Rhif 79 - Mawrth 1983
FFUG EISTEDDFOD
YR ECO
MAWRTH 1983
RHIF 79
Pris 20c
Yddwy aelod mwyaf heini 0 dim Pentserweun, Mrs E Porter a Mrs K. Williams,
yn dal Tlws yr Eeo (rhodd gan Fane y Midland) ar 6/ ei dderbyn gan Mr Harry
Jones, Rheolwr Cangen L/anberis. Yn y Ifun hefyd mae Miriam Hughes,
Trefnydd y Ffug-eisteddfod ae arweinydd y noson, ynghyd A gweddill y
merehed dawnus 0" pent ref buddugol Mae'r eanlyniadau, eynnyreh a llewer
mwy 0 luntsu tu mewn.
I
DYFODOL Y CO-OP
Chwefror 5 eadarnhaodd Len Jones 0 Ddeiniolen mai y fo ydi'r eodwr
pwysau pwer gorau yn ei ddosbarth (60 kilo) drwy Gymru benbaladr.
Daeth anrhydedd eenedlaethol hefyd i Cemlyn Thomas, 18 oed o'r un
pentref a ddaeth yn drydydd yn ei ddosbarth (67 a hanner kilo) yn yr
Siop Cymdeithas Gydweithredof Llanrug Cyt. Penderfynodd Aetodeu'r
adran iau.
Gymdeithas mewn cyfarfod erbenntq nos Lun, 28 Chwefror I beidio ag ymuno
Mae'r ddau, a fu'n eystadlu ym
ddatgan eu diolch i ferched tim
e'r CRS. Roedd y eyfarfod yn unfrydol bron i eros yn annibynnol. Many/ion
Mhencampwriaeth
Codi Pwysau
dartiau y Tarw, Deiniolen am
Ilawn ar duda/en 7.
Pwer Cymru
yn Llanelli,
yn
fynd ati i gasglu'r aria n ar gyfer y
daith i Lanelli a hefyd i leuan ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
aelodau 0 Glwb Dinorwig. Ers
tair blynedd yn unig y mae'r ddau
~;:d.am
yr hyfforddiant
a
wedi bod yn codi pwysau'n
gystadleuol.
Mae'r Eco'n bared i noddi GWyl 0 Ddrarnau byrion gan gwrnniau 0
Yn y tair agwedd sy'n ofynnol
bentrefi'r ardal i'w cynnal ganol Tachwedd nesa'. Ein gobaith yw
i'w
cyflawni
cododd
Len
trefnu lair noson 0 ddramau swyddogol. Bydd cwpan hardd i'w gadw
gyfanswm 0452 a hanner kilo. Ei
am flwyddvn i'r cwmni a ddyfernir yn orau.
obaith yw y gall ychwanegu tua
Penderfynwyd mynd ati idrefnu'r
50 kilo arall at hyn yn ystod y
\X'\'l
oherwvdd
fe deimla'r Eco fod
misoedd nesaf er mwyn teilyngu
•
•
Felly,
am ragor 0 fanylion
angen
y
math
hwn
0
weithgaredd
yn
ei Ie ym Mhencampwriaethau
cysylltwch
Miriam Hughes, 'Rallt
v
fro.
Mae'r
traddodiad
0
chwarac
Gwledydd
Prydai n. Cyfanswm
•
Deg, Cwrn-y-glo (LJanberis 870416)
drama,
a
fu
unwaith
yn
rhywbeth
Cemlyn oedd 400 kilo, a bydd
neu ag unrhyw un o'r golygyddion
by",'
mewn
cymaint
o'n
pentrefi,
ac
rhaid iddo fo godi 80 kilo yn
cyn Mawrth 31 os gwelwch yn dda.
yn dal felly yn Llanberis, wed! mynd
ychwanegol
er mwyn cystadlu
i gysgu ers tro byd.
yn "y Brydeinig".
Tybed a ywn bosib' ei ddcffro?
Felly,
0
hyn
tan
y
NEGES I BENTREFWYR BRYNREfAJL
Fe brofodd y ffug-eisteddfod
gystadleuaeth
fawr nesa, sef
A CHWM-Y-GLO
t
Cwpan Cymru yn Hwlffordd ym
ddiweddar rywbeth (ar waban i'r
Hoffem vrnddlheuro i bawb sydd yn
mis Mehefin - bydd yr hogia yn
ffaith fod llawer 0 bob! wirion yn byw byw ym Mrynrefail a Chwrn-v-qlo am
yn y fro!) - sef nad oes prinder
ymarfer yn galed yn seier yr hen
yr anffawd a ddigwyddodd yn rhifyn
adnoddau vn ardaJ Eco'r Wyddfa.
ysgol
- sef cartref
Clwb
Chwefror o'r Eco. Mae nifer 0 bobl o'r
ddau bentref wedi holi ynglyn a
Mae
ge n n vm
drefn w yr ,
Dinorwig.
Byddant
hefyd yn
newyddion eu pentrefi. Bydd pawb a
cynhyrchwyr , acrorion a gweithwyr
defnyddio
adnoddau
Clwb
graffodd yn ofalus ar yr Eeo wedi
yn llechu ym mhob pentref - pobl a
Llanrug ae yn elwa 0 brofiad
fuasai'n barod i ymgymryd a'r svlweddoli erbyn hyn ein bod ni wedi
helaeth
leuan
Owen
yr
cynnwys y newvddion, ond. yn
gwaith 0 wneud Gv.'yl Ddrama yn
hyfforddwr.
anffodus, drwy gamddealltwriaeth
llwvddiant.
Dywedodd
Len,
sy'n
ymddangosodd
pennawd Bethel
Eisoes mac rhai wedi dangos
hyfforddi'r
hogia yng Nghlwb
uwchben
colofn
Brynrefail,
a
brwdfrydedd ruag at y syniad. Ond
Dinorwig fod cyfle i unrhyw un
phennawd Tan-y-coed uwchben
sydd dros 12 oed ymaelodi. Felly
eyn )' gallwn drefnu ymhellaeh bydd
colofn Cwm-y-glo.
'Rydym yn
Ein flongyfarchiadau i Gwilym Wilymddiheuro'n arw iawn am hyn, yn
beth amdani, chi hogia cryf yr
yn rhaid i ni gael gwybodaeth sicr
liams sy wedi chwarae oet-aroea i
enwedig i Mr Dafydd Ellis, Gohebydd
ardal7 Bydd yr hyfforddiant
a
ynglyn
nifer
cwmniau.
Gorau
po
dim Llanberis am 2 T 0 dymhorau.
Brynrefail,
ae r'r cvf el l ll on 0
gynigir yn cael ei darparu gan
gyntaf
y
gwnewch
hyn
ganfodllawer
Gyda Gwilym yn y Ilun mae Ilywydd
Gwm-y-glo a anfonodd newyddion i
bencampwr Cymru!
ctwb Llanberis - Mr I. Ellis Jones. o waith paratoi 1'\\.' v..neud a hynny yn
ddi-oed.
mewn.
Dymuna
Len a Cemlyn
Stort lawn ar y dudalen 61.
