczyć przykładowe konfiguracje
www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
bb
e.p
CELE:
Aktywuj
mikser
AIL-RUD.
Ustaw
wychylenia steru kierunku w taki sposób,
aby jego ruch stanowił 45% wychylenia
lotek.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
wartość ACT.
Wyreguluj wychylenia serwomechanizmu steru kierunku (tu: 45%).
Ustaw kursor w linii RT. Obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość 45%.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
modeli
na
stronie
ro
Mikser hamulca aerodynamicznego (A.BRAKE):
Podobnie jak funkcja klapolotek (FLAPRN), funkcja A.BRAKE składa się z kilku fabrycznie zaprogramowanych
mikserów. W przypadku szybowców często nazywana jest ona "crow" lub „butterfly”. Funkcja hamulca
aerodynamicznego wychyla jednocześnie klapy oraz stery wysokości modelu, co daje silny efekt hamowania.
Najczęściej używana jest przy wykonywaniu stromych zejść lub w lotach nurkowych i ma na celu ograniczenie
prędkości lotu.
w.
Funkcja ta jest również często używana w modelach, które nie posiadają klap, gdyż pozwala na łatwe
korzystanie z klapolotek.
Konfiguracja:
• Aktywacja: Po użyciu Przełącznika G powierzchnie sterowe ustawiają się w wybranych pozycjach. Nie ma
możliwości regulacji wychylenia powierzchni sterowych w locie.
•Wykorzystywane kanały: Ster wysokości oraz klapy. Można skonfigurować je niezależnie od siebie. Wartość 0
oznacza, że dana powierzchnia sterowa pozostanie nieruchoma.
ww
Gdy aktywna jest funkcja FLAPERON (FLAPRN), a drugi serwomechanizm lotek przypisany jest do kanału 5
lub 7, w ustawieniach funkcji A.BRAKE pojawia się możliwość dobrania oddzielnych wartości wychyleń
klapolotek oraz klap.
CELE:
CZYNNOŚCI:
Aktywuj
funkcję
hamulca
aero- Upewnij się, że funkcja FLAPRN jest aktywna. Patrz ustawienia funkcji
dynamicznego (A.BRAKE) w modelu FLAPRN.
wykorzystującym
funkcję
klapolotek
(FLAPRN). Klapy mają wychylać się o
50%, natomiast ster wysokości o -10%.
Wejdź w ustawienia funkcji A.BRAKE. W tym celu wejdź w menu
ADVANCE. Ustaw kursor w linii A.BRAKE i wciśnij przycisk w
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 55 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
pokrętle.
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Aktywuj funkcję. Ustaw PRZEŁĄCZNIK G w pozycji górnej. Ustaw
kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość OFF.
Dobierz odpowiednie wartości wychyleń. Ustaw kursor w linii FLP.
Obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość 50%. Ustaw kursor w linii
ELE. Obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość -10%.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz:
- Wyregulować wychylenia klapolotek pełniących rolę klap(FLAPRN).
- Skonfigurować mikser ELE-FLP.
- Zobaczyć przykładowe konfiguracje modeli na stronie www.futabarc.com\ faq\faq-7c.html.
ro
Miksery programowalne (P-MIX1-3)
Aparatura 7C posiada 3 miksery programowalne. Miksery te mogą mieć wiele różnych zastosowań, a niektóre z
nich opisano poniżej.
w.
Do czego mogą przydać się miksery programowalne?
* Aby skorygować niekorzystne tendencje modelu do pewnych zachowań w powietrzu (np. przychylanie się modelu
podczas korzystania ze steru kierunku).
* Aby wprowadzić automatyczne poprawki zachowań modelu (np. lekkie wychylenie steru wysokości w górę przy
wychylaniu klap w dół, co pozwoli zachować stałą wysokość lotu).
* Aby skonfigurować któryś z kanałów tak, aby reagował na polecenia innego kanału (np. zwiększanie ilości
wytwarzanego dymu przy dodawaniu gazu - oczywiście tylko wtedy, gdy przełącznik wytwarzania dymu będzie
włączony).
* Aby celowo wyłączyć silnik lub któryś z serwomechanizmów (np. symulacja awarii jednego z silników w
samolocie 2-silnikowym).
ww
Programowanie:
• Ustawienia domyślne:
Wszystkie miksery programowalne (P-MIX1-3) ustawione są domyślnie jako miksery lotek->steru kierunku służące
do wykonywania zakrętów skoordynowanych.
• Obsługiwane kanały: Wszystkie 3 miksery mogą obsługiwać kanały 1-7. Jako kanał nadrzędny można przyjąć
również wybrany element sterujący - offset (patrz niżej).
• Master - kanał nadrzędny: Kanał, na którego polecenia będzie reagował kanał podporządkowany.
• Funkcja sterująca: W przypadku większości mikserów kanałem nadrzędnym jest któryś z głównych
kanałów sterów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 56 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Przykład: mikser steru kierunku->lotek, 25%, brak przełącznika, działanie: koryguje niepożądany przechył
modelu przy skręcaniu
MAS SLV SW
RT OFS
RUD AIL
NULL 25% 0
• Element sterujący jako kanał nadrzędny (OFFSET): W takiej sytuacji kanał podporządkowany będzie
reagował na użycie wybranego elementu sterującego.
Przykład: Ustawienie przełącznika A w pozycji dolnej ma powodować wychylenie klap o 20%
MAS SLV SW
RT
OFST CH6 A dół
20%
• Slave - kanał podporządkowany: Kanał, który reaguje automatycznie w odpowiedzi na polecenie wydane dla
kanału nadrzędnego. W nazwie miksera jest on wymieniany jako drugi (np: w mikserze lotek->steru kierunku
kanałem podporządkowanym będzie ster kierunku).
• Włączanie/wyłączanie miksera:
PRZEŁĄCZNIK: do włączania miksera może służyć dowolny z 5 przełączników. Opcje Up&Cntr i
Cntr&Dn umożliwiają włączenie miksera przełącznikiem 3-pozycyjnym. W takim przypadku mikser będzie
włączony się w 2 z 3 dostępnych pozycji.
NULL: Mikser jest włączony cały czas, nie da się go wyłączyć przełącznikiem.
ro
• Współczynnik efektu miksera (rate): Wskazuje o ile procent pełnego zakresu ruchu poruszy się serwomechanizm
podporządkowany przy maksymalnym wychyleniu serwomechanizmu kanału nadrzędnego.
Przykład: mikser RUD-AIL 50%. Gdy ster kierunku wychylony jest maksymalnie w daną stronę, lotki
wychylają się o połowę swego zakresu ruchu.
MAS
SLV SW
RT OFS
RUD
AIL NULL
50%
0
w.
• OFS: Przesunięcie pozycji neutralnej serwomechanizmu kanału slave względem kanału master.
Przykład: Gdy włącznik dymu będzie znajdował się w pozycji ON, zawór regulujący dopływ oleju będzie
otwierać się szerzej w stosunku do pozycji serwa przepustnicy. Pozycja neutralna serwomechanizmu systemu
wytwarzania dymu, która do tej pory odpowiadała środkowej pozycji DRĄŻKA GAZU odpowiadać będzie
skrajnemu dolnemu położeniu drążka.
MAS
SLV SW
RT
OFS
THRO CH7 E dół 0% (Góra)
środek zakresu ruchu drążka gazu (domyślnie)
100% (Dół)
ww
CELE:
Skonfiguruj system wytwarzania dymu:
System ma się włączać, gdy przełącznik
E znajdzie się w pozycji dolnej.
CZYNNOŚCI:
Wejdź w ustawienia nieużywanego miksera programowalnego
(Przykład: P-MIX3). W tym celu otwórz menu ADVANCE. Ustaw kursor
w linii P-MIX3 i wciśnij przycisk w pokrętle.
Aktywuj funkcję.
*Przed konfiguracją tego miksera ustaw Wybierz kanały Master i Slave:
przełącznik kanału CH7 na „-” (patrz MAS – CH3
SLV – CH7
strona 31).
Przypisz funkcji odpowiedni przełącznik. W linii SW wybierz przełącznik
E w pozycji dolnej.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 57 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Ustaw odpowiednie wartości wychyleń. Dół: +100%, Góra: 0%.
Wychyl drążek gazu w dół poza pozycję środkową. Obróć pokrętło, aż
pojawi się tam wartość 100%. Wychyl drążek gazu w górę poza
pozycję środkową. Obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość 0%.
W razie potrzeby ustaw przesunięcie pozycji neutralnej funkcji (OFS) punktu zakresu ruchu drążka gazu, w którym funkcja będzie się
włączać. Domyślnie jest to połowa. Aby zmienić tę wartość, ustaw
kursor w linii OFS, ustaw drążek gazu w wybranej pozycji i
przytrzymaj przycisk wciśnięty przez 1 sekundę.
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz zobaczyć przykładowe konfiguracje
www.futaba-rc.com\ faq\faq-7c.html.
modeli
na
stronie
ro
Inne przykłady mikserów programowalnych:
• RUD-THR (HELI): Przy wydaniu polecenia skrętu w prawo do skierowania ogona modelu w lewo niezbędna jest
większa moc silnika niż w przypadku skręcania w lewo. Aby ułatwić sterowanie modelem, można skonfigurować
mikser steru kierunku->przepustnicy przyjmujący wartości dodatnie przy wychyleniu drążka steru kierunku w prawo
oraz ujemne przy wychyleniu w lewo.
• RUD-ELE (ACRO): Mikser steru kierunku->steru wysokości pozwala zniwelować niepożądane zmiany wysokości
lotu modelu występujące przy korzystaniu ze sterów kierunku.
• ELE-PIT (HELI): Mikser steru pochylenia->skoku ogólnego pozwala na automatyczne zwiększenie siły nośnej,
która zmniejsza się samoistnie przy pochylaniu modelu.
Dodatkowe funkcje oraz wyposażenie stosowane w silnikowych
modelach samolotów
w.
Żyroskopy: Gdy model samolotu znajduje się na pasie startowym, moment obrotowy śmigła obraca go dookoła. W
modelach śmigłowców siła ta musi zostać zrównoważona, gdyż w przeciwnym razie znajdujący się w powietrzu
model obracałby się wokół własnej osi przy każdorazowym dodaniu gazu. Od wielu lat w modelach śmigłowców w
tym celu stosuje się żyroskopy. Przydatność żyroskopów w akrobacyjnych modelach samolotów doceniono dopiero
niedawno. Dokładniejsze informacje na temat typów żyroskopów znajdują się w oddzielnej sekcji.
Podczas wykonywania akrobacji powietrznych żyroskopy stabilizujące ster kierunku i wysokości pilnują, by model
zatrzymał obrót w odpowiednim punkcie (beczki, korkociągi) oraz powstrzymują wahania ogona przy przewrotach
(stall-turn). W sprzedaży jest również żyroskop 2-osiowy - GYA-352 firmy Futaba. Żyroskopy pracujące w trybie
AVCS znacznie ułatwiają również akrobacje typu 3D wykonywane poniżej prędkości przeciągnięcia. W modelach
makietowych żyroskopy ułatwiają start oraz lądowanie, utrzymując model prosto podczas dodawania gazu.
ww
Zachowaj szczególną ostrożność przy korzystaniu z żyroskopu w trybie heading-hold/AVCS. Żyroskop osi
kierunkowej będzie korygował wszystkie zmiany położenia modelu w tej osi, które nie wynikają bezpośrednio z
użycia steru kierunku (np. zakręt przy użyciu samych lotek i steru wysokości). Z reguły tryb AVCS wykorzystywany
jest tylko przy konkretnych manewrach, np. przy starcie czy akrobacji typu „ślizg na ogon z beczkami” (torque roll),
a normalnie pozostaje on wyłączony.
Ponieważ aparatura 7C nie posiada odrębnej funkcji do obsługi żyroskopu w trybie ACRO, regulację czułości
wykonać można przy pomocy funkcji END POINT (E.POINT) skonfigurowanej dla kanału żyroskopu. Szczegółowe
informacje na temat żyroskopów stosowanych w modelach śmigłowców, konfiguracji czułości i innych opcji
znajdują się w rozdziale poświęconym funkcji GYRO (HELI).
Podwozie: Wciągane podwozie często stosowane jest w realistycznych modelach makietowych oraz w modelach
akrobacyjnych, gdzie pozwala ono na zmniejszenie oporu powietrza. Serwomechanizm podwozia najczęściej
podłączany jest do kanału 5, który obsługuje się przy pomocy przełącznika 2-pozycyjnego.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 58 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Wciągane podwozie wymaga zastosowania specjalnego serwomechanizmu, który nie posiada sterowania
proporcjonalnego. Taki serwomechanizm pozwala jedynie na maksymalne wychylenie w jedną lub w drugą stronę,
a następnie blokuje podwozie w wybranej pozycji. Typowy serwomechanizm wykorzystany do tego celu będzie
cały czas pobierał prąd, co może prowadzić do jego przegrzania lub szybkiego zużycia akumulatora.
Serwomechanizmu podwozia nie da się regulować przy pomocy funkcji E.POINT.
Podwoziem pneumatycznym porusza standardowy serwomechanizm. Taki serwomechanizm steruje zaworem
powietrza, który wypuszcza lub zasysa powietrze, co powoduje wciąganie i rozkładanie podwozia. Podwozia
pneumatyczne są łatwiejsze w montażu, lecz system pneumatyczny wymaga dodatkowych zabiegów
konserwacyjnych.
Klapy podwozia: Niektóre z modeli makietowych wyposażone są również w oddzielne klapy podwozia, którymi
można sterować niezależnie od samego podwozia. Przykład takiej konfiguracji można znaleźć na stronie:
www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
Systemy wytwarzania dymu: Wiele modeli makietowych oraz modeli akrobacyjnych wyposażonych jest w
systemy wytwarzania dymu. Zwiększa to realizm lotu lub daje widowiskowe efekty na pokazach. Dostępnych jest
wiele typów systemów wytwarzania dymu. Większość z nich wykorzystuje serwomechanizm, który steruje dyszą
wtryskową regulującą dopływ oleju dymnego do kolektora wydechowego silnika.
