OPERATIVNI SISTEMI
OPERATIVNI SISTEMI
• Operativni sistem – deo sistemskog softvera
računara.
• Skup programskih modula koji omogućuju
rad računara i vezu sa korisnikom
• kontrola i upravljanje raspodelom resursa
računara
• Resursi računara
–
–
–
–
operativna memorija
centralni procesor
periferije
podaci
• Najjednostavniji operativni sistem programi prevodioci
– Operator svakom novom korisničkom
programu dodeljuje ceo računar na korišćenje
– delovi računara veći deo vremena
neiskorišćeni
– Za vreme prevođenja programa vrši se i
dodeljivanje adresnog prostora u glavnoj
memoriji i dodeljivanje ulaznih i izlaznih
jedinica
– Operator stalno interveniše, pušta nove
programe i sl.
• Monoprogramski operativni sistem i dalje jednom
korisničkom poslu dodeljuje ceo sistem, ali je povećana
efikasnost i operativnost
• smanjena intervencija operatera, povezano više
korisničkih poslova bez potrebe za ponovnim
prevođenjem
• Programi korisnika na spoljnim memorijama sa direktnim
prilazom
• dodeljivanje ulazno-izlaznih jedinica poslu ne mora se
vršiti za vreme prevođenja, već neposredno pre
izvršavanja
• korisnički posao mora da sačeka završetak prethodnog,
ali ovde sistemski program planira odvijanje posla po
koracima u automatskom nizu.
• U cilju optimalnijeg korišćenja resursa računara
istovremeni rad periferija i centralnog procesora
• Centralni procesor troši svoje vreme na obradu
programa koji je u direktnoj vezi sa njim i na
obradu prekida sa perifernih uređaja
• Multiprogramiranje
– više programa u računaru koji će, ne samo čekati na
periferije, već će i deliti vreme procesora
– Primena - daljinska obrada podataka
– Operativni sistem ovakvih računara treba da svakom
korisniku pruži mogućnost da koristi računar, ne
osećajući prisustvo ostalih programa u njemu.
Zadaci operativnog sistema
• operativni sistem vrši raspodelu memorije
između više korisničkih programa koji zahtevaju
prostor u njoj
– u operativnoj memoriji stalno smešten rezidentni deo
operativnog sistema, a negde na spoljnim
memorijama je tranzitni deo, koji se po potrebi unosi i
iznosi iz operativne memorije.
• operativni sistem raspodeljuje vreme centralnog
procesora na razne programe
– Principi raspodele mogu biti različiti, ali bitno je da
svaki program (bez obzira na njegovu dužinu, prioritet
i dr.) bude u dogledno vreme izvršen.
• Operativni sistem je snabdeven
funkcijama koje vrše programiranje ulazaizlaza (ulazno-izlazni kontrolni sistem
IOCS)
– Ove funkcije omogućuju obraćanje korisnika
ulazno-izlaznim jedinicima na logičkom nivou
– Operativni sistem će uspostavit vezu sa
fizičkim nivoom uređaja, odnosno podataka
koji se na njima upisuju ili učitavaju.
• operativni sistem ima i funkciju upravljanja
poslovima i podacima
– Posao je nezavisna jedinica rada koja se daje
računaru i operativni sistem prihvata poslove,
priprema ih za izvršenje, dodeljuje im određene
resurse itd.
– Upravljanje podacima: identifikacija, organizacija,
čuvanje i pretraživanje podataka.
• Dobar operativni sistem – efikasno, brzo i
kvalitetno korišćenje računara.
DELOVI
• mikrokod (skup programa dizajniran za
hardver računara), BIOS
• jezgro (kernel) - skup programa koji
kontroliše pristup računaru, organizaciju
memorije, datoteka, raspored rada
procesa i svih resursa.
• ljuska (shell) komandni interfejs koji
interpretira komande i aktivira
odgovarajuće sistemske programe.
OPERATIVNI SISTEMI PERSONALNIH
RAČUNARA
• MS-DOS MicroSoft ,s Disk Operating System
– niz komandi, a za svaku je predviđena službena
reč, uz odgovarajuće parametre
– Korisnik mora tačno uneti naziv komande i znati
uloge parametara koje koristi
– Pogrešno napisanu komandu računar ne prihvata.
• zahtevi veći, nove verzije DOS-a, sa sve većim brojem
komandi
• Poznavanje svih komandi zahteva veliki trud
• počinje upotreba grafičkih simbola u komunikaciji
korisnika sa operativnim sistemom
• WINDOWS 3.1 ili WINDOWS 3.11.
• I dalje se koristi DOS, ali pokretanjem WINDOWS-a
korisnik jednostavnije i udobnije izvodi aktivnosti iz
DOS-a
• Verzije WINDOWS 3.1 i 3.11 su samo okruženje
operativnog sistema, ali ne i samostalni operativni
sistem.
• novije verzije WINDOWS-a, kao što su 95,
97, 98, 2000
• Oni svi rade kao operativni sistemi, a DOS
se javlja samo kao program u koji se može
preći
• MAC OS za Macintosh, UNIX za veće
sisteme, LINUX za PC
• MAC OS X (10) Apple operativni sistem
(verzija Tiger 10.4) odličan za
profesionalce grafike, videa, zvuka
• Isporučuje se besplatno, ali su macintosh
računari skuplji
• LINUX je besplatan, manje virusa
• nedostaci su puno verzija i slabija podrška
za hardver, manje programa
• Dobar je za mrežne usluge (server za veb
stranice i za čuvanje datoteka)
• Windows XP: Home edition, Professional edition
(dodatne alatke za adnministratora mreže), Server
• Ima puno programa raznih namena (medija plejer za
filmove, podržava MP3, IE, ...)
• Windows VISTA najnoviji, traži 1.5GHz, 512 MB RAMa, sistemska particija od 10 GB, grafička kartica od
128 MB, DVD čitač, jer se učitava sa DVD-a.
• Pri instalaciji nemaš izbora, sve moraš da prihvatiš
• Obavezno NTFS formatiranje, neke igrice traže FAT32
FORMATIRANJE SISTEMOM DATOTEKA - FAT
• File allocation table – FAT se koristilo u DOSu (dužina imena datoteka 8.3)
• DOS je 16-bitni pa može da pristupi 216 disk
jedinica i maksimalna veličina diska 216*512B,
što čini 32 MB (staze, sektori od po 512B) –
to je FAT16
• Zato se grupišu u klastere od po 2,4,...64
sektora
• FAT 32 koristi 228 koristi adresiranje (4 bita od
32 su ostavljena za buduće potrebe) ya
Windows (dozvoljava ime datoteke do 256
karaktera)
• NTFS (New Technology File System) za novije
verzije Windows-a (2000, NT, XP) pogodno za
umrežavanje i poslovno okruženje
• NTFS, UNICOD kodna stranica (naša slova),
omogućuje automatsko komprimovanje i
dekomprimovanje datoteka pri snimanju i
otvaranju, kao i diska
Was this manual useful for you? yes no
Thank you for your participation!

* Your assessment is very important for improving the work of artificial intelligence, which forms the content of this project

Download PDF

advertising