GWVL DDRAMA VN V FRO
21 TYMOR - AC
MAE'N DAL I
REDEG!
a
J
a
•
y
~------------------------~
i cllwi am eicb parodnoydd i g)1hoeddi
RHIF 79
MAWRTH 1983
Argraffwyd gan Wasg Gwynedd
Cibyn, Caernarfon
Cyhoeddwyd gyda chymorth
Cymdeithas Gelfyddydau
Gogledd Cymru
SWYDDOGION
A GOHEBWYR
GOLYGYDD
NEWYDDION
CYFFREDINOL: Twrog Jones, 23
Glanffynnon, Llanrug (C'fon 4051)
GOLYGYDD ERTHYGLAU: Dafydd
Whiteside Tomas, Bron y Nant,
Pontrhythallt, Lh!nrug (C'fon 3515)
GOL YGYDD NEWYDDION: Tony
Elliot, Crud y Wawr, Bryneglwys,
Perusarwaun (Llanberis 872438)
TREFNYDD
NEWYDDION
YSGOLION: Iwan Lloyd Williams,
Bryn Idrts, Llanberis (870515)
OYDDIAOUR Y MIS: MISS Jane
Morris, 'Rallt Isaf, 3 Pen y Bont,
Ffordd
Capel Coch, Llanberis
(871561)
FFOTOGRAFFWYR:
Ifan Parry,
Morwel, Ceunant, (Waunfawr 321)
Gwvndaf Jones, 60 Glanffynnon,
Llanrug
(C'Ion 4669)
Gwyndaf
Hughes, 20 Glanffynnon, Llanrug
Islwyn L Jones, Y Garn, Bryn
Moalyn, Llanrug (C'fon 5874)
TREFNYDD HYSBYSEBION: John
Roberts, Bedw Gwynion, LIanrug
(C'fon 5605)
TREFNYOO GWERTHIANT: Arwyn
Roberts, Hafle, Ffordd yr Orsaf,
Llanrug (C'fon 5510)
TREFNYDD ARIANNOL. Goronwy
Hughes. Eithinog. 14 Afon Rhos,
Llanrug (C'fon 4839)
TREFNYDO GWERTHIANT POST:
Mrs M. Evans, Lloc, Llanrug (C'fon
3227)
GOHEBWYR PENTREFI: Dyma'r bobl
I gysylltu a nhw yn eich ardaloedd
BETHEL: Gerslnt
Ells, Cilgeran
(Portdinorwie 670726).
BETWS GARMON:
Mrs Brenda
Jones, Bryn Tegld (Waunfawr 294)
BRYNREFAIL: D.G. Ellis, Gweledfa
(Llanberis 871223)
CEUNANT: Ifan Parry, Morwel,
(Waunfawr 321)
CWM-Y-GlO'
DEINIOLEN: Mrs Nancy Rowlands.
12 'Pentre Helen (Llanbens 870267)
OINORWIG: O.R Williams, 2 Bro
Eltdlr (Llanberis 870671)
llANBERIS: Mrs Sian Thomas, Ty r
Ysgol (llanberis 870220)
NANT PERIS: T.J Roberts, llys Awel
llANRUG:
Mrs Elrlys Pierce,
Swyn-yr-Awel (C'fon 3776)
PENISARWAUN: Mrs Mary DaVies, 9
Llys y Gwynt, (Llanberis 872329)
TAN-Y-COED:
Miss
Megan
I-Iumphreys,
4 Tal Tan-y-coed
(Llanberis 870030)
WAUNFAWR: Mrs G. Jones, Rhandlr
Mwyn (Waunfawr 626)
TREFNYDD
PlYGU.
Gwyndaf
Hughes, 20 Glanffynnon, Llanrug
Y RHIFYN NESAF
Daw'r rhifyn nesaf
o'r wasg
MAWRTH 31
Deunydd i law'r
golygyddion perthnasol
NOS FAWRTH
)'
MAWRTH 22
as gwelwch yn dda
2
BODFEAN
HOUSE
LLANBERIS
Annwyl Svr,
Ceisiaf ateb y cwestiwn
ofynnwyd dan Llanberis yn Rhif
78 Chwefror 1983 yn gofyn "PIe
yn Llanberis y mae Bodfean
House. "
Mae fy nghyfnither Mrs Ellen
Griffith, Bryn Llwyd, Newton
Street, Llanberis a minnau'n
meddwl mai ty sydd erbyn hyn
wedi ei chwalu, y ty uchaf yn
Stryd Goodman, oedd 0 ac mi
roedd Siop fach yn y parlwr yn
gwerthu
Ilefrith
a da-da a
phethau eraill.
Siop
Mrs Hughes
Dairy
oeddym yn ei galw ac mi roedd
ganddi tab a merch Jack a Nell
Hughes Dairy.
MI roedd Nell Hughes yn
athrawes
arna i yn Ysgol
Dolbadarn ar un adeg, BC fe
brio dodd gyda 'Naval Officer' o'r
enw Cookson a dod i tyw i Lys
Orwig Newton Street.
Efallai bod gan rhywun erst!
syniad arall ac yn cotio am siop
yn O/gra Terrace. Mi fyddai yn
ddiddorol cael gwybodaeth am y
Ilu siopau bach oedd yn y pentret
yma flynyddoedd lawer yn 61.
Yn gywir,
Mrs M. Lewis,
Llys Tudur,
Warden Street,
Llanberls.
Syr,
Wedi darllen y
rhifyn lonawr o'r Eco, a deall fod
rhywun yn awyddus 0 wybod fle'r
oedd Bodfan House, daeth lIu 0
atgofion i fy meddwl, ae mae'n bleser
o'r mwyaf gennyf roddl hynny 0
wybodaeth a allaf i chwi.
Ganwyd fl yn Yr Ynys Wen. Nid y ty
mawr cerrig a welir yno heddiw, ond
mewn tyddyn bach tu 61 i Ynys Ddu
lmae rhai olion ohono yno 0 hyd).
Yno gyda tv nhad William Roberts a
mam Ameha Wi nifred, fy mrawd
Willie, y trigwn Pan yn 6 oed ('rwyf
yn 86 erbyn hyn), symudodd tv nhad
a mam i Rhif 51 Stryd Goodman, ac
enw'r ty oedd Bodvean House. Cofiaf
yn glir y blynyddoedd eynnar a'r
nosweithiau difyr 0 ganu fyddai ar yr
aelwyd. 8yddai Arthur, mab Ap
Glaslyn yn ffrind i fy nhad a deuai yno
lawer I noson i ganu a chodi hwyl.
Roedd 530 dai yn Stryd Goodman.
a dymehwelwyd Rhif 53 - lie roedd
Siop erydd, a Sais o'r enw Mr
Portlock yn byw yno.
Ymhen
yehydig
flynyddoedd
priodais
mab y diweddar Thomas
Ellis Williams, Mur Mawr, Evan
Aneuryn Williams a symud i fyw i
Mur Mawr. Ni ehefais fawr 0 fywyd
priodasol oherwydd eollais fy mhriod
mewn damwain
yn y Chwarel,
Rhagfyr 1933. Roedd gennyf un ferch
fach, Muriel, hithau yn briod erbyn
heddiw. Yn ystod y blynyddoedd
daeth cyflwr tal Stryd Goodman yn
druenus a gortodwyd yn 1939 i'r
perchenogion sef y St~d Ruthin
(Ruthin Charities) i atgyweirio'r tai i
gyd Wedi hyn dychwelais i fyw i Rhif
46 Stryd Goodman, ac yno y bOm
gyda'm merch a'i phrlod hyd i Stad
Ruthin benderfynu dymchwel y tai yn
gyfan gWbl Dymchwelwyd y cyfan
oddigerth Rhif 51 a 52.
Bu cwpwi ifane aralt yn byw yn Rhif
51 - Bodfean House, sef Hugh
Roberts a Nellie ei briod. (Hugh mab
William Roberts, Y Garth). Bu iddynt
ddau 0 blant, bachgen a merch,
Walter ae Enfys.
Yn ddiweddarach
prynodd
y
diweddarWilliam Parry Rhif 51 a Rhif
52 a'u gwneud yn un ty helaeth, ae
mae ei fereh yn byw yno heddiw
gyda'i phriod a thri phlentyn.
Felly, gallaf eich slcrhau fod Bofean
House yn dal ar ei draed 0 hyd yn
gartref eysurus a diddos.
Kate Amelia Williams,
Stryd Turner,
llanberis.
Anmoyl Olygydd,
Tybed a fyddai
0 unrhyui
ddiddordeb
i ddorllemuyr
Eco'r
Wyddfa wybod am y wobr gyntaJ gefau
yn Eisteddfod DJlfryn Ogzuen fis
Tachscedd y llyncdd.
Rusyf y1l un 0 Lan rug, wed. byu: yno
)111 ystod fy mhlentyndod nes im orfod
mynd l F ethesda yn )' tndegau [el
athrauies ysgol - ac yn a'lvr 'Uledi
ymddeol. Testun _v g}'stadleuaelh i rai
dros 60 oedd casgliad 0 chuiaraeon _vn
YSlod b' lnhlenryrldod.