Ze względów bezpieczeństwa warto skonfigurować system tak, aby wstrzymywał dopływ oleju, gdy drążek gazu
będzie wychylony o mniej niż połowę. Szczegółowy opis konfiguracji systemu wytwarzania dymu znaleźć można
na stronie: www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
ro
Przełączniki gaszenia silnika: Ze względów bezpieczeństwa w modelach z silnikami spalinowymi zaleca się
montaż elektronicznych przełączników służących do gaszenia silnika. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek
problemów w trakcie lotu (awaria śmigła, odpadnięcie rury wydechowej na skutek wibracji, awaria serwa gazu,
zakłócenia radiowe) pilot będzie mógł szybko zgasić silnik. Dodatkowo zaleca się skonfigurowanie funkcji FailSafe
(F/S) tak, aby przy poważnych zakłóceniach sygnału gasiła ona silnik.
Przełącznik taki zapobiega również sytuacjom przypadkowego startu silnika, gdy model znajduje się na ziemi.
ww
w.
Systemy zrzucania „bomb”, desant „spadochroniarzy” i podobne funkcje: Wiele modeli posiada takie właśnie
dodatkowe funkcje. Najczęściej steruje się nimi przy pomocy mikroprzełącznika podłączonego do kanału 7.
Przełącznik wybiera się w menu PARAMETER.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 59 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
FUNKCJE MENU ŚMIGŁOWCA (HELI)
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Praktycznie wszystkie funkcje z menu podstawowego (BASIC) śmigłowca są takie same, jak w przypadku
samolotu (ACRO). Funkcje, które pozostają identycznie niezależnie od typu modelu zostały opisane dokładnie w
rozdziale poświęconym modelom samolotów. Menu podstawowe śmigłowca zawiera dodatkowo funkcje krzywych
gazu oraz skoku ogólnego oraz mikser obrotów wirnika (revo). Ustawienia trybów Idle-Up oraz funkcji Throttle Hold
znajdują się w menu zaawansowanym – ADVANCE.
KONFIGURACJA PROSTEGO MODELU ŚMIGŁOWCA W TRYBIE BASIC
Ten przewodnik ma na celu zaznajomienie użytkownika z systemem sterowania radiowego, udzielenie wskazówek
co do sposobu konfiguracji prostego modelu śmigłowca (H-1) i umożliwienie jak najszybszego przejścia do
używania nadajnika. Zawiera on również kilka pomysłów, które pokazują, w jaki sposób można wykorzystać pełen
potencjał nadajnika. Rozdział został przygotowany w sposób analogiczny do wcześniejszych instrukcji
programowania: cele, które chcemy osiągnąć, opis czynności oraz instrukcja ich wykonania krok po kroku.
CELE:
w.
ro
Typowy śmigłowiec posiada następujące stery:
• Ster przechyłu (czasami potocznie zwany lotką): Element sterowania okresowego, który przechyla śmigłowiec w
osi wzdłużnej. Działa on na zasadzie pochylenia tarczy sterującej w prawo lub w lewo. Kanał 1.
•Ster pochylenia: Element sterowania okresowego, który nachyla śmigłowiec w osi poprzecznej, zmieniając jego
kąt natarcia (nos śmigłowca nachyla się w górę lub w dół). Działa on przez pochylenie tarczy sterującej w przód lub
w tył. Kanał 2.
•Ster kierunku: Zmienia kąt natarcia łopatek wirnika ogonowego, co skutkuje odchyleniem śmigłowca w prawo lub
w lewo (oś kierunkowa). Kanał 4.
•Skok ogólny: Zmienia on skok ogólny głównego wirnika śmigłowca (kąt natarcia łopat). Zwiększenie wartości
skoku ogólnego powoduje wznoszenie się śmigłowca. Skokiem ogólnym steruje się przy pomocy DRĄŻKA GAZU.
Kanał 6.
Przepustnica: Otwiera/zamyka gaźnik. Steruje się nią przy pomocy DRĄŻKA GAZU, tak samo jak w przypadku
skoku ogólnego. Kanał 3.
•Mikser REVO: mikser, który stabilizuje wirnik ogonowy, działając na zasadzie sprzężenia z funkcją skoku
ogólnego. Pozwala to uniknąć obracania się śmigłowca wokół osi wirnika przy zwiększaniu wartości skoku lub
momentu obrotowego silnika. (Nigdy nie korzystaj z miksera REVO, gdy żyroskop modelu pracuje w trybie
heading-hold/AVCS. Żyroskop w tym trybie sam pełni funkcję miksera REVO).
CZYNNOŚCI:
Zamontuj wszystkie serwomechanizmy, przełączniki oraz odbiornik
zgodnie z instrukcją budowy modelu. Wszystkie trymery i pokrętła ustaw
w pozycjach neutralnych.
Upewnij się, że wszystkie popychacze zamontowane zostały pod kątem
90º (lub inaczej, zgodnie z instrukcją) względem orczyka
serwomechanizmu, oraz że w połączeniach nie występują luzy.
Wyreguluj wszystkie połączenia mechaniczne w taki sposób, by
zapewniały one możliwie poprawne sterowanie i nie zahaczały o siebie
wzajemnie podczas ruchu.
Wybierz odpowiedni typ modelu (TYPE) Włącz nadajnik.
(tu: HELI H-1).
Otwórz menu BASIC, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
następnie przejdź do menu PARAMETER. Aby to zrobić, podświetl linię
[UWAGA: Jest to jedna z kilku funkcji, w PARAMETER i wciśnij przycisk w pokrętle.
przypadku których nadajnik wymaga
potwierdzenia chęci dokonania zmiany.
Ze
względów
bezpieczeństwa
najważniejsze
funkcje
wymagają
dodatkowego potwierdzenia].
(Jeżeli odpowiedni typ modelu wyświetlił
ww
Przygotuj swój model.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 60 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Nadaj modelowi nazwę (NAME).
[Pamiętaj, że nazwy nie trzeba
zapisywać, zostanie ona zapamiętana
automatycznie].
bb
e.p
się od razu, skorzystaj z funkcji RESET, Przejdź do menu wyboru typu modelu, ustawiając kursor w linii TYPE.
by
skasować
wszystkie
stare
ustawienia).
Wybierz odpowiedni typ modelu (tu: H-1). Obróć pokrętło, aż pojawi się
odpowiedni typ. Przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1
sekundę. Pojawi się komunikat „Sure?”. Wciśnij przycisk w pokrętle, a
następnie END, aby wrócić do menu podstawowego.
Z menu BASIC przejdź do menu MODEL. Aby to zrobić, podświetl
linię MODEL i wciśnij przycisk w pokrętle.
Przejdź do linii NAME.
(podświetli się pierwszy znak nazwy modelu).
ro
Podaj nazwę modelu. Bieżący znak zmienia się przez obrót pokrętła, a
między poszczególnymi znakami porusza się przy pomocy kursora. Po
wprowadzeniu nazwy zamknij menu MODEL, naciskając przycisk END.
W razie potrzeby włącz rewers W menu BASIC wybierz funkcję REVERSE (przejdź kursorem do linii
serwomechanizmów
(REVERSE). REVERSE i wciśnij przycisk w pokrętle).
Przykład:
Jeżeli
przy
wychyleniu
DRĄŻKA STERU KIERUNKU w lewo Wybierz odpowiedni serwomechanizm i odwróć kierunek jego ruchu.
krawędź natarcia łopaty wirnika porusza (Przykład: rewers serwomechanizmu steru kierunku). Aby to zrobić,
się w lewo, włącz rewers.
przejdź do linii CH4: RUD. Obracając pokrętło, podświetl opcję REV.
Powtórz procedurę dla wszystkich serwomechanizmów, które tego
wymagają. Aby wyjść, wciśnij END.
ww
w.
Dopasuj zakresy wychyleń serwo- W menu BASIC wybierz funkcję END POINT - przejdź kursorem do
linii E.POINT i wciśnij przycisk w pokrętle.
mechanizmów.
W instrukcji modelu z reguły zalecane
wartości oznaczone są jako „high rates”.
Ustal punkty skrajne zakresu ruchu każdego serwomechanizmu.
Przykład: serwomechanizm steru pochylenia. Ustaw kursor w linii ELE i
wychyl DRĄŻEK STERU POCHYLENIA w dół (do siebie). Reguluj
zakres przy pomocy pokrętła, aż osiągniesz właściwą wartość
maksymalną. Powtórz to samo, wychylając DRĄŻEK STERU
POCHYLENIA w górę (od siebie). Ponownie dokonaj regulacji. W razie
potrzeby powtórz procedurę dla pozostałych serwomechanizmów.
Zamknij funkcję, naciskając przycisk END.
Aktywuj funkcję TH-CUT.
Z menu BASIC wybierz funkcję TH-CUT. Aby to zrobić,
ustaw kursor w linii TH-CUT i wciśnij przycisk w pokrętle.
Aktywuj funkcję, przypisz jej odpowiedni przełącznik oraz dokonaj jej
konfiguracji.
Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło w lewo do pozycji OFF. Ustaw
kursor w linii SW i obróć pokrętło, aż wyświetli się przełącznik A – dół.
Ustaw przełącznik A w pozycji dolnej. Wychyl DRĄŻEK GAZU w dół
(zakres wolnych obrotów) i ustaw kursor w linii RT. Obracaj pokrętło w
lewo do momentu, gdy gaźnik zostanie całkowicie zamknięty. Upewnij
1
się, że popychacze nie zacinają się . Aby zakończyć, naciśnij przycisk
END.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 61 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
Skonfiguruj krzywą skoku ogólnego dla
trybu Normal.
Kąt natarcia łopat: Początek krzywej -4,
środek +5, koniec +8 do +10 stopni
2
jeżeli planujesz wykonywanie akrobacji.
(Jeżeli dopiero zaczynasz naukę latania,
poproś o pomoc instruktora).
Skonfiguruj mikser Revo dla trybu
Normal. (Jeżeli posiadasz żyroskop typu
AVCS/ heading-hold, upewnij się, że
mikser jest nieaktywny).
Upewnij się, że kierunek działania
żyroskopu jest poprawny. (Uwaga: jeżeli
posiadasz żyroskop typu AVCS/headinghold, skorzystaj z funkcji GYRO.
Wejdź w ustawienia funkcji THR-CV (N). Aby to zrobić, ustaw kursor w
linii THR-CV (N) i wciśnij przycisk w pokrętle. Ustaw kursor w linii P5> i
obróć pokrętło na wartość 95%. Przejdź kursorem do ustawień
kolejnego punktu krzywej. Skonfiguruj w ten sposób wszystkie punkty
(od ostatniego do pierwszego). Wciśnij przycisk END, aby wrócić do
menu.
Wejdź w ustawienia funkcji PIT-CV (N). Aby to zrobić, ustaw kursor w
linii PIT-CV (N) i wciśnij przycisk w pokrętle. Ustaw wartości dla
wszystkich punktów, aby stworzyły właściwą krzywą (przykład: punkt 5=
89%).Ustaw kursor w linii P5> i obróć pokrętło na wartość 89%. Przejdź
kursorem do ustawień kolejnego punktu krzywej. Skonfiguruj w ten
sposób wszystkie punkty (od ostatniego do pierwszego). Wciśnij
przycisk END, aby wrócić do menu.
Wejdź w ustawienia funkcji REVO. Aby to zrobić, ustaw kursor w linii
REVO i wciśnij przycisk w pokrętle. Aktywuj funkcję. Skonfiguruj
wartość dla pierwszego punktu krzywej (np. 10%). W tym celu ustaw
kursor w linii LO i obróć pokrętło na wartość 10%. Przejdź kursorem
do ustawień drugiego punktu (HI) i skonfiguruj go w analogiczny
sposób. Wciśnij dwukrotnie przycisk END, aby wrócić do menu.
Przy włączonym systemie radiowym przesuń ręką ogon śmigłowca w
prawo. Żyroskop powinien zareagować, wychylając krawędzie natarcia
łopatek wirnika ogonowego w lewo. Jeżeli wychylają się one w
przeciwnym kierunku, włącz rewers żyroskopu.
bb
e.p
Skonfiguruj krzywą gazu dla trybu
2
Normal.
(Z reguły robi się to po wykonaniu
pierwszego lotu testowego).
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
ro
Zawsze przestrzegaj instrukcji obsługi modelu. Pamiętaj o dokładnym sprawdzeniu modelu przed lotem,
torowaniu łopat itp. Zawsze upewnij się, że łopaty są odpowiednio wyważone.
Upewnij się, że akumulator odbiornika jest naładowany! Przed każdym uruchomieniem silnika zmierz napięcie
akumulatora przy pomocy woltomierza. Nigdy nie zakładaj z góry, że jeżeli akumulator ładował się całą noc, to
wszystko jest w porządku i model jest gotowy do lotu! Zbyt niskie napięcie w akumulatorze, zacinające się
popychacze i inne problemy techniczne mogą spowodować wypadek i poważne uszkodzenia ciała lub mienia.
Upewnij się, że tarcza sterująca wirnika jest wypoziomowana. W razie potrzeby dokonaj niezbędnych poprawek.
w.
Wychyl drążek gazu/skoku maksymalnie od siebie i sprawdź, czy tarcza sterująca w dalszym ciągu pozostaje w
poziomie, a popychacze nie zacinają się. Jeżeli tarcza sterująca przechyla się w którąś stronę, dokonaj poprawek
w konfiguracji funkcji E.POINT. Przeprowadź taki sam test przy maksymalnie wychylonych sterach przechyłu i
pochylenia i sprawdź, czy tarcza nachyla się we właściwą stronę i nie występują żadne niepożądane ruchy.
Pamiętaj: Zanim przystąpisz do konfiguracji funkcji Throttle Hold, trybów Idle-Up itp., upewnij się, że normalny tryb
lotu modelu skonfigurowany jest poprawnie.
ww
Przed startem: Sprawdź napięcie akumulatora! Przeprowadź wszystkie testy zasięgu nadajnika. Pod okiem
instruktora powoli dodawaj gazu, aż śmigłowiec zacznie odrywać się od ziemi. Zobacz jak model
zachowuje się w powietrzu i wyreguluj wszystkie trymery. Jeżeli ogon śmigłowca drga, znaczy to, że
ustawiona jest zbyt duża czułość żyroskopu.
Co dalej?
Inne funkcje, które mogą okazać się przydatne:
Funkcja THROTTLE HOLD (TH-HOLD).
Funkcja SUB-TRIM oraz oddzielne trymery dla poszczególnych trybów lotu (OFFSET).
Funkcja IDLE-UP.
Mikser SWASH-THR
Mikser steru kierunku-przepustnicy i inne miksery programowalne.
1
Od czasu do czasu przetestuj działanie funkcji wychylając drążek maksymalnie w górę i w dół, aby upewnić się, że ustawienia
serwomechanizmów są poprawne.
2
W czasie konfiguracji krzywych skoku i gazu, pokrętła VR muszą być wyśrodkowane!