Anfonu'Yd ataf wedi enlull 0 Sain
Ffagart Caerdydd a gof_vn a 'Un'lawn
ga1l1ardu tdd)'llt gael casglladfel adrall
oLen Gwenn C)'lnru. Anfonais _v
casgliad tdd_\,ut i u1neud f!otD-copi
0110110.
_
lY'el TV.'a" ch'lt'arat!on .vd\'nt
0" rhai
'ru.lj'f."'l gofio i rri ~u chu'orae )'" ardal
Ct UIWIII a j·},atl-y'-ctNd. BUI" )'11
ble"l.\," )71 H afod/us Ceurza1l1 \,11
nl)','_vchu \'sgol babarrod _vn F estri
Capel Ceuna"t - u'cdj-,tl )rn 8 oed
eurhunl iysgol Bryn ET'}'r.C,:u.'chfu:v 0
faltylton gan [\I lnrawd Roberr
\,?,illiaillS • Llain Gwea os y b~yddwch
elsrau.
Yn g}"Wir
(1\-1iss) .Wary \'(Iillia,ns,
3 Bro ,)'r lfor
Tregarth
Bangor.
GWASANAETH
CANMLWYDDIANT
Arznu'}'1 Olygydd,
IWanleisiaf ar)1 C)ifle hwn iddiolch
manylion ynglyn, d'r Guxuanaeth
Can mlsoyddiani a gyllhaltwyd yn
h,'giu'Ys y Santes Helen yn ddiuieddar.
Dioleh hefyd i'r ardalwyr am eli
cefnogaeth, 'roedd gweld cynifer yn y
Guiasanaeth yn galondid i'r offeiriad
plu~vf ac i'r fb'ddLonia,d.
Yn ystod y Guiasanaeth, cafwyd
pregetk amserol gan y Tra Pharchedig
J. lfor Rees, Deon Cadeirlan Bangor.
Cauisom anogaeth ganddo i adeiladu ar
)' sylfeini cadam a osoduiyd gan ein
tyndadau. Gu,ireddw_vd y ddelwedd
han yn naturiol gan blant a phobl ifanc
yr E,'glwys yn y pastant a berfformiuryd
yn yuod y Guiasanaeth: Diolch. i'r plane
am eu ffyddlolldeb syml a'u mynegiant
clir 0 natunol 0 bwystgrw)ldd y
Canmlsuyddiant.
Gobeuhiaf a gweddiaf )1 bydd
guseithgoreddau Canmlusyddiani _vr
Eglwys _Vll gyfle i Eglu~\'sW)'r.}'pI'lL,,!
ailafael ar ddisgyblaetli a ffyddlondeb
a thyfiant Eglusysig, Cofium mai
esgeulustod sy'r: peri i adeilad
dd}'lnc/zwei I'U' sylfaen,
Gan ddiolch i'r Eco ae i'r
ardaluiyr.
Yr eiddoch yng Nghrist Iesu
Y Parchedig Aled Edwards.
Ficl?1' Pemsa'ruaun.
OES CYFEILYOD AR
GAEL?
Os ydych yn gyfeilydd ac heb
ddim i'w wneud ar nos lau 0
bob wythnos
yna'n
sicr
buasai Cor Bro Infryn yn falch
o'ch cwmni. Os yw'r gallu
gennych hefyd iganu'r organ,
wei da chi, cysylltwch
a'r
arweinydd yn syth!
Cynhelir \'r vmarferion bob nos
Iau rh wng 7.15 a 9 o'r gloch yn Ysgol
Llandegai.
Y n ysrod \' fly.')'ddyn bydd y cor yo
canu mC\Vl1 dau gyngerdd yn Eglwys
Gadciriol Bangor gyda Chor Bro
Cefni a Chor .\-1eibion l\1aelg\vn.
Perfformir y CroeshoeJiad gan John
Steiner ganddynt ym Merhesda a
Bi.vmares. (Mae'r cyn-gyfeilydd am
gyfeilio i'r ddau yma.)
Ym 198) aeth y cor i'r Royal
Albert Hall yn Llundain fel rhan o'r
cyngertld Mil 0 Leisiau cymysg 0
Gymru. Bvvricdir cynnal laith i'r
cyfandir yn y dyfodol.
Os oes diddordcb gennych mewn
cyfeilio i'r Cor yna cysyllt\vch a'r
Ar\veinydd
J a mel) Griffi t hs,
FLC1\\., Pen-y-Bryn, \Vaen- \Ven,
Glasi nfryn, Bangor. (Ffon Bangor
52966).
a
Ff6n: 870202
TREFNWYR ANGLADDAU
CEIR AR GYFER PRIODASAU
GWASANAETH TACSI
Gohebydd:
Mrs Nancy Rowlands,
12 Pentre Helen (Llanberis 870267)
PWYLLGOR
BRENHINES
Y
CARNIFAL - Unwaith yn rhagor mae
pwyllgor y carnifal yn barod i ddewis
brenhines newydd a'i gosgordd am y
flwyddyn 1983. Bydd noson goffi yn
cael ei chynnal yn Ysgol Gwaun Gynfi
ar Fawrth 25.
Oed fer a ganlyn:
Brenhines
- Dosbarth
4. Dwy
gosgordd
(Escort) - Dosba rth 3.
Coron gludwr
(Crown bearer) Dosbarth 1-2. Arglwyddes Gweinydd
(lady in Waiting) - Dosbarth 1,2 a 3.
Enwau I un o'r rhai canlynol gyda
50c - Gloria, Yvonne, Joyce, Pam,
Hilda, Rhian, Jennie Wyn, Ella.
Gall unrhyw eneth o'r oedran yma
ac yn byw yn Neiniolen ond ddim yn
mynd i Ysgol Gwaun Gynfi roi ei
henw
DYMUNA Mrs C.J. Jones, 33 Hafod
Olau, ddiolch 0 galon am y Ilu cardiau
a'r cydymdeimlad a dderbyniodd ar
achlysur 0 golli ei hannwyl chwaer ar
01 gwaeledd hir, Mrs Mary Ellen
Thomas, Penlan. Llawer 0 ddiolch
hefyd i'r staff yn ysbyty Bryn Seiont
am eu gofal a'u caredigrwydd tuag
ati.
PLAID CYMRU - Cyfarfu pwyllgor y
gangen yn 6 Tai Glyndwr nos Fercher
Chwefror 9. Adroddwyd bod y noson
Cawl a Chan wedi gwneud elw 007
a diolchir i'r pentrefwyr am eu
cefnogaeth Cafwyd adroddiad hefyd
o'r pwyl1gor etholaeth, a gyfarfu ym
mis lonawr Bwriedir cynnal noson
Gwyl Ddewi'r gangen yng Ngwesty'r
Foelas,
Llanrug
nos Sadwrn
Chwefror 26.
Enillwyr Clwb 100 mis lonawr £10, rhit 14, Mrs Meira Jones, 1
Pentre Helen, £8.50, Rhif 57, Mr Glyn
Edwards, Gerlan, Clwt-y-bont.
Enillwyr mis Chwefror oedd - £10,
rhif 39, M.M. Jones, 22 Stryd Fawr,
Caernarfon, £8 50, rhif 49, Mr O. Glyn
Janes, 1 Ty'r Faenol, Clwt-v-bont.
SEFYDLIAD
Y MERCHED
Cynhaliwyd cyfarfod o'r Sefydliad yn
y Ganolfan ar Chwefror 7 pryd Y
lIywyddwyd
gan y lIywydd
a
ddarllenadd
y Ilythyr
misal
Darllenwyd y cofnadion gan vt
Ysgrifennydd
a darllenodd
y
cofnodion
o'r ffederas[wn
yng
Nghaernarfon ar lonawr 29. Y gwr
gwadd oedd Mr Emrys Evans,
Llanrug yn sgwrsio a dangos ffilmlau
ar addurno Ffynhonnau. Cawsom
noson ddifyr iawn yn ei gwmni ef a
Mrs Evans. Diolchwyd iddo gan Mrs
Rita Jones a Mrs J. Eirlys Williams
Enillwyd y raffl hefyd gan Mrs Rita
Jones Rhoddwyd y te gan Mrs Mary
Thomas, Mrs H.J. Thomas a Miss
Nancy Roberts Cafodd MISS Beti
Williams ei dewis i fynd i AGM yn
Llundain a'r Fehefin 2. Croesawyd
Mrs Gwen Hughes, Gwyndy, Rhiwen
yn 01 ar 01 bod dan driniaeth yn
Ysbyty Mon ac Arfon a Mrs J E
Williams ar 01 ei damwain.