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 62 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
MENU PODSTAWOWE DLA ŚMIGŁOWCÓW (HELI BASIC)
Typ modelu (TYPE): funkcja ta znajduje się w menu PARAMETER. Pozwala ona na wybór typu modelu,
co umożliwia automatyczny dobór najbardziej odpowiednich funkcji programowania. Typu modelu jest pierwszą
rzeczą, którą należy skonfigurować przy pracy z nowym modelem. W przypadku nadajnika 7CA domyślnym typem
modelu jest ACRO, natomiast w nadajniku 7CH jest to typ HELI (H-1).
RODZAJE TARCZ STERUJĄCYCH WYSTĘPUJĄCE W MODELACH ŚMIGŁOWCÓW:
Aparatura 7C pozwala na obsługę 6 podstawowych typów tarcz sterujących, w tym najprostszej i najczęściej
spotykanej - H-1, oraz 5 typów tarcz CCPM (cyclic and collective pitch mixing). Do sterowania tarczą typu H-1
wykorzystywane są 3 serwomechanizmy, po jednym do obsługi każdej z funkcji (ster przechyłu, ster pochylenia,
skok ogólny). W tarczach typu CCPM rozmieszczone w odpowiedni sposób serwomechanizmy współpracują ze
sobą tak, aby umożliwić obsługę każdej z funkcji sterujących. Istnieje 5 podstawowych typów tarcz CCPM.
Schematy ich budowy przedstawiono poniżej. Jedną z zalet tarcz CCPM jest ich prostsza budowa mechaniczna.
Ponadto, w sytuacji gdy kilka serwomechanizmów pracuje jednocześnie (np. w przypadku tarczy HR3, gdzie
sterem pochylenia poruszają jednocześnie wszystkie 3 serwa), możliwe jest uzyskanie wyższej łącznej siły serw,
jak również bardziej precyzyjna regulacja całego mechanizmu.
ro
Niektóre modele zaliczające się do typu HR3 lub HN3 różnią się między sobą. Przykładowo, tarcza Kyosho®
Caliber (HR3) posiada dwa ułożone równolegle serwomechanizmy, które nie znajdują się z przodu modelu, lecz z
tyłu. Jeżeli tarcza sterująca twojego modelu jest obrócona o 180°, wci ąż możesz korzystać z konfiguracji tego
samego typu, lecz dodatkowo musisz wykorzystać funkcję SWASH AFR, która pozwoli na poprawną obsługę
tarczy. Do obsługi innych, nie wymienionych tutaj typów tarcz CCPM można wykorzystać miksery programowalne.
Patrz dział FAQ na stronie www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
Tarcza sterująca działa w niewłaściwy sposób? Być może niezbędne będzie włączenie rewersu niektórych
funkcji (SWASH AFR) lub poszczególnych serwomechanizmów (REVERSE). Szczegóły – patrz sekcja SWASH
AFR.
w.
Typy tarcz sterujących oraz procedura wyboru typy tarczy:
HELI H-1: Oddzielne serwomechanizmy dla sterów przechyłu, pochylenia i skoku ogólnego. Większość gotowych
zestawów posiada tarcze sterujące tego typu.
HELI H-2: Popychacze rozmieszczone w sposób przedstawiony na schemacie. Sterem
pochylenia porusza oddzielny serwomechanizm. Ster przechyłu obsługują serwa przechyłu
i skoku, pochylając tarczę w lewo lub w prawo. Skokiem ogólnym sterują te same dwa
serwa, tym razem unosząc i opuszczając tarczę.
ww
HELI HE3: Popychacze rozmieszczone w sposób przedstawiony na schemacie. Ster
przechyłu obsługują serwa przechyłu i skoku, pochylając tarczę w lewo lub w prawo.
Sterem pochylenia sterują wszystkie 3 serwomechanizmy, nachylając tarczę w przód w tył.
Skok ogólny obsługują również wszystkie 3 serwa.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 63 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
HELI HR3: Popychacze rozmieszczone w sposób przedstawiony na schemacie. Ster
przechyłu obsługują serwa przechyłu i skoku, pochylając tarczę w lewo lub w prawo. Sterem
pochylenia sterują wszystkie 3 serwomechanizmy, nachylając tarczę w przód w tył. Skok
ogólny obsługują również wszystkie 3 serwa.
HELI H-3: Popychacze rozmieszczone w sposób przedstawiony na schemacie. Tarcza ta
działa praktycznie tak samo, jak tarcze HR3, różniąc się jedynie kątem rozmieszczenia serw.
HELI HN3: Popychacze rozmieszczone w sposób przedstawiony na schemacie. Ster
przechyłu obsługują wszystkie 3 serwa, pochylając tarczę w lewo lub w prawo. Ster
pochylenia obsługują serwomechanizmy pochylenia i skoku, nachylając ją w przód u w tył.
Skokiem ogólnym sterują wszystkie 3 serwomechanizmy.
CELE
CZYNNOŚCI:
Zmień ustawienia modelu nr 3 z Upewnij się, że wczytany jest odpowiedni zestaw ustawień (tu: 3).
samolotu na śmigłowiec (HELI) z tarczą Nazwa oraz numer modelu znajdują się na ekranie pracy w górnej linii.
CCPM 120º HR3.
Jeżeli numer modelu nie zgadza się, skorzystaj z funkcji SELECT.
w.
ro
Otwórz menu BASIC, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
następnie przejdź do menu PARAMETER. Aby to zrobić, podświetl linię
PARAMETER i wciśnij przycisk w pokrętle.
Przejdź do linii TYPE. Obróć pokrętło, aby wybrać odpowiedni typ
modelu (HELI). Przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1
sekundę. Pojawi się komunikat „Sure?” Wciśnij przycisk w pokrętle.
Ustaw odpowiedni typ tarczy sterującej (tu: HR3.). Ustaw kursor w linii
SWASH, Obróć pokrętło, aby wybrać odpowiedni typ tarczy sterującej –
HR3. Przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1 sekundę. Pojawi
się komunikat „Sure?”. Wciśnij przycisk w pokrętle, aby potwierdzić.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Jeżeli kierunek działania któregoś z serwomechanizmów jest
niepoprawny, włącz funkcję rewersu (REVERSE).
Jeżeli kierunek działania którejś z funkcji sterujących jest niepoprawny
(np. steru pochylenia), skorzystaj z funkcji SWASH AFR.
Jeżeli masz wątpliwości, co do poprawnego działania tarczy sterującej,
sprawdź ustawienia funkcji SWASH AFR.
ww
Co dalej?
W trakcie trwania procedury zmiany typu modelu aparatura pokazuje postęp procesu. Jeżeli wyłączysz zasilanie
przed jego ukończeniem, typ modelu pozostanie niezmieniony.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 64 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Funkcja SWASH AFR (niedostępna w konfiguracji HELI H-1).
Funkcja SWASH AFR (swashplate function rate), w skrócie SWASH, pozwala na zwiększenie lub zmniejszenie
zakresu ruchu funkcji sterujących, takich jak ster przechyłu, pochylenia czy skoku ogólnego. Umożliwia ona
również odwrócenie kierunku ich działania. Ustawienia dokonywane za pośrednictwem funkcji SWASH mają wpływ
na ruch wszystkich serwomechanizmów biorących udział w obsłudze danego steru. Ponieważ w tarczach
sterujących typu CCPM część funkcji sterujących obsługiwana jest przez kilka serw, regulacja parametrów
pojedynczego serwomechanizmu (jak w przypadku funkcji REVERSE czy E.POINT) nie przyniosłaby
oczekiwanego rezultatu. Tarczą sterującą typu H-1 poruszają 3 niezależne serwomechanizmy, dlatego też funkcja
SWASH AFR jest w takim przypadku zbędna.
w.
ro
Działanie tej funkcji wydaje się być skomplikowane, lecz można je łatwo zaobserwować i zrozumieć. Wyjaśnimy je
na przykładzie tarczy sterującej Kyosho® Caliber. Przygotuj model do lotu zgodnie z jego instrukcją obsługi.
Wybierz typ modelu HELI(HR3). Teraz przystąpimy do konfiguracji tarczy sterującej.
W pierwszej kolejności sprawdź działanie funkcji przechyłu. Może zdarzyć się, że oba serwomechanizmy
obsługujące ten ster działają poprawnie (nie wymagają żadnych zmian), oba działają w niewłaściwym kierunku
(włącz rewers funkcji), lub też jeden działa dobrze, a drugi odwrotnie (włącz rewers pojedynczego serwa).
Sprawdź działanie steru pochylenia. W tym momencie serwomechanizmy steru przechyłu działają już poprawnie,
więc jeżeli ster pochylenia działa źle, może to dziać się z dwóch przyczyn: należy włączyć rewers całej funkcji lub
pojedynczego serwomechanizmu (tego, który nie bierze udziału w obsłudze steru przechyłu).
Teraz sprawdź skok ogólny. Jeżeli dwie pozostałe funkcje działają poprawnie, jedyną możliwością będzie
odwrócenie kierunku działania całej funkcji. W naszym przykładowym modelu tarcza HR3 jest obrócona o 180°. W
związku z tym może się zdarzyć, że część funkcji będzie działać niepoprawnie. Jeżeli funkcja skoku ogólnego
działa odwrotnie, to odwrócenie kierunku działania wszystkich 3 serwomechanizmów odwróci również kierunek
działania sterów przechyłu i pochylenia. W takim przypadku należy zmienić wartość skoku z +50% na -50% zmieni to kierunek działania funkcji skoku ogólnego bez wpływu na pozostałe funkcje.
ww
TEST POPRAWNEGO DZIAŁANIA TARCZY STERUJĄCEJ TYPU HR3
Funkcja sterująca
Prawidłowe działanie
Nieprawidłowe działanie Jak to naprawić?
Wychyl drążek steru
Tarcza pochyla się w prawo. Tarcza pochyla się w lewo.
W menu SWASH
przechyłu w prawo.
ustaw wartość AIL na
Wychyl drążek steru
pochylenia maksymalnie
od siebie.
Przednia część tarczy obniża
się, tylna zaś podnosi się.
-50%.
Tylna część tarczy podnosi
się.
Tylna część tarczy obniża
się.
Tarcza porusza się w
przeciwnym kierunku.
Włącz rewers serwa
kanału 6 (REVERSE).
Włącz rewers serwa
kanału 1 (REVERSE).
Odwróć kierunek
funkcji ELE (przykład:
+50 na -50).
Cała tarcza podnosi się.
Włącz rewers serwa
kanału 2 (REVERSE).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 65 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Krawędzie natarcia łopatek
obracają się w lewo.
Krawędzie natarcia obracają
się w prawo.
Wychyl drążek gazu/skoku
ogólnego maksymalnie od
siebie.
Cała tarcza podnosi się.
Tarcza obniża się.
Włącz rewers serwa
ogonowego
(REVERSE).
W menu SWASH
odwróć kierunek
funkcji PIT.
bb
e.p
Wychyl drążek steru
kierunku w prawo.
CELE:
CZYNNOŚCI:
W modelu z tarczą typu HR3 zmień Otwórz menu BASIC, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
kierunek i wartość wychylenia wszystkich następnie przejdź do menu SWASH. Aby to zrobić, podświetl linię
serwomechanizmów
funkcji
skoku SWASH i wciśnij przycisk w pokrętle.
ogólnego z +50% na -23%.
Ustaw wychylenie steru skoku ogólnego (PIT) na -23%. Ustaw kursor w
linii PIT i obróć pokrętło, by uzyskać wartość -23%.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
ro
Upewnij się, że przy neutralnym położeniu sterów tarcza znajduje się w
poziomie. W razie potrzeby wyreguluj długość popychaczy.
Upewnij się, że tarcza pozostaje w poziomie przy maksymalnej wartości
skoku ogólnego. Jeżeli tak nie jest, zmień zakresy wychyleń
serwomechanizmów (E.POINT).
Skonfiguruj funkcje dla normalnego trybu lotu (TH-CV (N), PI-CV (N),
REVO).
Skonfiguruj funkcję D/R,EXP.
Konfiguracja normalnego trybu lotu:
w.
Normalny tryb lotu (Normal) najczęściej używany jest do wykonywania zawisów. Krzywe gazu oraz skoku
konfiguruje się w taki sposób, aby zapewnić stałe obroty silnika niezależnie od zmiany skoku łopat. Zapobiega to
spadkowi obrotów silnika przy zbyt dużym obciążeniu (sytuacja porównywalna do przyspieszania samochodem
pod górkę na 5 biegu) lub nadmiernemu wzrostowi obrotów przy niedużym obciążeniu (tak, jak przy wciskaniu
gazu “do dechy” przy wciśniętym sprzęgle). Obie te sytuacje mogą prowadzić do uszkodzenia silnika. Ponieważ
obie omawiane krzywe oraz funkcja miksera obrotów są ze sobą wzajemnie powiązane, najpierw wyjaśnimy do
czego służy każda z nich, a następnie pokażemy przykładowy sposób ich konfiguracji.
ww
Krzywe gazu, skoku i miksera obrotów dla normalnego trybu lotu (NORM) znajdują się w menu podstawowym
(BASIC). Można edytować je również w menu zaawansowanym, gdzie dodatkowo znajdują się jeszcze opcje
konfiguracji takich krzywych dla pozostałych 3 trybów lotu: Idle-Up 1 (IDL1), Idle-Up 2 (IDL2), oraz Throttle Hold
(HOLD). Pamiętaj: Krzywe gazu i skoku dla trybu normalnego są włączone na stałe, nie da się ich wyłączyć. W
przypadku pozostałych 3 trybów można wybrać, czy krzywe oraz funkcja HOLD mają być włączone, czy też nie.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 66 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
• Krzywa gazu TH-CV(N):
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Krzywa gazu dla trybu NORM. Jest to krzywa reakcji silnika na wychylenie
DRĄŻKA GAZU (z reguły reakcja ta nie jest liniowa), Punkt 3 krzywej służy do regulacji obrotów w środkowym
punkcie zakresu wychylenia drążka – jest to najlepszy moment do wykonania zawisu. Pozostałe 4 punkty służą
do regulacji prędkości obrotów przy maksymalnym wychyleniu drążka w obu kierunkach tak, aby zapewnić płynne
przejście między poszczególnymi prędkościami obrotów.