PRIODAS - Ddydd Sadwrn, lonawr
15 cynhaliwyd priodas Miss Helen
Lewis, 12 Cil Coed, Caernarfon a Mr
Leonard Parry, 13 Hafod Olau,
Deiniolen. Fe'u priodwyd yn Eglwys
Llanbeblig Caernarfon gyda'r Parch
Trefor Jones yn gwasanaethu. Miss
Annette Bryn Roberts, Dinorwig
oedd yr organyddes.
Y gwas priodas oedd Mr Gwyn
Parry, BA., cefnder y priodfab. Y
morynion oedd Lynda Parry a Glenda
Parry, chwiorydd y priodfab a Lynne
Parry cyfnither
y priodfab.
Yr
ystlyswyr oedd Mr John Lewis,
brawd y briodferch a Mr Geraint
Parry, brawd y priodfab. Rhoddwyd y
briodferch i ffwrdd gan ei thad.
Cynhallwyd y wledd briodas yng
Ngwesty Bron Eryrl Llanberls gyda
57 0 westeion
yn bresennol.
Gwnaethpwyd y deisen briodas gan
Mr Tommy Parry ewythr y priodfab
Fe fydd y ddau newydd-bnod yn byw
yn 1 Tal Gweledfa, Deinialen.
Y SEINDORF - Enillwyr Clwb 200
Chwefror - 1. £25, rhif 92, Mrs M.
Owen, 76 Pentre Hel en, 2. £15, rhif
147, Mrs Beryl Griffith, 5 Maes
Gwylfa,3 £5, rhif 34, Mrs Mair Owen,
Fyrnwy House
Ar nos Sui Mawrth 6 bydd Y
Seindorf mewn cyngerdd yn Theatr
Gwynedd, gyda Chor Caernarfon a
daniau erail!.
GYRFA CHWIST - Nos Fercher,
Chwefror
16 cynhaliwyd
Gyrfa
Chwist yn y Ganolfan gyda'r elw tuag
at Bwyllgor Rheoti'r Ganolfan. Mr
Meirion Jones, Minafon oedd wedl el
wahodd i fod yn Fiestr y Seremani
am y noson,
ond oherwydd
anhwylder iechyd, cymerwyd ei Ie ar
fyr rybudd gan Mr Arthur Owen afu'n
gyfrifol bod popeth yn symud yn
hwylus. Mae'r pwyllgor yn ddyledus i
nifer 0 garedigion
am iddynt
gyflwyno'r 011 o'r gwobrwyon yn
rhad ac am ddim. Dengys rhestr isod
yr enillwyr
bod yr Yrfa wedi
mwynhau
cefnogaeth
dda o'r
pentrefi cyfagos, a diolchwyd i'r bobl
rheini am wneud yr ymdrech er
gwaethaf y tywydd gerwln.
Yr enillwyr oedd: Merched - 1. Mrs
A. Hughes, Cwm-y·glo, 2 Miss Jean
Hughes, Clwt-y-bont, 3, MISS Betty
Williams, Deiniolen. Booby - Mrs M.
Hillier, Mynydd Llandegai. Dynion 1. Mrs M.L. Hughes, Y Felinheli, 2. Mr
Gwilym Rowlands, Pentre Helen.
Deiniolen, 3. Mr R.H. Williams,
Llanrug
Booby - Mr Phil Lea,
Llanrug. Enlllwyr y raffl oedd Mr W.
Orwig Williams (Tegan meddal) Mr
OWle Gibsan (ffrwythau) - y ddau 0
Ddeiniolen.
CLWB ELIDIR- Cafwyd y te cvntaf o'r
Clwb Elidir am '983 pnawn ddydd
Mawrth, Chwefror 22. Daeth nifer da
iawn ynghyd. Llywyddwyd y cyfarfod
gan Mrs Megan Morris Dinorwig yn
absenoldeb y lIywydd Mrs Marren.
Dvrnunwvd gwellhad buan i lawer 0
aelodau sydd yn wael, ac wedi methu
presenoli
eu
hunain,
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
cydymdeimlwyd a Mrs Mary Griffith,
Pentre Helen ar golti el chwaer yn
sydyn, yn Birmingham. Bydd y te
nesaf ar Fawrth 8. Dyma'r rhai fydd
yn rhoi'r te y tro nesaf - Mrs J. Evans,
Rhydfadog,
Mrs Mary Hughes,
Rhydfadog,
Mrs Ruth Williams,
Hafod Oleu, Mrs Nancy Thomas,
Pentre Helen.
BARGEN DINORWIG
- PASIANT CYMDEITHAS Y GRONYN GWENITH
Yn gymdeithasol, y pasiantau a berfformiwyd gan aelodau
Cymdeithas y Gronyn Gwenith yn Theatr Seilo, Caernarfon yw
rhai o'r pethau mwyaf llwyddiannus i ddigwydd yn y dre ers
blynyddoedd lawer.
Dewi Arfon, GlanPadarn, Elidirfab,
Ym 1977 v sefydJwyd y Gymdeithas,
a Barge" Dinorung y\y y pasiant
Twrn Bach Mericia ae eraill.
diweddaraf sydd i'w gyfl wyno yn y
Thcatr , Maumh 22-26 1983 am bum
noson yn olvnol. Hwn fydd y
chweched cyflwyniad 0 eiddo'r
Gymdeithas.
Gohebydd: O.R. Williams, 2 Bro
Arfer y Gymdeithas yw cornisiynu
Elidir (Llanberis 870671)
awdur i sgrifennu sgript wreiddiol ,
CYMDEITHAS UNDEBOL LENYODOL
yn arbennig i Gymdeithas y Gronyn
- Nos lau, Chwefror 3 oherwydd
Gwenith, flwyddyn neu well ymlaen
atgyweiriadau
i'r
Ganolfan
Haw. A wdur Barger! Dinorwig y\V cynhaliwyd y Gymdeithas yn Festri
Emyr Jones, Prif Lenor ac awdur
M.C., Dinorwig. Daeth eynulliad da i
Cannf ..', Chuiarelsur, Ysgrifennodd
wranda
a r Mrs M. Ellingsen.
sgript arbennig 0 Iwyddiannus yn Bethesda yn sgwrsio a dangos
ffilmiau ar wlad Norwy. Cafwyd
portreadu bywyd chwarelwyr Arfon
sgwrs ddiddorol.
Llywyddwyd
y
dros gyfnod 0 gan mlynedd a hanner.
Cell' cip ar y lion a'r lleddf, y cyfarfod a chyflwyno v siaradwraiq i'r
aelodau gan Mrs Megan P. Morris,
crefyddoJ a'r arnrwd, y tlodi a'r Minffordd. Cafwyd trafodaeth wedi'r
llwyddiant ym mywyd y chwarclwyr
sgwrs ae atebwyd nifer 0 gwestiynau
a'u teuluoedd, ac engbreifftiau o'u gan ysiaradwraig. Talwyd diolch gan
di ...vylliant yn Ilenyddol a cherddorol,
Mr O.R. Williams, 2 Bro Elldir.
Nos lau, Chwefror 17 cynhaliwyd
a gwleidyddol wir.
yn y
AeJodau 0 gapcli'r Hen Gorff yn y cyfarfod o'r Gymdeithas
dref yw aelodau'r Gymdeithas a hwy Ganolfan. Roedd y noson yng ngofal
fydd yn perfformio - gryn 80 0 Miss Catherine Lloyd Williams,
Porthaethwy.
Cafwyd sgwrs ac
gwrnni l
arddangosiad 0 ffilmiau ganddi am ei
Gwneir yr holl waith cynhyrchu a gwyliau ym Morocco. Mwynhawyd y
chyflwyno gan aelodau'r Gymdeithas
noson yn fawr. Bu trafodaeth gan yr
gydag Edwin Williams,
am }' aelodau ar y sgwrs. Llywyddwyd y
drydedd
wait h yn olynol,
yn cyfarfod a chyflwyno'r siaradwralg l'r
aelodau gan Miss Marian Jones, 7
gyfarwyddwr yngynghorol.