• Krzywa skoku ogólnego PI-CV(N): Krzywa skoku ogólnego dla trybu NORM. Ma ona zapewnić jak
najlepszą pracę silnika w celu wykonania zawisu. Krzywą skoku konfiguruje się razem z krzywą gazu tak, aby
zapewnić maksymalnie dobrą sterowność modelu w pionie, zachowując jednocześnie możliwie stałe obroty
silnika. Domyślne kąty natarcia łopat wirnika głównego to -4° na pocz ątku krzywej, +5° przy pozycji neutralnej
drążka, oraz +8° do +10° na ko ńcu krzywej*. Krzywa może składać się z 5 punktów, co umożliwia dokładny opis
relacji między wychyleniem DRĄŻKA GAZU a skokiem łopat.
ro
• Mikser REVO: Jest to mikser skoku ogólnego i steru kierunku (PITCH-RUDDER). Ma on na celu
zapobieganie obracaniu się modelu wokół osi wirnika głównego przy zmianie wartości skoku. Mikser REVO jest
bardzo przydatny w modelach, które nie posiadają żyroskopów typu heading hold/AVCS, a także, gdy funkcja
AVCS jest wyłączona. Dokładne informacje na temat tego miksera oraz jego wykorzystania w modelach z
wirnikiem obracającym się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i w kierunku odwrotnym znajdują się w sekcji
poświęconej funkcji REVO.
*Wartości domyślne podano z założeniem, że zamierzasz latać normalnie – z nosem modelu ustawionym w
kierunku lotu. Jeżeli dopiero uczysz się obsługi modelu helikoptera, poradź się instruktora. Niektórzy instruktorzy
zalecają, aby przy nauce latania kąt natarcia dla pierwszego punktu krzywej miał wartość +1°, dzi ęki czemu model
opada wolniej niż normalnie, nawet przy zbyt mocnym wychyleniu drążka gazu/skoku w dół.
ww
w.
CELE:
CZYNNOŚCI:
Skonfiguruj krzywe gazu i skoku ogólnego oraz Otwórz menu BASIC, przyciskając przycisk MODE na
mikser Revo dla normalnego trybu lotu.
1 sekundę, następnie przejdź do menu funkcji THCV(N). Ustaw wartość dla pierwszego punktu krzywej
Punkt początkowy: Ustaw pierwszy punkt krzywej gazu gazu (tu: 5%). W tym celu ustaw kursor w linii P1 i
tak, aby stojący na ziemi model miał stabilne obroty obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość 5%. Wciśnij
silnika. Pierwszy punkt krzywej skoku ustaw tak, by kąt END.
łopat wirnika wynosił -4º. Stopniowo dodawaj gazu do
momentu, gdy model zaraz będzie miał się unieść nad
ziemię. Pierwszy punkt krzywej REVO ustaw tak, aby Przejdź do menu funkcji PI-CV(N). Ustaw wartość dla
nos modelu nie obracał się.
pierwszego punktu krzywej skoku ogólnego (tu: 8%).
Ustaw kursor w linii P1 i obróć pokrętło, aż pojawi się
wartość 8%. Wciśnij END.
Przejdź do menu funkcji REVO. Przykładowe
ustawienia do wprowadzenia to Hi: 5%, Lo: 10%.
Wartości ustawia się w taki sam sposób, jak w
przypadku pozostałych funkcji.
Punkt zawisu: Skok łopat ustaw na +5°. Wykonaj zawis , Wejdź w ustawienia funkcji TH-CV(N) i powtórz
a następnie wyląduj i wyłącz silnik. Wyreguluj krzywą powyższe czynności dla kolejnych punktów krzywej.
gazu oraz trymer steru kierunku. Docelowo model
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 67 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
powinien wykonywać prawidłowy zawis w połowie pełnej Wejdź w ustawienia funkcji PI-CV(N) i powtórz
wartości
gazu.
Następnie
gwałtownie
zwiększ powyższe czynności dla kolejnych punktów krzywej.
wychylenie drążka z ¼ do ½. Wyreguluj wartości funkcji
REVO tak, aby model nie obracał się wokół osi wirnika
przy gwałtownym dodaniu gazu.
ro
Punkt końcowy: Skok łopat wirnika powinien wynosić ok. Wejdź w ustawienia funkcji TH-CV(N) i powtórz
+8 do +10 stopni. Wykonaj zawis, a następnie powyższe czynności dla kolejnych punktów krzywej.
gwałtownie dodaj gazu. Jeżeli silnik będzie miał zbyt
małą moc, zwiększ wartość na krzywej gazu. Jeżeli
obroty silnika będą zbyt wysokie, zwiększ wartości na
krzywej skoku w punktach 4 lub 5. Wykonaj zawis, a
następnie wychyl drążek gazu na maksimum, po czym
wróć do zawisu. Wyreguluj wartości funkcji REVO tak,
aby model nie obracał się wokół osi wirnika.
Wejdź w ustawienia funkcji PI-CV(N) i powtórz
powyższe czynności dla kolejnych punktów krzywej.
Co dalej?
Skonfiguruj żyroskop (GYRO).
W razie potrzeby możesz skonfigurować funkcje
HOV-THR, HOV-PIT i Throttle Hold (HOLD).
Możesz skonfigurować funkcje TH-CV, PI-CV, REVO
dla trybów Idle-Up 1 i 2.
Możesz ustawić podwójne zakresy wychyleń oraz
Expo - D/R,EXP.
w.
Funkcja gaszenia silnika (TH-CUT):
ww
Funkcja TH-CUT służy do wyłączania (gaszenia) silnika po zakończeniu lotu. Można zrobić to jednym
wyłącznikiem, bez konieczności przestawiania trymera gazu i ponownego trymowania przepustnicy przed kolejnym
lotem. Funkcja TH-CUT dla śmigłowca umożliwia wybór pozycji drążka gazu, w której silnik ma być gaszony (z
reguły nieco powyżej skrajnego dolnego położenia drążka). Aby móc ponownie uruchomić zgaszony w ten sposób
silnik, należy raz jeszcze wychylić drążek poza wybrany punkt. Pozwoli to na uniknięcie gwałtownego wzrostu
obrotów silnika po jego uruchomieniu. Więcej informacji na temat funkcji THROTTLE CUT znajduje się w sekcji
poświęconej samolotom (ACRO).
Uwaga: Pamiętaj, żeby ustawić punkt aktywacji funkcji. Ustaw kursor w linii THR, następnie wychyl DRĄŻEK
GAZU do wybranej pozycji i przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1 sekundę. Nie ma możliwości
włączenia rewersu funkcji THR-CUT.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 68 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
MENU ZAAWANSOWANE DLA ŚMIGŁOWCÓW (HELI ADVANCE)
Ustawienia autorotacji (TH-HOLD)
Funkcja ta służy do przełączenia silnika w tryb wolnych obrotów. Gdy przełącznik aktywujący funkcję jest włączony
(PRZEŁĄCZNIK E (7CH) lub G (7CA)), silnik będzie pracował na wolnych obrotach niezależnie od pozycji
DRĄŻKA GAZU. Funkcja ta jest często wykorzystywana do ćwiczenia lądowań w trybie autorotacji.
Przed przystąpieniem do konfiguracji funkcji TH-HOLD zamontuj popychacz serwa gazu w taki sposób, by przy
maksymalnym wychyleniu drążka gaźnik był całkowicie otwarty. Następnie wyreguluj trymer wolnych obrotów
silnika. Aby skonfigurować funkcję TH-HOLD prawidłowo, w linii POS musisz dobrać taką wartość procentową, by
po włączeniu funkcji osiągnąć stabilne wolne obroty silnika. Aby sprawdzić, czy funkcja działa poprawnie, spróbuj
ją kilkukrotnie włączyć i wyłączyć, obserwując przy tym zachowanie silnika. Jeżeli chcesz zmniejszyć prędkość
wolnych obrotów lub wyłączyć silnik całkowicie, podaj mniejszą wartość.
w.
ro
Opcje konfiguracji:
• Pozycja serwomechanizmu przepustnicy (POS): W przedziale od -50% do +50% wokół punktu, w którym
zaczynają się wolne obroty silnika.
• Zmiana skoku łopat wirnika ogonowego (R-OF): Zmiana skoku łopat w momencie włączenia funkcji. Zapobiega
ona obracaniu się modelu wokół osi wirnika głównego.
• Przełącznik: Domyślnie funkcja włącza się w dolnej pozycji przełącznika G (7CA) lub E (7CH). Brak możliwości
zmiany przełącznika.
• Krzywa gazu: Ponieważ serwomechanizm gazu ustawia się w zaprogramowanej wcześniej pozycji, krzywa gazu
nie jest potrzebna.
• Krzywa skoku ogólnego: Oddzielna krzywa, która aktywowana jest automatycznie razem z funkcją TH-HOLD. Z
reguły konfiguruje się ją tak, aby uzyskać kąty natarcia łopat -4°, +6°, +12°.
• Mikser Revo: Ponieważ mikser ten ma na celu reagowanie na zmiany obrotów silnika, w przypadku funkcji THHOLD nie jest on potrzebny.
• Priorytet: Funkcja TH-HOLD ma wyższy priorytet niż tryby IDLE-UP. Przed uruchomieniem silnika upewnij się, że
przełączniki funkcji TH-HOLD oraz trybów IDLE-UP znajdują się w odpowiednich pozycjach. Dla bezpieczeństwa
warto uruchamiać silnik w trybie TH-HOLD.
ww
CELE:
Skonfiguruj funkcję TH-HOLD.
Ustal, przy jakiej pozycji drążka gazu
obroty
silnika
są
najbardziej
odpowiednie,
następnie
wyreguluj
funkcję TH-HOLD, ustawiając wartość
procentową
odpowiadającą
danej
pozycji.
CZYNNOŚCI:
Otwórz menu ADVANCE przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
następnie przejdź do menu ustawień funkcji TH-HOLD.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
wartość OFF.
Ustaw kursor w linii POS i dobierz taką wartość procentową, przy której
silnik osiągał będzie właściwe obroty.
Opcjonalnie: Skonfiguruj wartość, o jaką ma zmienić się skok łopat
wirnika ogonowego (R-OF) w momencie włączenia funkcji.
Zamknij menu ustawień funkcji, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 69 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Co dalej?
bb
e.p
Możesz:
- Skonfigować krzywą skoku ogólnego (PI-CRV) dla funkcji TH-HOLD.
- Skonfigować żyroskop (GYRO).
- Skonfigurować tryby IDLE-UP 1 i 2 (wraz z ustawieniami funkcji THCRV, PI-CRV, REVO dla każdego z trybów).
- Skonfigurować podwójne zakresy wychyleń oraz Expo - D/R,EXP.
Krzywe gazu i skoku ogólnego (TH-CRV i PI-CRV)
Są to dwie 5-punktowe krzywe służące do dostosowania kąta skoku łopat wirnika głównego i prędkości obrotów
silnika tak, aby zachować stałe, optymalne obciążenie silnika w pełnym zakresie ruchu drążka gazu. Istnieje
możliwość ustawienia oddzielnych krzywych dla poszczególnych trybów lotu: Normalnego, Idle-Up 1 oraz Idle-Up
2. Dodatkowo można jeszcze skonfigurować krzywą skoku ogólnego na potrzeby funkcji Throttle Hold.
Przykładowe krzywe zostały zaprezentowane przy opisach konfiguracji poszczególnych trybów lotu.
w.
ro
Sugerowane wartości:
•Tryb Normal: Krzywa skoku ogólnego, przy której kąty skoku łopat w punktach 1, 3 i 5 wynoszą odpowiednio -4,
+5, (+8 do +10)* stopni. Krzywa gazu o wartościach 0, 30, 50, 70, 100%.
• Tryb Idle-Up 1: Tryb Idle-up 1 z reguły różni się od trybu normalnego trybem pracy żyroskopu (włączony tryb
heading-hold/AVCS). W tym trybie zwiększana jest prędkość wolnych obrotów silnika, co pozwala na osiągnięcie
wyższych obrotów w całym zakresie ruchu drążka i zapewnia stabilniejszy lot modelu. Krzywa skoku będzie
podobna do krzywej dla trybu normalnego.
• Tryb Idle-Up 2: Krzywa skoku ogólnego, przy której kąty skoku łopat w punktach 1, 3 i 5 wynoszą (-8 do -10), 0,
(+8 do +10) stopni. Krzywa gazu o wartościach 100, 75, 50, 75, 100 pozwala na wykonywanie manewrów w pozycji
odwróconej przy pełnym gazie.
• Krzywa skoku dla funkcji Throttle Hold (TH-HOLD): Konfigurację zacznij od krzywej identycznej, jak w trybie
Normal. Do wykonywania autorotacji w pozycji odwróconej za krzywą wyjściową przyjmij tę z trybu Idle-Up 2. Kąt
skoku w ostatnim punkcie krzywej powinien być większy o 1-2°, aby umo żliwić płynne lądowanie.
*Wartości domyślne podano z założeniem że zamierzasz latać modelem w pozycji normalnej (przodem). Jeżeli
dopiero uczysz się obsługi modelu helikoptera, poradź się instruktora. Niektórzy instruktorzy zalecają, aby przy
nauce latania kąt skoku w pierwszym punkcie krzywej był większy o 1°, dzi ęki czemu model opada wolniej niż
normalnie, nawet przy zbyt mocnym wychyleniu drążka gazu/skoku w dół.
ww
Opcje konfiguracji:
• Dla wygody krzywe dla trybu Normal znajdują się w menu podstawowym.
• Z poziomu menu zaawansowanego można skonfigurować wszystkie krzywe – zarówno dla trybu Normal, jak i dla
pozostałych trybów.
• Krzywa włącza się automatycznie wraz z odpowiednim trybem lotu.
• Krzywe dla trybów Idle-Up zaprogramować należy w taki sposób, aby zachować stałą prędkość obrotów silnika
nawet w sytuacji, gdy zmniejszy się wartość skoku (również przy lataniu w pozycji odwróconej).
• Aby przejść do edycji krzywej dla innego trybu lotu, naciśnij przycisk MODE/PAGE lub ustaw kursor w pierwszej
linii menu ustawień i wybierz krzywą, którą chcesz edytować.
• Aby zachować przejrzystość, nazwa aktualnie wybranego trybu lotu (włączonego przełącznikiem nadajnika)
wyświetlana jest w nawiasie zaraz za nazwą trybu, którego krzywą użytkownik aktualnie edytuje.
• Krzywe skoku ogólnego dla trybów Idle-Up oraz funkcji Throttle Hold można edytować nawet wówczas, gdy dany
tryb lotu jest nieaktywny, lub też gdy jest aktywny, lecz w danym momencie wyłączony.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 70 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Mikser skoku łopat wirnika ogonowego (REVO):
Jest to mikser liniowy, który automatycznie
reguluje kąt skoku łopat wirnika ogonowego w reakcji na zmianę wartości gazu lub kąta skoku łopat wirnika
głównego. W ten sposób przeciwdziała on niepożądanym obrotom modelu wokół osi wirnika.
w.
ro
Opcje konfiguracji:
• Dostępne są 2 oddzielne ustawienia: dla trybu Normal (start, lądowanie, zawis) oraz wspólne dla trybów Idle-Up 1
i 2.
• Dla wygody ustawienia dla trybu Normal znajdują się w menu podstawowym. Z poziomu menu zaawansowanego
można edytować wszystkie ustawienia, również te dla dodatkowych trybów lotu.
• Wykres działania miksera Revo przyjmuje postać linii przechodzącej przez 2 wybrane punkty. W przypadku
wirników obracających się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, przy zwiększaniu wartości skoku ogólnego
mikser zwiększa kąt skoku łopat wirnika ogonowego. W przypadku wirników obracających się w kierunku
przeciwnym przy zwiększaniu skoku ogólnego skok łopatek wirnika ogonowego zmniejsza się. Zmiana kierunku
działania miksera polega na zmianie znaków stojących przy poszczególnych wartościach na krzywej: plus (+) na
minus (-) i odwrotnie.
• Krzywe miksera Revo dla trybów Idle-Up często mają kształt litery V, co pozwala na uzyskanie właściwej pracy
steru kierunku przy ujemnych wartościach skoku oraz wysokich wartościach gazu w lotach w pozycji odwróconej.
Reakcja steru kierunku jest niezbędna zawsze, gdy zwiększa się moment obrotowy silnika. Podczas lotu w pozycji
odwróconej obroty silnika w dolnej części zakresu ruchu drążka są wysokie, natomiast wartość skoku jest ujemna.
Z tego powodu w momencie wychylenia drążka gazu w dół moment obrotowy silnika zwiększy się, na skutek czego
śmigłowiec zacznie się obracać. Dlatego też niezbędna jest właściwa konfiguracja miksera Revo.
Tryby IDLE-UP:
ww
Są to dodatkowe tryby lotu przeznaczone specjalnie dla modeli śmigłowców. Umożliwiają one konfigurację
oddzielnych krzywych gazu, skoku oraz trymerów, co ułatwi śmigłowcowi wykonywanie niektórych manewrów. Dla
każdego trybu można również skonfigurować oddzielne ustawienia żyroskopu oraz podwójne zakresy wychyleń.
Modelarze często decydują się na konfigurację trybu, który pozwala na łatwe przejście między lotem w pozycji
normalnej i odwróconej. Ustawia się go w taki sposób, by kąt skoku w połowie zakresu ruchu drążka wynosił 0°,
powyżej tego punktu wartość skoku była dodatnia (wznoszenie się w pozycji normalnej), natomiast poniżej ujemna (wznoszenie się w pozycji odwróconej). Krzywą gazu reguluje się w taki sposób, aby obroty silnika były
stałe niezależnie od zmiany skoku ogólnego.
Dodatkowe tryby Idle-Up można wykorzystać do poprawy parametrów lotu śmigłowca, np. przy szybkim locie na
wprost przodem lub tyłem, a także przy wykonywaniu pewnych akrobacji (pętle, beczki, przewroty). Tryby lotu
mogą być również takie same i różnić się jedynie ustawieniami żyroskopu (tryb Heading-hold/AVCS lub Normal).
Aparatura 7C umożliwia konfigurację 2 trybów Idle-Up oraz trybu normalnego.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 71 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Opcje konfiguracji:
• Do przełączania między trybami NORM, IDL1 i IDL2 służy PRZEŁĄCZNIK G (7CA) lub E (7CH). Nie ma
możliwości zmiany przełącznika.
• Tryby aktywują się automatycznie wraz z odpowiednią krzywą gazu (TH-CRV).
• Krzywe skonfigurować należy w taki sposób, by zapewnić stałe obroty silnika także podczas lotu w pozycji
odwróconej.
• Ustawienia żyroskopu dla każdego trybu Idle-Up mogą być inne.
• Po aktywacji funkcji OFFSET TRYMERY dla poszczególnych trybów lotu działają niezależnie od siebie.
• Istnieje możliwość zamiany podwójnych zakresów wychyleń poszczególnych sterów na zakresy potrójne.
Przykładowe konfiguracje krzywych gazu, skoku oraz miksera wirnika ogonowego (REVO) – patrz Konfiguracja
Normalnego Trybu Lotu.
ro
Dodatkowe trymery (OFFSET):
w.
Funkcja ta uaktywnia dodatkowe zestawy trymerów, które działają niezależnie od trymerów dostępnych w
normalnym trybie lotu. Wartości trymowania poszczególnych sterów śmigłowca wczytywane są automatycznie
wraz ze zmianą aktualnie używanego zestawu trymerów lub trybu lotu. Śmigłowce z wirnikiem obracającym się
zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara mają tendencję do zbaczania w prawo przy dużych prędkościach
lotu. Aby temu zapobiec, można lekko przestawić trymer steru przechyłu tak, by kierował model w lewo.
Odpowiednia wartość trymowania steru pochylenia może różnić się w zależności od budowy modelu, dlatego też
przed jej ustawieniem należy zaobserwować zachowanie modelu przy dużych prędkościach lotu. Na pracę steru
kierunku przy włączonej funkcji OFFSET mają wpływ zarówno mikser Revo, jak i trymer.
ww
Opcje konfiguracji:
• Funkcji można przypisać dowolny przełącznik. Dodatkowo opcja CONDITION automatycznie przełącza pomiędzy
wartościami trymowania przypisanymi poszczególnym trybom lotu.
• Gdy funkcja OFFSET jest włączona (przełącznik znajduje się w pozycji ON), regulacja TRYMERÓW powoduje
zmianę aktualnego wczytanego zestawu trymerów, nie zaś wartości trymowania dla normalnego trybu lotu.
• Gdy funkcja OFFSET jest wyłączona (przełącznik znajduje się w pozycji OFF), regulacja trymerów nie daje
żadnych efektów (model korzysta z ustawień trymowania dla aktualnie używanego trybu lotu).
• Gdy funkcja OFFSET jest nieaktywna (INH – opcja domyślna), regulacja trymerów w dowolnym trybie lotu będzie
miała wpływ na wartości trymowania wszystkich trybów – jest tylko jeden wspólny zestaw trymerów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 72 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
UWAGA: W modelach z żyroskopami typu heading-hold/AVCS nie zaleca się korzystania z funkcji OFFSET oraz
miksera REVO, gdyż uniemożliwiają one poprawną pracę systemu AVCS.
ro
CELE:
CZYNNOŚCI:
Skonfiguruj oddzielne zestawy trymerów Otwórz menu ADVANCE, wciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
następnie przejdź do menu funkcji OFFSET.
dla trybów Idle-Up 1 i 2.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
Trymer steru kierunku dla trybu Idle-Up 2 wartość OFF.
ustaw w taki sposób, by przy dużych Do włączania funkcji ma służyć przełącznik (SW) E.
prędkościach lotu model nie zbaczał z
W pierwszej linii ustawień funkcji wybierz tryb IDL2 (2).
kursu.
Ustaw odpowiednie wartości trymowania. (Przykład: ster kierunku
(RUD) +8%).
Wyjdź z menu, naciskając dwukrotnie przycisk END. Upewnij się, że
różnica w wartościach trymowania trybu normalnego i Idle-Up 2 jest
widoczna.
Ustaw przełącznik E (7CH) lub G (7CA) w pozycji górnej (zmiana z
trybu NORMAL na tryb IDL2). Zaobserwuj zmianę trymowania steru
kierunku.
Co dalej?
- Możesz skonfigurować funkcję TH-HOLD.
- Możesz skonfigurować tryby Idle-Up 1 i 2 (wraz z ustawieniami funkcji
TH-CRV, PI-CRV, REVO).
Ustawienia zawisu (HOV-THR i HOV-PIT)
w.
Ustawienia gazu oraz skoku ogólnego umożliwiające dokładną konfigurację krzywych pod kątem wykonywania
zawisu. Mają one wpływ jedynie na środkową część zakresu wychyleń drążka. Funkcje te pozwalają na
dokonywania regulacji krzywych także w czasie lotu – w zawisie.
ww
Opcje konfiguracji:
• Funkcja HOV-THR pozwala na łatwą regulację obrotów silnika, gdyż te mogą zmieniać się w zależności od
temperatury, wilgotności, wysokości oraz innych warunków zewnętrznych.
• Obie funkcje można w razie potrzeby łatwo wyłączyć.
• Istnieje możliwość zapamiętania ustawionej wartości, a następnie ponownego wycentrowania pokręteł. Pozwala
to na łatwe trymowanie kilku modeli. (Pamiętaj, że każde zapamiętanie ustawień w momencie, gdy pokrętło nie jest
wycentrowane, powoduje dodanie bieżącej wartości trymowania do wartości uprzednio zapamiętanej).
• Ustawienia można łatwo wyzerować, obracając pokrętło tak, aby wartość trymowania wyniosła 0%, następnie
zapamiętując ją i ponownie centrując pokrętło trymera.
• Pamiętaj, że w ustawieniach tych funkcji, podobnie jak we wszystkich innych, za punkt zawisu przyjmuje się
połowę zakresu ruchu drążka.
• Funkcje te dostępne są tylko w trybie NORMAL (domyślny tryb do wykonywania zawisu).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 73 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
CZYNNOŚCI:
bb
e.p
CELE:
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Otwórz menu ADVANCE, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
następnie przejdź do menu funkcji HOV-PIT. Aktywuj funkcję.
Dokonaj regulacji krzywej skoku ogólnego przy pomocy funkcji HOV-PIT
w locie przy pomocy pokrętła VR. Przytrzymaj przycisk w pokrętle
wciśnięty przez 1 sekundę, by zapisać wartości trymowania. Wycentruj
Ustaw krzywe gazu i skoku ogólnego pokrętło VR.
tak, aby model wykonywał zawis bez Zmień ustawienia opcji VR z ON na OFF. Wciśnij przycisk END.
większego problemu. Gdy model będzie
Przejdź do menu funkcji HOV-THR.
znajdował się w powietrzu, wyreguluj
obie krzywe przy pomocy pokręteł funkcji Przypisz funkcji pokrętło VR (VR z OFF na ON)
Dokonaj regulacji funkcji HOV-THR w locie przy pomocy pokrętła VR.
HOV-THR i HOV-PIT.
Przytrzymaj przycisk w pokrętle wciśnięty przez 1 sekundę, by zapisać
Po wylądowaniu zapisz ustawienia wartości trymowania. Wycentruj pokrętło VR.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
krzywych.
Używając opisanych tu funkcji, ustaw
optymalne
parametry
do
zawisu.
Pamiętaj, że będą one działać tylko w
trybie normalnym.
Co dalej?
- Możesz skonfigurować funkcję THR-HOLD lub podwójne zakresy
wychyleń (D/R,EXP).
- Możesz skonfigurować tryby Idle-Up 1 i 2 (wraz z funkcjami TH-CRV,
PI-CRV, REVO).
ro
Mikser tarczy sterującej-gazu (SWASH-THR):
w.
Mikser SWASH-THR zapobiega spadkowi prędkości obrotów silnika na skutek przechylania bądź pochylania
tarczy sterującej.
Funkcja ta pozwala na automatyczne zwiększenie obrotów silnika podczas poruszania sterami przechyłu (AIL)
bądź pochylenia (ELE). Ustawienia dla poszczególnych trybów lotu (Normal, Idle-Up 1, 2) wprowadza się
oddzielnie.
ww
Regulacja:
• Wartość: 0% do 100%, domyślnie 0%.
• Funkcja SWASH-THR nie da żadnego efektu, gdy drążek gazu będzie wychylony na maksymalną wartość
obrotów.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 74 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
CZYNNOŚCI:
bb
e.p
CELE:
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Aktywuj mikser SWASH-THR. Ustaw Otwórz menu ADVANCE, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
wartość miksera (AIL-N) na 10%.
następnie przejdź do menu funkcji SWASH-THR.
Aktywuj funkcję w linii MIX (zmieniając wartość INH na ACT).
Ustaw odpowiednie wartości mikserów. Tutaj: AIL-N na 10%.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz zobaczyć przykładowe konfiguracje
www.futaba-rc.com\faq\faq-7c.html.
modeli
na
stronie
Żyroskopy oraz regulatory obrotów do silników spalinowych (governory): Urządzenia
elektroniczne, które ułatwiają konfigurację oraz sterowanie modelem w locie.
ro
Żyroskop jest to urządzenie elektroniczne, które wykrywa ruch modelu oraz dokonuje niezbędnej korekty jego
położenia przez wydanie komend odpowiednim sterom. Przykładowo, przy mocnym podmuchu wiatru ogon
helikoptera obraca się w lewo. Żyroskop wykrywa ten ruch, upewnia się, że użytkownik nie wydał komendy skrętu i
dokonuje odpowiedniej korekty.
W jaki sposób żyroskop ułatwia konfigurację modelu? Dobry żyroskop całkowicie eliminuje konieczność
korzystania z miksera Revo. Urządzenie samo wykrywa oraz eliminuje niepożądane ruchu modelu, przez co nie
ma konieczności konfigurowania dodatkowej funkcji.
w.
Typy czujników stosowane w żyroskopach: Istnieje wiele rodzajów żyroskopów. Pierwsze z nich były mechaniczne
– posiadały obracający się element podobny do współczesnych zabawek żyroskopowych. Kolejna generacja
żyroskopów wykorzystywała kwarcowy czujnik piezoelektryczny, który wykrywał ruch i generował impuls
elektryczny. Najnowsza dostępna obecnie na rynku generacja żyroskopów oparta jest na technologii SMM (silicone
micro machines). Są to układy scalone, które potrafią wykrywać ruch. Technologia ta jest znacznie bardziej
precyzyjna i mniej podatna na warunki zewnętrzne, np. temperaturę.
ww
Tryby pracy żyroskopu:
• Tryb Normalny: wykrywa ruch i dokonuje jego korekty (wydaje komendę wykonania takiego samego ruchu w
kierunku przeciwnym).
• Heading-hold/AVCS: oblicza kąt, o jaki obrócił się model i dokonuje korekty do momentu, gdy obróci model z
powrotem o taki sam kąt.