Bro Elidir Talwyd diolch gan Mrs
Rhan 0 lwyddiant y Gymdeithas
Irene Morris, 11 Maes Eillan.
\,,\1 medru denu cynulleidfa
0 bob
rhan 0 Oglcdd Cymru. Yn wir, mae CROESOGARTREF=Croesewir adref
gennym bellach , bobl sy'n gw neud Mrs Edith Griffith, 8 Bro Elidir wedi
pcrerindod blynyddol i Gaernarfon j triniaeth lawfeddygol yn Ysbyty Mon
ac Arlon Oa deall ei bod yn gwella.
..veld pasiantau ). Gronyn G w enith.
DIOLCH - Dymuna Mrs Maggie
Os d} rnunwch \\'ybodaelh bellach
Evans, Dublin House ddiolch 0 galon
C\s}'ll[\\'ch ag A~'dur y Sgripr, Emyr
i'r teulu ei chymdogion a'i chyfeillion
Jones {Ffon 4624' neu a Tbrefnydd
PerfforrniadauJ G~'ilym Jones (Ffon am y cardiau a phob dymunlad da a
·DINORWIG
2091 ).
B}'dd y pasiant 0 ddiddordeb
arbennig i ni yma ym mro'r Eco.
.\tacr nifcr o'r golygfeydd wedi eu
lleoli yn yr ardal e.e. y cloddio cynnar
ar lethrau Elidir, Crcug yr Undeb,
sgoiarship j Ysgol BrynrefaiJ; a cheir
porlreadau
0 gYlneriadau
megis
dderbyniodd ar ei phen-blwydd ar
Chwefror 10 yn 85 mlwydd oed.
Diolch yn fawr.
Dymuna Kelvin a Sian ddiolch yn
fawr lawn i'r teulu, cymdogion a
ffrindiau am yr hoI! gardiau a'r
anrhegion
gwerthfawr
a
dderbyniwyd
ar achlysur
au
dywedd'iad.
SlOP AMAN Stryd Fawr
DEINIOLEN
Ffon: Llanberis 871!210
Mae'r siop yn awr ar ei hail flwyddyn ae yn
mynd 0 nerth i nerth
3
06190
\
\ \\ \ ~
ECH INA
Tudalen i'r
plant: hen
ac ifanc
gan
DYFRIN
Y
DEWIN
!
PLE BUOST TI NEITHIWR, FAB
ANNWYL DY FAM?
PENNOD 2
TRA roedd hyn yn digwydd i Gareth, roedd Sam yntau mewn
helbul a'r cipar. Fe welai nad oedd obaith iddo fo ddianc yr un
ffordd a Gareth, gan fod y cipar rhyngddo a'r Jan. Felly trodd a
phlymiodd i ddwr Llyn Felin, a nofio'n gryf am yr ochr bellaf.
Doedd dim gobaith gan y cipar i'w ddal bellach, ac eisteddodd Sam
ar geulan yr afon a gwylio lamp y cipar yn symud yn araf a gofalus i
lawr hyd ochr yr afon.
"Mae'n siwr mai chwilio am swn yr afon oedd yn corddi oddi
Gareth
mae 0," meddyliodd
tano. A doedd dim golau 0
Sam. "Gwell i mi ddilyn rhag ofn fflachlamp y cipar i'w weld rwan
y bydd angen help arno fo. "
chwaith.
Dilynodd y cipar ar yr ochr
Bu Sam yn meddwl
am
arall i'r afon nes cyrraedd
ychydig cyn penderfynu beth i'w
gyferbyn a hen waliau'r felin.
wneud. Yn 01 pob tebyg roedd
Roedd yr afon yn culhau yma, ac rhywun wcdi ymosod ar y cipar.
yn disgyn yn chwyrn mewn
Os fell}" iybed a oedd ei gyfaill
rhaeadrau
bychain
dros
y wedi disgyn dan yrnosodiad 0 'r
creigiau
ysgithrog.
Gwaith
fath? Rocdd Sam bellach wedi
hawdd i Sam fyddai croesi'r afon anghofio ei ddillad gwlyb a'r
yma gan neidio 0 garreg i garreg;
oerfel, a chan gamu'n ofalus 0
ond i'r anghyfarwydd, byddai'n
gar reg i garreg , dechreuodd
antur beryglus dros ben; golygai groesi'r afon. Wedi cyrraedd yr
un cam gwag godwm ar y creigiau
ochr draw yn ddiogel, aeth draw
geirwon islaw, a'r dwr yn berwi'n
at y man lie roedd y ffos o'r felin
chwyrn rhyngddyn nhw.
yn rhedeg i'r afon. Gollyngodd ei
Uwchben y rhaeadr, gwyliai hun yn araf i lawr i'r ffos, a
Sam y cipar yn fflachio lamp 0 eherddodd at geg y twnnel. Yna
gwmpas yr hen felin, ac er ei bod mentrodd i mewn.
hi'n noson 0 haf', dechrcuodd
Roedd
hin dywyll fel y
grynu yn ei ddillad gwlyb. Yn fagddu, a'r waliau llaith yn gyrru
sydyn, dyma waedd 0 gyfciriad y iasau ocrion i lawr ei gefn nes
felin, a swn cyffro. Gwelai'r
gwneud i'w ddannedd rincian yn
fflach o'r lamp yn neidio a ei geg. Ymlaen yr eli Sam yn ei
dawnsio fel pe bai'r eipar yn gwrcwd rhag taro'i ben yn y [0,
ymladd
neu'n
ceisio rhedcg.
ond o'r diwedd, daeth golau
Distawodd y gweiddi, ac ymhen
egwan, llwydaidd i'w olwg , ac fe
ychydig funudau, roedd pobman
wyddai ei fod yn nesu at derfyn y
yn dawel a'r bedd, heblaw am twnnel.
DEG!
Clywai leisiau, ac 0 wrando'n
ofalus, deallodd Sam fod dau
ddyn allan ger y twnnel, ac un
arall i mewn yn y felin yn gwylio
dros y carcharorion.
"Dyna dri, felly," meddyliai
Sam. "Pa siawns sy gen i yn
erbyn tri 0 ddynion?" A pham yn
enw rheswm roedd Gareth a'r
cipar yn garcharorion ganddyn
nhw?
Tra roedd Sam yn pendroni
beth i'w wneud, daeth y lleisiau'n
nes ac yrnwthiodd Sam yn 01
gymaint ag y gallai i'r rhedyn a'r
drain a guddiai geg y twnnwl.
Deallodd oddi wrth y sgwrs mai
allan yn potsio oedd y dynion
hefyd , ond eu bod nhw 'n
defnyddio
f fr w y d r a d a u .
Damwain anffodus oedd iddyn
nhw a'r cipar ddod i gwrdd a'i
gilydd, ae erbyn hyn roedd
pethau'n mynd 0 ddrwg i waeth.
Yna , symudodd
y lleisiau i
ffwrdd i gyfeinad yr afon. Roedd
...------------
YN Y
SW
o
1
-
y potsiars yn mynd i osod y
ffrwydradau!
Ychydig 0 amser oedd gan
Sam, felly, i achub ei gyfaill a'r
c i par
c y n i ' r pot s i a r s
ddychwelyd;
ond roedd
un
ohonyn nhw yn yr hen felin 0
hyd. Cofiodd Sam fod hen risiau
yn arwain i lofft yr hen felin, a
dechreuodd ymgripio'n araf mag
atyn nhw 0 gefn yr adeilad.
Dringodd yn ofalus a chamu i
mewn drwy'r ffenest doredig.
Roedd hi'n dywyll iawn y tu
mewn, a dim ond ychydig oleuni
yn treiddio i fyny trwy graciau yn
y llawr o'r stafell islaw, llc roedd
Gareth a'r cipar yn garcharorion.
Chwiliodd Sam o'i gwmpas am
y drws oedd yn arwain i'r Ilawr ,
ac wrth wneud, bagiodd ar draws
rhywbeth caled. Plygodd i lawr a
theimlo 0 gwrnpas a darganfod
saeh yn llawn 0 offer rhydlyd.
"I'r dim," meddyliodd.
Yn araf agorodd o'r drws i'r
starell islaw, ac cdrych i mewn.
o
M
Ll.
LA
F
E
A
1
E
E
p
F
,
A
t.,
L
•
R
\
L
o
A
R
•
\
R
A
G
t
A
o
p
E
R
Eliffant, Llewpard, Teigr, Mwnc"iod, Camel, Neidr, Paun, Moria, Parto,
Carw, Epa, Arth, Llew, Udfil.
Mae'r anifeiliaid a'r adar hyn i gyd j'w cael yn y sw- ae yn y sgwar
uchod. Ar 61 eu darganfod i gyd, bydd 7 Ilythyren yn weddill. Mae'r
rhain yn rhoi enw aderyn a phig od 0 fawr. Beth ydyw?
AM DRIP CYFFYRDDUS, DIOGEl A RHAD
I BlE BYNNAG Y BO , . .
YMGYMERIR
A
CHLIRIO SBWRIEL 0 BOB
MATH
SBWRIEL ADEILADU, CARTREF A
DIWYDIANNOL
TELERAU RHESYMOL
Ffon:
Dydd Caernarfon 5670
Llanfairfechan 680 329
Gyda'r Nos
Llanberis 872236
4
\
BWSIAU ARFON
LLANRUG
(ERIC MORRIS)
Ffon: Caernarfon 5175
neu Bangor 51981
LOTA
(Bwriad y gyfres hon yw 'chunlota' i hen hanesum, chwedZau a
digwyddiadau yn ardal bro'r 'Eco', Esgyrn sychion yrz unig fydd y
mwyafrif ohonynt, ond gobeithir cael mwy 0 gnawd ar ambell UTI gyda help
y darllenwyr. Os oesgan unrhyw un sylw neu wybodaeth arunrhyw desum
yn y gyfres, byddum yn [alcb 0 glywed gennych. Anfomucb eicb
ryfraniadau i'r Golygydd Erthyglau.)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
YSGOL BRYNERYR, LLANRUG
Gohebydd : Mrs G. Jones, Rhandir
Mwyn (Waunfawr 626).
CYDYMDEIMLWN - yn fawr iawn ~
Mr I. Jones, a'r teulu Argraig, Stad Ty
Hen ar eu profedigaeth lem a golli
gwraig a mam yn frawychus 0 sydyn,
a hefyd ~ Mr W. Jones, Graianfryn ar
gall i tad.
ADREF O'R YSBYTY - Da yw deall
bod Mrs Jones, Penrhos, Mrs T.
Jones, Benallt, Mrs Williams, 1 Ael y
Bryn a Mr W.T. Owen, Noddfa yn
gwella ar 61 eu harhosiad yn yr
ysbyty.
YN YR YSBYTY - Drwg gennym
glywed bod Mr Gwyn Hughes, Bro
Waun wedi ei gipio yn 61 i'r ysbyty a
chael triniaeth lawfeddygol brys.
Hefyd Mr Goronwy Jones, Treflys
sydd unwaith eto yn 01yn yr ysbyty.
Mae Mrs Greta Hughes, Tref Eilian
hefyd yn yr ysbyty ac anfonwn ein
cation cynhesaf atynt am Iwyr
well had buan.
LLONGYFARCHIADAU - i Ian Wyn
Williams, Coed Gwydryn a Fiona
Johnstone, Ty Gwyn ar gyrredd eu
pen-blwydd yn ddeunaw oed.
Dosbarth yn YsgolBryneryr, Llanrug, tua 700 flynyddoedd yn 61.Anfonwyd y
Ifun gan Mr T.W. Thomas, Berwyn, Llanrug. Mae yn y llun - y trydydd 0" dde
yn y rhes tleen, gyda'i ddau frawd. Oes rhywun a all enwi gweddill y
dlsgybfion?
Stryd Goodman, Llanberis
Pa 'Goodman' sv'n cael ci gofio yn
enw'r srryd hon?
Mae traddodiad yn nodi mai g\vr
o'r enw William Goodman a roes ci
enw i'r stryd hon. Ganed William
Goodman ym Mhwllheli yn 1745 a
dywedir ei fod yn hanu 0 deulu'r
Gwynfryn , Pwllheli,
a theulu
Meihlern , Aberdaron.
Oysgodd
grefft crydd, ond yn fuan wedi
hynny, cofrestrodd ar long ryfel. Fe'i
anafwyd, a dychwelodd i Langian lle
a
priododd
gwraig o'r enw Lowri
Parry.
Ohcrwydd
i'w
t9 yn
Llanbcdrog (lIe o'r enw Y Foel)
losgi, daethant i fyw i Lanberis.
Adeiladodd Willjam Goodman ddau
dy yno, ac felly y dechreuodd Stryd
Goodman. Bu wedi hynny yn cadvv
ysgol yn Llanarrnon,
ardal?
'Rwvf eisoes wedi sgwennu i
Llanu: Lt_,1" ynglyn a \x/illlam
Goodman, rhag ofn fod rhai 0'1
ddisgynyddion
yn byw yn ardal
Llangian heddiw. Siawns na chawn
wybodaeth ynglyn a'r dyn ei hun os
nad ynglyn a'i dai yn Llanberis.
Posibilrwydd arall, wrth gwrs, yw
mai c offaur
Esgob
Godfrey
Goodman a wna enw'r stryd. Bu
Godfrey Goodman yn
°ry
Du,
llochesu yn y
yn ystod y
Llanberis
blynyddoedd 1643-1647 oherwydd ei
wrthwynebiad j bolisi crefyddol Siarl
I a'r honiadau a Babyddiacth yn ei
crbyn. Tybed a adeiladwyd Siryd
Goodman ar dir a oedd ar un adeg yn
eiddo iT"
Goodman?
Du,
stad
Godfrey
Y Gam, Y
Wiga a Llangystenyn. Bu farw yn
Llangian yn 1829 ac fc'j claddwyd
ym mynv.·cn{ y Capel Newydd.
Pa reswm oedd san W'illiam
Goodman dros symud i Lanberis, ac
o hIe eafodd y modd i adciladu dau
dy yno? Pa bryd y bu hyn ae am ba
hyd yr arhosodd yno? A oedd
cys)lllliadau
tculuol
ganddo a't
Cefnogwch
Ein
Hysbysebwyr
CRONFA CANOLFAN WAUNFAWRDyma restr 0 enillwyr y Clwb 300 am
lonawr a dynnwyd gan aelodau'r
Aelwyd: 1 - £40, Anne Roberts, Fron
Olau; 2 - £25, Catherine Bracegirdle,
21 Tref Eilian, 3 - C10, Morus Elfryn,
Llwydiarth.
Enillwyr Chwefror, 1 - £40, Mrs M.
Jones, Graianfryn, 2 - £25, Mrs Alice
Johnstone, Ty Gwyn, 3 - £10, Mr
Alun Williams, Fron Goediog
MERCHED Y WAWR - Nos lau,
lonawr 27 cafwyd noson ddifyr dros
ben gyda Mrs Mary Vaughan Jones,
Hafod y Coed yn dangos ffilmiau ar
Awstralia.
Y lIywydd oedd Mrs Irene Roberts,
gyda Mrs Rhian Ellis a Mrs Beryl
Lloyd Jones yn gofalu am y te
Rhoddwyd y diolchiadau gan Mrs
Sylvia Prys Jones, Mrs Katie Wyn
Jones a enillodd y raffl a roddwyd
gan Mrs lona Jones. Gwnaed elw a
£13.74 ar y stondin Moes a Phryn a
diolch am bob cyfraniad.
VR URDD - Daeth Mrs Mary Vaughan
Jones I'r cyfarfod cyntaf o'r Urdd
eleni i roi sgwrs ddifyr iawn i'r plant
ar ei thaith i Awstralia ac i ddangos
sleidiau iddynt.
Hefyd ym mis
lonawr, daeth Mr Gwyndaf Jones,
Swyddog Djogelwch y Ffyrdd yng
Ngwynedd draw i siarad a'r plant
gyda chymorth ffilm ac i'w cynghori.