• Priorytet drążka: funkcja spotykana w najnowocześniejszych żyroskopach. Im mocniej wychylony zostanie
drążek sterujący kanałem stabilizowanym przez żyroskop, tym bardziej zmniejsza się czułość żyroskopu. W ten
sposób jeżeli użytkownik wychyli drążki mocniej, np. przy wykonywaniu przewrotu, żyroskop na moment się
wyłączy i nie będzie próbował powstrzymać obrotu modelu. Gdy drążek powróci do pozycji wyjściowej, czułość
żyroskopu wzrośnie ponownie, co pozwoli mu znów kontrolować tor lotu modelu. Jeżeli posiadany przez ciebie
żyroskop nie posiada takie funkcji, możesz stworzyć ją samemu przy pomocy odpowiednich mikserów. Opis
wykonania takiej konfiguracji znajdziesz na stronie www.futaba-rc.com\ faq\faq-7c.html.
Wybór odpowiedniego typu żyroskopu w zależności od rodzaju modelu, umiejętności pilota oraz zasobności
portfela:
• Mechaniczny: Na rynku wciąż znajduje się kilka modeli takich żyroskopów. Są one bardzo trudne w konfiguracji i
mniej skuteczne niż żyroskopy piezoelektryczne czy SMM.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 75 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
• Żyroskop piezoelektryczny bez możliwości pracy w trybie Heading-Hold: Tani, skuteczny i łatwy w obsłudze
żyroskop. Niektóre z modeli umożliwiają ustawienie dwóch przełączanych wartości czułości lub zdalną jej
regulację. Nie posiadają one funkcji Heading-hold, która zwiększa precyzję sterowania.
• Żyroskop piezoelektryczny z funkcją Heading-Hold: Do niedawna był to najlepszy dostępny typ żyroskopu. Jest
on nieco droższy i trudniejszy w konfiguracji. Żyroskop taki rozpoznaje oraz utrzymuje kierunek lotu modelu. Jest
on dosyć wrażliwy na temperaturę (ustawienia zmieniają się nieznacznie w miarę nagrzewania się urządzenia).
•Żyroskop typu SMM z funkcją Heading-Hold: Żyroskop na miarę XXI wieku. Bardzo wytrzymały i prosty w
konfiguracji, jednak w tej chwili dosyć drogi. Znacznie mniej wrażliwy na temperaturę od swego poprzednika.
Wśród dodatkowych opcji znalazła się usprawniona obsługa serwomechanizmów cyfrowych. Przykłady:
GY401: Prosty w konfiguracji. Doskonały do nauki akrobacji 3D.
GY502: Zapewnia lepszą precyzję na potrzeby bardziej skomplikowanych akrobacji. Powszechnie
używany w zawodach Class III.
GY611: Wyjątkowa precyzja działania i błyskawiczny czas reakcji. Wymaga zastosowania specjalnego
typu serwomechanizmu.
Ustawienia żyroskopu (GYRO): Funkcja ta upraszcza procedurę ustawiania czułości żyroskopu.
Umożliwia ona korzystanie z 2 lub więcej ustawień czułości. Wyższa czułość żyroskopu oznacza większy stopień
kontroli urządzenia nad modelem. Model prowadzi się bardziej “gładko”, w mniejszym stopniu reaguje on na stery.
Funkcja ta doskonale nadaje się do obsługi większości żyroskopów z możliwością zdalnej regulacji czułości.
w.
ro
Opcje konfiguracji:
• Funkcja regulacji czułości żyroskopu wykorzystuje kanał 5 odbiornika (brak możliwości zmiany kanału).
• Żyroskop może pracować w trybie standardowym (STD) lub AVCS (GY). Pozwala to uprościć konfigurację
żyroskopów typu AVCS/Heading-hold.
• Do przełączania czułości może służyć dowolny przełącznik. Może ona również zmieniać się automatycznie wraz z
trybem lotu (opcja COND).
• Czułość żyroskopu może wynosić od 0 do 100%.
• W przypadku żyroskopów, które posiadają 2 tryby pracy (Heading-hold/AVCS i normalny), tryb pracy przełącza
się poprzez zmianę znaku stojącego przy wartości czułości. Wartości ujemne oznaczają normalny tryb pracy,
natomiast dodatnie – tryb AVCS.
• Wyższa wartość procentowa oznacza większą czułość żyroskopu.
• Drżenie lub wahanie się ogona modelu oznacza, że ustawiono zbyt dużą czułość. Zredukuj czułość do wartości,
przy której ogon przestaje drgać.
ww
Przykład konfiguracji czułości żyroskopu typu GY:
CELE:
CZYNNOŚCI:
Skonfiguruj żyroskop AVCS tak, aby w Otwórz menu ADVANCE, przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
trybie Normal i Idle-Up 1 działał on w następnie przejdź do menu ustawień funkcji GYRO.
trybie AVCS, natomiast w trybie Idle-Up
2 w zwykły sposób.
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w polu INH i obróć pokrętło, aż pojawi się
tam wartość ON.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 76 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Opcjonalnie: Zmień typ żyroskopu na żyroskop Heading-hold (GY).
Ustaw kursor w linii MODE i obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość
GY.
Opcjonalnie: Zmień przełącznik przypisany tej funkcji. Przykład:
przełącznik E
Ustaw kursor w linii SW i obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość E.
Ustaw czułość żyroskopu. (Możesz zacząć od następujących wartości:
tryb NORM: A80%, tryb IDL1: A70%, tryb IDL2: N70%).
Ustaw kursor w linii UP i obróć pokrętło, aż pojawi się tam wartość
A80%.
W ten sam sposób ustaw czułość dla pozostałych trybów lotu.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Możesz skonfigurować
wychyleń/Expo).
funkcję
D/R,EXP
(podwójne
zakresy
ww
w.
ro
Co dalej?
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 77 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
GOVERNORY (regulatory obrotów silników spalinowych):
Podłączanie governora GV-1
Czujnik magnetyczny
Serwomechanizm gazu
Panel sterowania
Serwomechanizm składu
mieszanki.
Kanał
gazu
ro
Podłącza się go jedynie wówczas,
gdy używana jest funkcja regulacji
składu mieszanki paliwowej.
Kanał ustawiania prędkości
Podłącz, jeżeli zamierzasz regulować
prędkość z poziomu nadajnika (CH7).
Kanał włączania Governora / regulacji składu
mieszanki (nie podłączony).
w.
Odbiornik
Czym jest governor? Governor jest to urządzenie, które posiada szereg czujników odczytujących prędkość obrotów
głowicy wirnika oraz układ sterujący, który automatycznie kontroluje serwomechanizm gazu, co pozwala na
zachowanie stałej prędkości obrotów wirnika niezależnie od skoku łopat, warunków pogodowych itp. Governory
używane są bardzo często w modelach biorących udział w zawodach, gdyż pozwalają na uzyskanie stabilniejszych
parametrów lotu.
ww
W jaki sposób wpływa on na konfigurację modelu śmigłowca? Posiadanie governora znacznie upraszcza proces
konfiguracji modelu. Ponieważ automatycznie pilnuje on stałej prędkości obrotów wirnika, eliminuje to konieczność
ustawiania krzywej gazu, co pozwala zaoszczędzić sporo czasu i pracy.
Ustawienia governora (GOVERNOR):
Funkcja służąca do obsługi Governora GV-1 firmy Futaba.
Pozwala ona na zdalny wybór jednej z trzech prędkości obrotów wirnika (rS1, rS2, rS3) podczas lotu. Jeżeli
posiadasz governor innego producenta, postępuj zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 78 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Opcje konfiguracji:
• Do włączania i wyłączania urządzenia oraz przełączania prędkości można wykorzystać ten sam przełącznik.
• Do przełączania prędkości wykorzystuje się kanał CH7 odbiornika.
W czasie, gdy governor GV-1 jest włączony, kontroluje on serwomechanizm gazu. Z tego powodu
serwomechanizm nie będzie reagował na polecenia funkcji FailSafe. Aby ominąć ten problem, w ustawieniach
funkcji FailSafe dla kanału governora wybierz opcję wyłączania governora. W ten sposób włączenie funkcji
FailSafe będzie powodować automatyczne wyłączenie regulatora, dzięki czemu serwomechanizm gazu będzie w
stanie poprawnie zareagować na polecenia funkcji FailSafe.
Wskazówka dla zaawansowanych: Magnesy czujnika governora GV-1 z reguły montuje się do wentylatora, lecz w
wielu modelach śmigłowców lepszym rozwiązaniem będzie zamontowanie ich do koła zębatego głównego (lub
pośredniego).
Przykład konfiguracji - Włączanie governora i przełączanie prędkości przy pomocy pojedynczego przełącznika:
Prędkość obrotów
Pozycja
przełącznika Wartość (%)
(Przeł. B lub E)
GÓRA (NORM)
RS2: 1400
ŚRODEK (IDL1)
RS3: 1700
DÓŁ (IDL2)
0
0%.
(Odczyt prędkości na governorze: „off”)
50
Możliwość
prędkości.
ro
RS1: OFF
Regulacja z poziomu nadajnika
100
redukcji
lub
zwiększenia
Możliwość redukcji prędkości.
w.
* Powyższa tabela przedstawia sposób przyporządkowania prędkości RS1~RS3 do odpowiednich pozycji
przełącznika.
* Przy korzystaniu z funkcji Throttle Hold zawsze wyłączaj governor. Jeżeli po wyłączeniu urządzenia prędkość
obrotów wzrasta, oznacza to nieprawidłowy kierunek działania funkcji. W linii DIR zmień opcję +LIMIT na –LIMIT.
ww
CELE:
CZYNNOŚCI:
Skonfiguruj governor GV1 tak, aby Otwórz menu ADVANCE przyciskając przycisk MODE na 1 sekundę,
prędkość obrotów przełączała się następnie przejdź do menu funkcji GOVERNOR.
automatycznie wraz ze zmianą trybu
Aktywuj funkcję. Ustaw kursor w linii MIX i obróć pokrętło, aż pojawi się
lotu.
tam wartość ON.
Opcjonalnie: możesz zmienić przełącznik służący do zdalnego wyboru
Governor sam w sobie posiada funkcję
prędkości obrotów. Przykład: Ten sam przełącznik, który służy do
Battery Fail Safe oraz kilka innych. Być
zmiany trybów lotu.
może lepiej będzie skonfigurować tę
Aby zmienić przełącznik, ustaw kursor w linii SW i obróć pokrętło, aż
funkcję z poziomu governora niż
pojawi się symbol przełącznika E.
nadajnika.
Wybierz prędkość obrotów dla każdej z pozycji wybranego przełącznika.
(Przykład: możesz zachować wartości domyślne). Ustaw kursor w linii
odpowiadającej każdej z pozycji przełącznika i obróć pokrętło, aby
wybrać właściwą wartość.
Zamknij funkcję, naciskając dwukrotnie przycisk END.
Co dalej?
Możesz:
- Skonfigurować żyroskop (GYRO), funkcję FailSafe (F/S).
- Skonfigurować funkcje D/R,EXP i E.POINT/SWASH AFR.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 79 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
SŁOWNICZEK POJĘĆ
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
3D: Popularne określenie nazywające pewne rodzaje akrobacji powietrznych. Samoloty: latanie poniżej prędkości
przeciągnięcia, np. ślizg na ogon z beczkami. Śmigłowce: połączenie 2 lub więcej akrobacji, np. pętla z beczką.
4,8V: pakiet akumulatorów o napięciu 4,8 V złożony z 4 cel Ni-Cd o napięciu 1,2V. Patrz Akcesoria.
5 cel: pakiet akumulatorów o napięciu 6,0 V złożony z 4 cel alkalicznych lub 5 cel Ni-Cd. Patrz Akcesoria.
6V (6Volt): pakiet akumulatorów złożony z 4 cel alkalicznych lub 5 cel Ni-Cd. Patrz Akcesoria.
Akcesoria: dodatkowe elementy nie wchodzące w skład zestawu, które można używać razem z systemem 7C.
ACRO: typ modelu obejmujący samoloty silnikowe i szybowce. Wyboru typu modelu dokonuje się w menu PARA
w sekcji TYPE.
ACT. Active [aktywny]. Symbol ten oznacza, że dana funkcja jest aktywna. Funkcję dezaktywuje się wybierając
opcję INH. Jedynie część funkcji daje możliwość ich aktywacji/dezaktywacji.
ro
Adjustable Function Rate: patrz SWASH AFR.
ADVANCE [menu zaawansowane]: Menu dające użytkownikowi dostęp do bardziej zaawansowanych funkcji
aparatury sterującej dla każdego typu modelu.
AFR: Adjustable function rate. Funkcja wykorzystywana w modelach HELI z głowicami typu CCPM. Patrz SWASH
AFR.
AIL-2: Kanał przypisany drugiemu serwomechanizmowi lotek. Patrz Dwa serwomechanizmy lotek.
w.
Aileron [lotka]: powierzchnia sterowa, która kontroluje przechył modelu w osi wzdłużnej. W śmigłowcach ster ten
określa się mianem steru przechyłu.
Aileron-flap [mikser lotek-klap]: Mikser, który umożliwia wykorzystanie klap w roli lotek, co zwiększa powierzchnię
lotek, a tym samym ich skuteczność. Nie jest zaprogramowany fabrycznie. Patrz Mikser programowalny.
Aileron-rudder [mikser lotek-steru kierunku] Mikser, który powoduje automatyczne wykonanie zakrętu
skoordynowanego. Nie jest zaprogramowany fabrycznie. Patrz Mikser programowalny.
ww
Aileron Differential [wychylenia różnicowe lotek]: Zmniejszenie stopnia wychylenia lotki w dół w stosunku do
stopnia wychylenia w górę. Minimalizuje to efekt „ciągnięcia” skrzydła znajdującego się w dole i tworzy większy
moment obrotowy w osi wzdłużnej. Patrz Dwa serwomechanizmy lotek.
AILVATOR: (ACRO) Dwa serwomechanizmy steru wysokości podłączone do 2 oddzielnych kanałów, służą do
wykonywania komend steru wysokości, dodatkowo mogą również służyć jako lotki wspomagające pracę lotek
głównych.
A.BRAKE: (ACRO) Funkcja hamulca aerodynamicznego łącząca w sobie pracę steru wysokości i klap. Służy do
gwałtownej redukcji prędkości modelu w powietrzu, np. przy lądowaniach na ograniczonej przestrzeni. Może być
ona włączana automatycznie przy ustawieniu DRĄŻKA GAZU w określonej pozycji.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 80 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Antena z dławikiem: zwana również anteną biczową (Whip antena). Rodzaj anteny dostępny na rynku części
zamiennych. Firma Futaba nie poleca korzystania z tego typu sprzętu.