Yrn mis Chwefror
cafodd yr
aelodau fynd i'r Bontnewydd ar
wahoddiad yr adran bentref sydd
newydd ei sefydlu yno j gymryd rhan
.
mewn CWIS.
Ar wa h a n i'r cyfarfodydd
wythnosol hyn, mae'r plant yn dod at
ei gilydd yn gyson i baratoi ar gyfer yr
Eisteddfod Gylch. Fe'i cynhelir yn
ysgol Syr Huw Owen, Mawrth 5, a
darperir
bwyd yno ar gyfer y
cystadleuwyr am SOc.
Ar fore Sadwrn Chwefror
19
cafwyd bore coffi ym Mlaen y Nant,
cartref Mrs Ann Marston I godi arian
i'r adran. Yn ystod y bore clywyd y
ddau barti recorder a fydd yn
cystadlu
yn yr eisteddfod
yn
perfformio. Pob Iwc iddynt ae i bawb
arall sy'n cystadlu. Gwnaed elw a £47
yn y bore coffi, a hoffai'r pv"yllgor
ddiolch yn gynnes iawn i Mr a Mrs
Marston am gynnal y bore coffi ac am
eu croeso.
CAPEL BETHEL- Cynhelrr Eisteddfod
yr Ysgol Sui a'r Gobeithlu yn festri'r
capel uchod nos Fawrth, Mawrth 29.
Mae'r rhestr testunau ar werth yn y
Post a'r Becws - pris Sc.
Cynhelir Arholiad Ysgrythurol yr
Eisteddfod yn y Festri pnawn SuI,
Mawrth 6 am 2 o'r gloch.
CLWB CANT PLAID CYMRU - 1. Iris
Owen. Ty Capel; 2. Gillian Wyn, Y
Frenni, 3. M.B. Davies, Bryn Eithin.
DIOLCH - Dymuna Beryl a Gareth,
Brithdir, Llanbedrog, (gynt 0 9 Bryn
Golau) ddiolch
i'w perthnasau,
cvfeillion a staff cegin yr ysgol am y
cardlau.
anrhegion
ac arian a
dderbyniwyd
ar enedigaeth
eu
merch tach, Enlli.
GWELLA- Dymunwn adferiad buan i
Joanna Marsden, Blaen-v-Nant sydd
wedi derbyn triniaeth lawfeddygol yn
ddiweddar.
CYMYSGWR
CONCRIT
AR FENTHYG
£10 yr wythnos
£2.50 y dydd
HEFYD ClUDO
llWYTHI YSGAFN
CllRIO SAFlEOEDD,
DANFON TYWOD,
GRO A DEFNYDDIAU
ADEllADU ERAILL
STORFA
,
L
FFON:
NBERIS 871347
Gwasanaeth
Gwasanaeth
Tacsi a Bws Mini
Maes Awyr a Phorthladd
Unrhyw bellter: Hur Gontract
ERI
VER
.&
Sgwar
llanrug
Caernarfon 2790
Dewis heel
o fwydydd, lIy.iau
•
11 STRYD YR
WYDDFA
LLANBERIS
Ffon."
LLANBERIS 872285
NEU 871327
• diodydd
5
YSGOL SUL, EGLWYS Y SANTES HELEN
(1912-1311)
Gohebydd' Mrs Mary Davies, 9
Llys y Gwynt, (Llanberis 872329)
LLONGYFARCHIWN rhai 0 ferched y
pentref ar eu IIwyddiant yn ennill y
darian Yo Eisteddfod
Ffug Eco'r
Wyddfa. Diolch hefyd i'r rhai hynny a
fu yn eu hyfforddi.
Llongyfarchwn hefyd Eleri Morris,
Weirglodd Goch ar ei dyweddiad.
DYMUNWN
wellhad
buan
i
Gwynfryn Williams, Trem Cynfi. Mae
wedi cael lIawdriniaeth
yn Ysbyty
Dewi Sant, Balch ydym 0 glywed
fod Mr Nathan Jones a Mr William J.
Jones, wedi dod adref o'r ysbyty a
dymunwn wellhad buan i Mrs Pat
Jones, 1 Tai Arthur, Waen.
a
CYDYMDEIMLIR
Mrs Sally
Griffiths, 16 Bryntirion ar farwolaeth
ei brawd yn Rhostrehwfa, Llangefni.
Fe gollodd Mrs Glenys Williams,
Trem-gynfi a Mrs A. Thomas, Tai
Arthur au cefndryd yn ddiweddar, ac
fe gollodd Mrs S. Williams, Cae
Howell a Mrs P. Williams, Llys y
Gwynt berthnasau agos.
DIOLCH - Dymuna Mrs G. Lewis, 6
Llys y Gwynt ddiolch i'w ffrindiau
ymhell ae agos am y eardiau a phob
arwydd
0 gydymdeimlad
a
ddangoswyd
tuag
ati yn ei
phrofedigaeth 0 golli ei chwaer yn
ddiweddar.
A hefyd dymuna Mrs M. Adlam, 14
Bryntirion a'r teulu ddiolch am bob
arwydd
0 gydymdeimlad
a
dderbyniasant yn eu profedigaeth 0
golli ei chwaer, y ddlweddar Mrs
Catherine Watson.
CLWB YR HEULWEN - Bydd yelwb
yn dechrau ddydd Mawrth, Mawrth
15 am hanner awr wedi un. Croeso i
bawb.
LLONGYFARCHWN
Mr Douglas
Jones, 6 Tai Arthur ar basic ei City
and Guild mewn plymio.
CLWB Y MERCHED - Cafwyd
cyfarlod cyntaf y flwyddyn
nos
Fawrth, Chwefror 22. Y wraig wadd
oedd Miss P. Ellis, Rhos Fair a
rhoddodd dipyn 0 hanes ei gwyliau
yn yr Eidal a dangosodd sleidiau.
Diolchodd
Mrs E. Porter
Iddi.
Rhoddwyd y te gan Mrs M. Williams a
Mrs A. Jones ae fe enillwyd y raffl gan
Mrs M. Davies.
DIOLCH - Dymuna Mrs I. Griffith a'r
teulu, 5 Bryn Tlrion, ddatgan eu
dioleh i'w perthnasau, ffrindiau a'u
cymdogion am eu caredigrwydd a'u
negesau
0 gydymdeimlad
a
dderbyniwyd yn eu profedigaeth 0
golli gwr, tad a thaid annwyl. Hefyd
hoffwn
ddiolch
yn arbennlg
l'r
meddyg teulu. Dr N. Marren, ac I'r
Parchedig Aled Edwards B.A
LLONGYFARCHIADAU i Ian Jones,
Hendre Newydd, Glasgoed ar gael ei
ddewis yn aelod 0 dim nofio Ysgolion
Cymru, fydd yn cvstadlu yn Cork,
Iwerddon, yn ystod y mls.
TOCYNNAU MANTAIS BWS-Bydd y
tocynnau yn cael eu dosbarthu yn y
Neuadd, ddydd Mercher, Mawrth 9,
rhwng 10 ac 11 o'r gloch yn y bore.
GWASANAETH SUL Y FAM
EISTEDDFOD Y PENTREF ;- Cofiwch
am ddydiad
yr eisteddfod,
set
Oydd Gwener Mai 20, yng Nghapel
Glascoed.
Bydd tair Eglwys y fywoliaeth yn uno am 10.30 ar fore dydd Sui y 13eg 0
Fawrth, yn Eglwys Crist Llandinorwig, j addoli mewn Cymun Teuluol. Plant yr
Eglwysi fydd yn bennafgyfrifol am y Gwasanaeth arbennig ~wn ar Sui y Fa.m:
Rhoddir cerdyn Sui y Fam i bob plentyn yn ystod yr addoliad. Gelltr eu lliwio
a'u cyflwyno i'r mamau wedi'r Gwasanaeth. Estvnrur croeso cynnes I unrhyw
un a ddaw i'r Gwasanaeth.
Cyhoeddir manylion am drafnidiaeth y dydd maes 0 law yn y dair Eglwys.