AST: Adjustable Servo Travel. Patrz: E.POINT.
ATL: Adjustable Travel Limit. Typowy trymer gazu/przepustnicy. Działa on tylko w dolnej części zakresu ruchu
drążka (wolne obroty). Typowe trymery mają wpływ na pełen zakres ruchu serwomechanizmu (np. trymery steru
wysokości). Daje to możliwość regulacji serwomechanizmu na wolnych obrotach silnika bez wpływu na jego
zachowanie przy pełnym gazie.
ATV: Starsze, mniej precyzyjne określenie regulacji punktów skrajnych. Patrz E.POINT.
Autorotacja: Zjawisko umożliwiające bezpieczne lądowanie helikoptera przy wyłączonym lub niesprawnym silniku.
Do stworzenia siły nośnej wykorzystuje ona energię obrotu łopat wirnika.
BACKUP ERROR: Komunikat sygnalizujący utratę danych zapisanych trwale w pamięci nadajnika. Wymaga
oddania nadajnika do serwisu.
BASIC [menu podstawowe]: Menu zawierające najczęściej używane ustawienia dla każdego typu modelu.
ro
Bateria podtrzymująca: bateria służąca do podtrzymywania pamięci danych zapisanych na nadajniku po wyjęciu
z niego baterii głównej. W większości systemów sterowania radiowego firmu Futaba, w tym 7C wykorzystywana
jest pamięć EEPROM, która nie wymaga baterii podtrzymujacej.
w.
Battery FailSafe: funkcja pozwalająca na wybór sposobu, w jaki znajdujący się w powietrzu model ma
sygnalizować niskie napięcie akumulatora odbiornika. Wartość domyślna: gaz na 56%, aby chwilowo wyłączyć
alarm (w celu wylądowania), należy na moment przełączyć silnik na wolne obroty. Inny sposób sygnalizowania
ostrzeżenia skonfigurować możesz w ustawieniach funkcji F/S.
Blokowanie serwomechanizmu: tarcie występujące w momencie, gdy serwomechanizm usiłuje przesunąć się
poza punkt, w którym pojawia się ograniczenie mechaniczne. Serwomechanizm w dalszym ciągu próbuje obrócić
się poza ten punkt, co skutkuje gwałtownym wzrostem zużycia energii.
Buddy Box: prosty nadajnik służący do nauki latania modelem.
ww
CCPM: Cyclic and Collective Pitch Mixing. System sterowania helikopterem polegający na tym, że kilka
serwomechanizmów sterujących pracą głowicy wirnika działa jednocześnie, umozliwiając tym samym realizację
funkcji sterujących. Przykład: 3 serwomechanizmy ustawione pod kątem 120° b ędące w stanie obsłużyć całą
głowicę. W głowicy typu HR3 2 serwomechanizmy znajdujące się z przodu mogą działać jednocześnie, co
pozwala im na jednoczesną zmianę kąta natarcia łopat i przechyłu. Patrz typ modelu HELI.
Charge [ładowanie]: zwiększenie energii elektrycznej zawartej w pakiecie akumulatorów mierzonej jako napięcie.
Patrz Ładowanie i eksploatacja akumulatorów.
Condition [tryb lotu]: (HELI) oddzielne ustawienia parametrów lotu dla danego modelu. Mogą one znacznie różnić
się od ustawień podstawowych. Patrz tryby IDLE-UP 1, 2, i funkcja THR-HOLD.
COPY: funkcja kopiowania zestawu ustawień modelu.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 81 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
CROW: Patrz A.BRAKE.
Delta-peak (typ ładowarki): Popularne określenie specjalistycznej ładowarki przeznaczonej do ładowania zarówno
ogniw NiMH jak i NiCd , jej dokładna nazwa to Zero Delta V Peak Charger. Patrz Ładowanie i eksploatacja baterii.
Dioda: element elektroniczny, który pozwala na przepływ prądu wyłącznie w jednym kierunku. Służy do ochrony
wyposażenia radiowego przed nagłymi skokami napięcia i skutkami odwrotnego podłączenia biegunów przy
ładowaniu akumulatorów.
Discharge [rozładowywanie]: zmniejszanie ilości energii elektrycznej zgromadzonej w pakiecie akumulatorów,
najczęściej do minimalnego poziomu napięcia, przy którym nie następuje jeszcze uszkodzenie akumulatora.
Rozładowywanie akumulatorów przeprowadza się przed dłuższym okresem ich przechowywania lub jako regularną
czynność konserwacyjną. Patrz Ładowanie i eksploatacja akumulatorów.
Dwa serwomechanizmy lotek: (ACRO) do sterowania lotkami wykorzystywane są 2 serwomechanizmy pracujące
na 2 kanałach. Konfiguracja taka umożliwia korzystanie z klapolotek oraz wychyleń różnicowych lotek.
ro
Dwa serwomechanizmy steru wysokości: (ACRO) do poruszania sterem wysokości wykorzystywane są 2
serwomechanizmy pracujące na 2 kanałach. Konfiguracja taka umożliwia wykorzystanie steru wysokości w roli
lotek (ELEVON), występuje również w modelach z usterzeniem ogona typu „V” (V-TAIL) lub w modelach typu
„latające skrzydło” (AILVATOR).
D/R,EXP: Funkcja służąca do zmiany charakterystyki sterowania modelu przy wykonywania różnorodnych
manewrów. Nadajnik 7C umożliwia korzystanie z podwójnych lub potrójnych zakresów wychyleń – wystarczy
przypisać tą funkcję do przełącznika 3-pozycyjnego. Funkcja ta posiada również parametr Expo, który reguluje siłę
reakcji serwomechanizmu na ruch drążka w okolicy jego środkowego położenia. Patrz EXP.
w.
Elevator [ster wysokości]: powierzchnia sterowa, która kontroluje opadanie i wznoszenie się modelu w powietrzu.
W śmigłowcach zwany również skokiem cyklicznym.
Elevator-flap [mikser steru wysokości-klap]: (ACRO) Mikser ten zwiększa siłę nośną, wspomagając pracę steru
wysokości jednoczesnym odchyleniem klap. Pozwala on modelowi na lot z mniejszą prędkością, wykonywanie
ciaśniejszych pętli, zakrętów itp.
Elevator-pitch [mikser steru wysokości-skoku ogólnego]: (HELI) Mikser ten dostosowuje wartość skoku ogólnego,
aby zrównoważyć zmniejszenie kąta natarcia łopat występujące przy wydaniu komendy steru wysokości. Nie jest
on zaprogramowany fabrycznie. Patrz Mikser programowalny.
ww
ELEVON: układ powierzchni sterowych występujących w modelu typu “latające skrzydło”. W takim modelu 2
serwomechanizmy pracują synchronicznie, działając zarówno jako lotki jak i ster wysokości. Patrz Dwa
serwomechanizmy steru wysokości.
END (przycisk): przycisk programowania, którego naciśnięcie powoduje powrót do poprzedniego menu lub
całkowite jego zamknięcie.
E.POINT: Funkcja ta służy do regulacji całkowitego zakresu ruchu serwomechanizmu w obu kierunkach,
niezależnie od zakresów ustalonych dla odpowiadającemu mu elementu sterującego. Przykład: regulacja
wykonana dla kanału AIL wpłynie jedynie na pracę serwomechanizmu podłączonego do kanału 1, także wówczas,
gdy steruje on jedną bądź dwoma klapolotkami lub pełni rolę steru wysokości (elevon). Uwaga: Odpowiednio
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 82 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
ustawiony mikser może spowodować, że serwomechanizm mimo wszystko przemieści się poza wyznaczony
zakres.
EPA: Patrz E.POINT.
EXP (D/R,EXP): Funkcja służąca do ustalania proporcji między wychyleniem drążka sterującego a wychyleniem
ramienia serwomechanizmu. Najczęściej używana w modelach wyjątkowo czułych na ruch powierzchni sterowych.
Pomaga ona uzyskać płynniejszą kontrolę nad modelem przy niewielkich wychyleniach drążków.
FailSafe (F/S): Funkcja służąca do ustawiania serwomechanizmu w ustalonej wcześniej pozycji na wypadek
wystąpienia zakłócenia lub utraty sygnału. Zawiera w sobie również ustawienia Battery FailSafe, które służą do
sygnalizacji niskiego poziomu energii w akumulatorze odbiornika.
Flap-aileron [mikser klapy-lotki]: (ACRO) Mikser ten służy do stworzenia jednolitej powierzchni sterowej z klapy
oraz lotki. Będzie ona reagować na polecenia wychylenia klap. Nie jest on zaprogramowany fabrycznie. Patrz
Mikser programowalny.
Flap-elevator [mikser klapy-ster wysokości]: (ACRO) Mikser ten służy do skorygowania niepożądanych zmian
wysokości lotu występujących w momencie wychylenia klap. Nie jest on zaprogramowany fabrycznie. Patrz Mikser
programowalny.
ro
FLAPRN, FLAPERON [klapolotka]: dwie lotki, każda z oddzielnym serwomechanizmem, podłączone do kanałów 1
i 6, które działają zarówno jako lotki jak i klapy. Patrz Dwa serwomechanizmy lotek.
FLAP-TRIM: Funkcja służąca do trymowania pozycji neutralnej klapolotek. Domyślnie przypisana do kanału 6
obsługiwanego przy pomocy POKRĘTŁA. Pokrętło to może również służyć jako główny lub jedyny ster klapolotek
pełniących funkcję klap.
w.
„F”: jeden z trybów pracy kanału dostępnych w trybie Trenera (TRAINER). Pozwala ona nadajnikowi ucznia na
korzystanie z konfiguracji oraz funkcji zaprogramowanych na nadajniku trenera. Pozwala ona uczniowi
posiadającemu nadajnik 4-kanałowy na sterowanie modelem akrobacyjnym wyposażonym w 8
serwomechanizmów lub śmigłowcem wyposażonym w 5 serwomechanizmów. Patrz: TRAINER.
Gain [czułość]: czułość żyroskopu, lub inaczej stopień kontroli żyroskopu nad lotem modelu. Przy wysokiej czułości
żyroskop jest bardzo aktywny i ingeruje w przebieg praktycznie każdego manewru. Ustawienie zbyt wysokiej
czułości może wywołać drżenie modelu w locie, gdyż żyroskop w zbyt dużym stopniu stara się skorygować tor lotu.
Patrz: GYRO.
ww
GHz: Gigaherc. Jednostka, w której mierzona jest częstotliwość pracy systemów radiowych.
Governor [regulator prędkości obrotów]: urządzenie elektroniczne, które odczytuje prędkość obrotów głowicy
wirnika i reguluje pracę serwomechanizmu przepustnicy, co pozwala na zachowanie stałej prędkości obrotów
wirnika.
GOVERNOR: (HELI) funkcja, która ułatwia konfigurację governora GV-1 .
GV-1: elektroniczny regulator obrotów firmy Futaba. Szczegóły – patrz rozdział Żyroskopy i governory oraz
konfiguracja funkcji GOVERNOR.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 83 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
GYRO (HELI): funkcja służąca do programowania czułości żyroskopu. Ułatwia ona konfigurację oraz
wykorzystanie żyroskopów w modelach śmigłowców. W rozdziale Żyroskopy i governory znajdują się
szczegółowe opisy typów żyroskopów.
Heading-hold [typ żyroskopu]: żyroskop, który mierzy kąt niepożądanego odchylenia modelu w powietrzu i wysyła
komendy mające zrównoważyć to odchylenie aż do momentu, w którym model powróci do pozycji wyjściowej.
Patrz Żyroskopy i governory.
HELI: typ modelu – śmigłowiec. Patrz funkcja TYPE. Nadajnik do sterowania helikopterem: nadajnik, w którym
ułożenie elementów sterujących i przełączników zostało zoptymalizowane w kierunku sterowania modelem
helikoptera. Jest on w stanie współpracować z modelem helikoptera o co najmniej 5 kanałach. Zarówno nadajnik
10CA super, jak i 10CH posiadają odpowiednie do tego celu funkcje. Nadajnikiem specjalnie przystosowanym do
sterowania helikopterem jest nadajnik 10CH (ze względu na rozmieszczenie przełączników i brak “grzechotki” na
drążku przepustnicy, co ułatwia wykonanie zawisu).
Hover [zawis]: utrzymywanie stałej pozycji względem podłoża.
ro
HOV-PITCH, HOV-THR: Ustawienia zawisu - regulacja krzywych skoku i przepustnicy wykonywana w czasie lotu
przy DRĄŻKU GAZU ustawionym możliwie blisko pozycji neutralnej (idealny punkt dla wykonania zawisu).
IDLE-UP: Specjalne tryby lotu umożliwiające latanie w pozycji odwróconej oraz wykonywanie manewrów, których
wykonanie w trybie normalnym byłoby utrudnione. Uwaga: tryby Idle-Up aktywuje się przez aktywację ich krzywych
gazu. Dostępna jest również funkcja OFFSET, która pozwala na stworzenie kilku wariantów trymowania w obrębie
danego trybu lotu.
w.
INH: Opcja służąca do dezaktywacji danej funkcji. Kiedy funkcja jest nieaktywna, nie będzie ona działać, nawet
jeżeli przypisany jej przełącznik będzie znajdował się w pozycji ON. Opcja ta wyłącza daną funkcję bez kasowania
jej ustawień. Dostępna jest jedynie w przypadku niektórych funkcji.
Instalacja: Montaż i konfiguracja radiowego systemu sterowania.
Inverted [lot w pozycji odwróconej]: latanie modelem w pozycji płozami do góry.
Kasowanie danych: kasowanie wszystkich ustawień danego modelu. Patrz RESET.
ww
Klapy podwozia: pokrywy wciąganego podwozia modelu. W niektórych typach modeli klapami można sterować
niezależnie od samego podwozia.
Kursor: Patrz rozdział Wyświetlacz oraz przyciski nadajnika.
Litowa, bateria: Patrz Bateria podtrzymująca.
LOW BATTERY [ostrzeżenie o niskim napięciu akumulatora]: napięcie akumulatora nadajnika spadło poniżej
bezpiecznego poziomu. Naładuj akumulator jak najszybciej. Patrz rozdział Komunikaty błędów.
Ładowanie i eksploatacja akumulatorów (Patrz rozdział Ładowanie akumulatorów Ni-Cd).
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 84 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
bb
e.p
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
Master: nadrzędny element sterujący lub kanał. Patrz Miksery programowalne.
Mechaniczny żyroskop: wykorzystuje on konwencjonalny mechanizm żyroskopowy (taki jak w zabawkach), który
wykrywa zmianę położenia. Patrz rozdział Żyroskopy i governory.
Menu podstawowe: Patrz BASIC.
Menu zaawansowane: Patrz ADVANCE.
Mikser liniowy: mikser, który w obrębie całego zakresu swojego działania zachowuje stałą proporcję między
działaniem funkcji nadrzędnej i podporządkowanej. Przykład: mikser, który zachowuje proporcję 100% między
pracą 2 serwomechanizmów klap powoduje, że drugi serwomechanizm przemieszcza się równo z pierwszym z
nich. Patrz Mikser programowalny.
Mikser programowalny: służy on do konfiguracji specyficznej reakcji serwomechanizmów w odpowiedzi na
konkretne sygnały. Patrz rozdział Miksery programowalne.
Mikser, współczynnik miksera: Patrz rozdział Miksery programowalne.
ro
Mikser zadanej wartości: mikser, który porusza przypisany mu serwomechanizm o ustalony procent całego
zakresu jego ruchu. Ruch ten jest niezależny od jakichkolwiek warunków nadrzędnych. Patrz Miksery
programowalne.
MIX OFF!: Ostrzeżenie, które powiadamia użytkownika o tym, że któryś z mikserów jest aktywny, co przy rozruchu
silnika jest sytuacją niekorzystną. Patrz rozdział Komunikaty błędów.
Mode [tryb pracy drążków]: konfiguracja, która przypisuje poszczególne kanały odpowiednim ruchom DRĄŻKÓW.
Ustawieniem domyślnym dla aparatury 10C jest tryb Mode 2, w którym prawy drążek służy do obsługi steru
wysokości i lotek. Instrukcja zmiany trybu pracy drążków znajduje się na stronie www.futaba-rc.com.
w.
MODE (przycisk): przycisk, który spełnia różnorodne funkcje podczas procedury programowania nadajnika.
„N” : funkcja trybu Trenera, która sprawia, że ustawienia danego kanału pobierane są z nadajnika ucznia. Patrz
TRAINER.
NAME: polecenie nadania zestawowi ustawień danego modelu 6-znakowej nazwy, co ułatwia orientację w
zapisanych zestawach ustawień. Znajduje się ono w menu MODEL.
ww
Napięcie: odczyt napięcia akumulatora nadajnika wyświetlany na ekranie pracy.
NiCd: Akumulator niklowo-kadmowy. Najczęściej używany typ akumulatora zasilającego nadajnik i odbiornik. Patrz
Ładowanie i eksploatacja akumulatorów.
NiMH: Akumulator niklowo-wodorkowy. Wykorzystuje technologię nowocześniejszą niż akumulatory Ni-Cd.
Zapewnia dłuższą pracę, lecz wymaga specjalistycznej ładowarki (takiej jak (Zero) Delta Peak, przeznaczonej
specjalnie do ładowania ogniw NiMH).
NT8S: typowy pakiet akumulatorów nadajnika. Patrz Akcesoria.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 85 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
OFFSET: (HELI) funkcja włączająca oddzielne trymery dla poszczególnych trybów lotu. Mogą one przełączać się
razem z trybem lotu lub niezależnie – przy pomocy oddzielnych przełączników. Kiedy funkcja jest włączona,
trymery znajdujące się na nadajniku zmieniają wartości trymowania funkcji OFFSET, nie zaś wszystkich trybów lotu
jednocześnie.
PARAMETER (menu): służy do ustawiania poszczególnych parametrów pracy modelu, w tym kasowanie ustawień,
typ modelu, przełączniki dla kanałów 5 i 7.
Pasek na szyję, “smycz”: dodatkowy pasek, który umożliwia zawieszenie nadajnika na szyi. Numer katalogowy
firmy Futaba: # FTA8. Patrz Akcesoria.
Piezo, żyroskop piezoelektryczny: żyroskop, który wykrywa zmianę położenia przy pomocy czujnika
piezoelektrycznego. Patrz rozdział Żyroskopy i governory.
Pitch-rudder [mikser skoku ogólnego-steru kierunku]: patrz REVO.
ro
PIT-CV: (HELI) krzywa skoku ogólnego. Krzywa, która wyznacza sposób reakcji serwomechanizmu skoku
ogólnego na ruch drążka gazu/skoku ogólnego. Można ustawić ją oddzielnie dla normalnego trybu lotu, dwóch
trybów Idle-Up oraz dla funkcji Throttle Hold. Zapewnia ona właściwą reakcję łopat wirnika przy wykonywaniu
różnych typów manewrów. Krzywą dla normalnego trybu lotu ustawić można w menu podstawowym (BASIC). W
menu zaawansowanym (ADVANCE) natomiast skonfigurować krzywe dla wszystkich trybów lotu.
Pokrętło: Obrotowy element sterujący nadajnika połączony z przyciskiem. Wykorzystywane podczas
programowania nadajnika. Oprócz tego nadajnik posiada drugie pokrętło (VR), które może służyć do obsługi
którejś z funkcji.
Przełącznik „Kill”: przełącznik wyłączający silnik przez zamknięcie gaźnika (patrz TH-CUT)
w.
Przewód trenera: przewód służący do łączenia ze sobą 2 kompatybilnych nadajników. Służy do nauki latania
przez początkujących pilotów. Patrz Akcesoria.
Rate [współczynnik działania funkcji]: Przykład: patrz rozdział Miksery programowalne.
Regulacja drążka: zmiana długości i oporu drążka.
ww
RESET: funkcja służąca do skasowania wszystkich ustawień modelu aktualnie znajdującego się w pamięci.
Użytkownik nie ma możliwości skasowania wszystkich danych zapisanych w nadajniku. Dokonać tego można
jedynie w centrum serwisowym. Funkcja ta znajduje się w menu PARAMETER.
Rewers serwomechanizmu: patrz REVERSE.
REVERSE: rewers serwomechanizmu. Funkcja ta służy do odwrócenia kierunku pracy serwomechanizmu, co
ułatwia jego montaż i konfigurację.
Rudder-aileron [mikser steru kierunku-lotek]: (ACRO) służy do przeciwdziałania niepożądanemu efektowi
przechyłu modelu, który występuje przy wydaniu komendy steru kierunku, szczególnie przy manewrach typu “lot na
ostrzu noża”. Powoduje on wychylenie lotek, które równoważy niechciany przechył modelu. Nie jest mikserem
ustawionym fabrycznie. Patrz Miksery programowalne.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 86 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Rudder-elevator [mikser steru kierunku-steru wysokości]: służy do przeciwdziałania niepożądanemu efektowi
pochylenia modelu, który występuje przy wydaniu komendy steru kierunku, szczególnie przy manewrach typu “lot
na ostrzu noża”. Nie jest mikserem ustawionym fabrycznie. Patrz Miksery programowalne.
Rudder-throttle [mikser steru kierunku-przepustnicy]: (HELI) mikser ten automatycznie dodaje gazu w celu
zrównoważenia obciążenia wynikłego ze wzrastającego kąta natarcia łopatek ogonowych. Pozwala na zachowanie
stałej prędkości lotu podczas wydawania komendy steru kierunku. (W większości modeli niekorzystny efekt jest
bardzo minimalny z reguły nie ma konieczności użycia tego miksera). Nie jest mikserem ustawionym fabrycznie.
Patrz Miksery programowalne.
Rx: skrót od „receiver” - odbiornik.
SELECT: polecenie wyboru zestawu ustawień modelu, który chcesz zmodyfikować lub użyć w danej chwili.
Znajduje się ono w menu MODEL.
Slave [podporządkowany]: kanał, którego serwomechanizm porusza się w odpowiedzi na komendę wydaną przez
kanał nadrzędny (Master). Patrz Mikser programowalny.
ro
SNAP ROLL: (ACRO) funkcja, która łączy w sobie jednoczesny ruch steru ogonowego, steru wysokości i lotek, co
pozwala modelowi na wykonanie danej akrobacji (np. beczki, korkociągu) po użyciu pojedynczego przełącznika.
Nadajnik 7C pozwala na konfigurację 4 różnych figur akrobacyjnych, którym przypisać możne różne pozycje
przełączników.
SUB-TRIM: trymer wykorzystywany do precyzyjnej regulacji pozycji centralnej (neutralnej) każdego z
serwomechanizmów.
w.
SWASH AFR: (HELI, głowica typu CCPM) służy do regulacji wychyleń wszystkich serwomechanizmów biorących
udział w obsłudze danej funkcji sterującej. Funkcja ta nie ma wpływu na zachowanie tych samych
serwomechanizmów w czasie obsługi innej funkcji. Przykład: rewers skoku ogólnego nie ma wpływu na kierunek
działania pozostałych funkcji sterujących.
SWASH-THR (HELI): funkcja ta służy do zapobiegania zmianom wysokości lotu modelu przy przechylaniu wirnika
przy wykonywaniu komend sterujących.
Sterowanie okresowe: sterowanie smigłowcem w płaszczyźnie horyzontalnej. Skok okresowy z reguły określany
jest mianem pochylenia lub steru wysokości. Ster kontrolujący przechył helikoptera nazywany jest niekiedy
potocznie „lotką”.
Sygnał dźwiękowy: wydawany jest przez nadajnik w różnych sytuacjach. Patrz rozdział Komunikaty błędów.
ww
System wytwarzania dymu: system, który wtryskuje specjalny rodzaj oleju w gorące spaliny, co powoduje
wytworzenie smug dymu podobnych do tych spotykanych na pokazach lotniczych.
Szybowiec: samolot nie posiadający silnika.
Tarcza sterująca: Element głowicy wirnika odpowiedzialny za zmianę kąta natarcia łopat wirnika w
śmigłowcach.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 87 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
Test zasięgu: służy do sprawdzania stopnia kontroli nadajnika nad modelem w zależności od dzielącej je
odległości. Przeprowadza się go na ziemi, aby przed lotem upewnić się, czy komunikacja nadajnika z odbiornikiem
przebiega poprawnie.
THR-CV: (HELI) krzywa gazu. Reguluje ona reakcję serwomechanizmu na ruch DRĄŻKA GAZU zgodnie z 5punktową krzywą. Dostępne są oddzielne krzywe dla poszczególnych trybów Idle-Up oraz dla trybu normalnego.
Krzywą dla trybu normalnego można edytować z poziomu menu podstawowego (BASIC). Menu zaawansowane
pozwana na edycję wszystkich krzywych w jednym miejscu.
THR-HOLD: (HELI) funkcja ta powoduje, że serwomechanizm gazu przestaje reagować na ruchy DRĄŻKA GAZU
i silnik cały czas pracuje na wolnych obrotach. Służy do ćwiczenia lądowania w trybie autorotacji. UWAGA: Funkcję
THR-HOLD należy najpierw aktywować, a następnie odpowiednio skonfigurować krzywą skoku dla trybu HOLD.
Throttle-rudder [mikser gazu-steru kierunku]: mikser, który kontroluje ster kierunku w momencie dodawania gazu.
Nie jest on mikserem zaprogramowanym fabrycznie. Patrz Miksery programowalne.
TIMER: funkcja liczników czasu – stoperów. Służy on np. do zliczania czasu lotu na jednym zbiorniku paliwa.
Istnieje możliwość wyboru przełącznika, który będzie służył do włączania/wyłączania stopera.
TRAINER (Trener): funkcja, które umożliwia połączenie nadajników ucznia i nauczyciela przy pomocy specjalnego
przewodu, co ułatwia początkującym naukę latania. Pozwala ona na przekazywanie kontroli nad niektórymi bądź
wszystkimi sterami między nadajnikiem instruktora i ucznia.
ro
TRIM (menu): regulacja skoku trymera, funkcja wyzerowania wszystkich trymerów elektronicznych.
Triple rate (potrójne zakresy wychyleń): trzeci zakres ruchu elementów sterujących. Istnieje możliwość
przełączania zakresów w locie. Patrz D/R,EXP.
Tryb lotu: (HELI) oddzielne ustawienia parametrów lotu dla danego modelu. Mogą one znacznie różnić się od
ustawień podstawowych. Patrz tryby IDLE-UP 1, 2, i funkcja THR-HOLD.
w.
TYPE: wybór typu modelu. Dostępne typy to samolot oraz 6 rodzajów śmigłowców.
Tx (transmitter): nadajnik
VR: pokrętło, które może służyć do obsługi którejś z funkcji.
ww
V-TAIL: (ACRO) funkcja służąca do obsługi powierzchni sterowych modelu z ogonem typu „V”, gdzie 2
serwomechanizmy sterują 2 powierzchniami sterowymi pełniącymi jednocześnie rolę steru kierunku i steru
wysokości. Patrz Dwa serwomechanizmy steru wysokości.
Wyłączenie silnika: TH-CUT. (ACRO / HELI) Mikser, który w momencie użycia odpowiedniego przełącznika
wyłącza silnik poprzez ustawienie serwomechanizmu gazu w odpowiedniej pozycji. Nie wymaga on zmieniania
ustawień trymerów.
Wychylenia różnicowe lotek: Zmniejszenie stopnia wychylenia lotki w dół w stosunku do stopnia wychylenia w
górę. Minimalizuje to efekt „ciągnięcia” skrzydła znajdującego się w dole i tworzy większy moment obrotowy w osi
wzdłużnej. Patrz Dwa serwomechanizmy lotek.
Wysuwane podwozie: podwozie, które podczas lotu pozostaje schowane.
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 88 z 89
Wyłączny przedstawiciel Futaba-Robbe w Polsce,
RC-Skorpion, ul. Nowy Świat 38, 20-418 Lublin,
l
www.robbe.pl, www.futaba.com.pl, www.rcskorpion.pl
bb
e.p
WWW, strona: www.futaba-rc.com. Wyczerpujące informacje techniczne na temat produktów firmy Futaba.
Zawis: utrzymywanie stałego położenia względem podłoża.
Żyroskop, żyro: urządzenie, które wykrywa niepożądane zmiany kierunku ruchu modelu i wysyła do odpowiednich
sterów polecenia ruchu mające te zmiany zrównoważyć. Typy żyroskopów oraz ich wykorzystanie w modelach
helikopterów – patrz opis funkcji GYRO.
ww
w.
ro
© Kamila Lech, RC SKORPION 2011
Autorem i właścicielem niniejszej instrukcji jest firma RC-Skorpion (Robbe-Polska), zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez pisemnej zgody
autora
Strona 89 z 89
Was this manual useful for you? yes no
Thank you for your participation!

* Your assessment is very important for improving the work of artificial intelligence, which forms the content of this project

Download PDF

advertising