Gobeithiaf eich gweld yno. - Y Ficer.
TAN-V-C
Gohebydd: Miss
Megan
Humphreys,
4 fai
Tan-y-coed
(Llanberis 870030)
Oydd Gwener, Chwefror 18 bu farw
Mr Gwilym Williams, Odol Bach yn 55
mlwydd
oed. Cydymdeimlwn
a'i
briod a'i ddau fab a'r teulu 011 yn eu
profedigaeth sydyn
Oa gennym ddeall fod Mrs Megan
Williams, Owyfor vn gwella ar 01
derbyn triniaeth
lawfeddygol
yn
Ysbyty
Bwth Caernarfon.
Wedi
gadael yr ysbyty
treuliodd
Mrs
Williams ysbaid gyda'i mab a'i merch
yng nghyfraith yn y Groeslon, ond
erbyn hyn mae yn 01 yn ei chartret.
Gwellhad IIwyr a buan iddi.
Y mae Mr Richard Jones, Min y
Parc yn Ysbyty MOn ae Arton
Cipiwyd ef yno yn sydyn. Da deall ei
fod yn raddol wella.
Edrychwn
ymlaen at ei weld yn 01 yn ei gartref
gyda'i deulu, a'n dymuniad yw ar
iddo yntau gael gwellhad buan.
Croeso adref i Mr E Ellis, 3 Tai
Bryngwyn ar 01 gwyliau gyda'i mab
a'r teulu yn Nottingham
Er garwed yr hin na ddigalonwn -y
mae arwyddion fod y gwanwyn wrth
y drws. Yn gynnar yn y bore bach
ddechrau'r mis - Chwefror - profiad
hyfryd
annisgwyl
oedd clywed
aderyn
ar frig
uchaf
coeden
fytholwyrdd
yn canu a dal i ganu
mewn gorfoledd. Profiad syfrdanol
mor gynnar yn y flwyddyn - un a
oedd yn galw am sefvll, ystyried a
diolch.
Y mae prvsurdeb mawr yn yr ardal
hon y dyddiau hyn - aelodau Capel
Tan-v-coed yn paratoi ar gyfer y Ffair
Wanwyn
a drefnir
ganddynt.
Cynhelir y Ffair yn Ysgol Gynradd
Llanrug Mawrth 10 am 7 o'r gloch.
LLEUFER O. ac N. PRITCHARD
CANOLFAN CARPEDI
AUNFA
R
AR AGOR
9-7pm
9-5pm Sadwrn
Plwyfi Llandinorwig
NEWYDDION
TRIST
Brawychwyd
pawb
yn Ysgol
Tan y Coed,
Penisarwaun
pan ddathant yn 01
wedi hanner tvrnor, ar glywed fod un
o'r plant, sef Melvin Cooney (7 oed), 0
Lanrug, wedi boddi tra ar ei wyliau yn
Oarwen. Bydd coiled ar ei 01, a
chydymdeimlwn
~'i deulu yn eu
galar,
~--------------t
llMRIC YN CYNNWYS Y GAIR DWR
Dim ots gennyf i gae I f y r h'egl,
Fy mygwth, na I m ga Iw yn
98chgl,
A'r strete yn swyddogol,
Caf gyfle rhagorol
Heb ddwr, _ i anghofio ymolchi.
Ann Ifans,
Penisarwaun.
GWASANAETH
NEWYDD
yng nghylch Eco'r Wyddfa
TRIN GWALL T YN
EICH CARTREF
ARGAU
SUl,
MERCHER.
Ffon 291
(yn ystod oriau agor)
GwLAu SENGL 0 £39 I FYNY
GWLAu DWBL 0 £75 I FYNY
DEWIS EANG 0 '3 PIECESUITES'
o £200 i £800
LLENNI 'VENETIAN' A LLENNI 'ROLER'
5000 LLATHEN SGwAR 0 GARPEDI MEWN SToe
- ALLWCH CHI FFORDDIO PRYNU 0 BATRYMAU1
6
Rhes 01: William Lewis, Pen Graig; Edward Roberts, "Rhendre"; Ifan Hughes,
Bryn Ffynnon.
Rhes Flaen: William LeWIS,Bryn Madog; Thomas Jarvis, Pen y Gralg; Richard
Thomas, Teo-v-Coed: Robert WIlliams, Talsarnau; John Thomas, Tan Coed.
a
MOBILE HAIRDRESSER
Lliwedd
Ffordd
Glanmoelyn
Llanrug
CWM-V-GLO
CROESO AOREF _ Daeth Mr E.G.
Owen, Talgwynedd,
gartref ar 01
triniaeth lawfeddygol yn ysbyty Mon
ac Arlon. Hyderwn y caift Iwyr
wellhad.
MERCHED Y WAWR _ Nos Fercher,
Chwefror 16, catwyd sgwrs fywiog a
diddan gan Ann Llwyd am ei gwaith
fel golygydd y cylchgrawn Pais Bu
yn egluro fel yr oedd yn rhaid i'r un
cylchgrawn Cymraeg i ferched geisio
pi esi 0 p o b oed a gwa ha no I
ddiddordebau.
Oiolchwyd iddi gan
Mrs Margaret Williams.
Yna cafwyd adroddiad o'r Pwyllgor
Rhanbarth gan Mrs Iris Rowlands.
Rhoddwyd y te gan Mrs Vera Griffith
a Mrs Verna Jones. Mrs Griffith
enillodd wobr y raffl.
Nos Fercher, Mawrth 16, cynhelir
noson i ddathlu Gwyl (}dewi gyda
swper bwffe ac eitemau amrywiol
gan yr aelodau.
CLWB POBL Y CWM - Mewn eyfartod
a gynhaliwyd
ar Chwefror 1Ofed,
cafwyd
pnawn
diddorol
yng
nghwmni Mrs Eryl Roberts, Tyddyn
Alys, yn egluro pwrpas ei gwaith fel
therapydd
galwedigaethol
dan y
gwasanaeth cymdeithasol. Eglurodd
sut y gall addasu tai er hwylustod yr
anabl, a dangosodd enghreifftiau 0
offer sydd ar gael i'n cynorthwyo.
Oiolchwyd iddi gan Mr R.H Parry.
Rhoddwyd croeso i Mrs J. Parry. Bro
Rhythallt
fel aelod
newydd,
a
chydymdeimlwyd
theulu'r
diweddar Mr E. Watkin, Dolwen,
oedd yn aelod ffyddlon o'r clwb, gan
y Llywydd,
Mr Llew Hughes.
Rhoddwyd y raftl gan Mrs L. Evans,
Gwylfa, a'r te gan Mrs J. Parry a Miss
Megan Davies. Roedd pawb yn falch
o weld Mr R. Roberts, Bryn Gro yn 01
ar 61triniaeth lawfeddygol yn ysbyty
Mon ae Arlon.
a
f=foniwch
CAERNARFON 3674
am fwy
a Phenisarwaun
0
fanylion
Y m myd yr adar
gyda Ieuan Williams
YN GYFFREDINOL
Mae gennyf sied yng ngwaelod yr ardd gefn. Cred rhai o'm
cymdogion mai 'siambr sorri' sydd gennyf, ond gwyr eraill nad dyna
ydyw, er mae'n rhaid cyfaddef ei bod yo ddelfrydol at hynny hefyd.
Y gwir yw mai cartref fy nghyfeillion pluog yw'r sied. Ynddi
magaf 'caneries', ac mae hon wedi bod yn hobi imi bron gydol fy
oes. Pleser gennyf, felly, oedd cydymffurfio a golygyddion 'Eco'r
Wyddfa' pan ofynnwyd imi am gyfres 0 erthyglau yn ymwneud a
chadwadar.
Yn ddigon naturiol credaf mal
cadw adar yw'r pleser gorau yn y
byd, ac yn wir y rnae'n un godidog,
ond mae hefyd yn un llyffetheiriol
Byddaf bob amser yn pwyso hyn ar
bawb sydd yn chwenychu dechrau,
yn enwedig gyda phlant a phobl
ifanc, gan fod yn ofynnol gofaJu am
bopeth byw yn feunyddiol. Ni all
adarwyr , fel y gall pYSgO(\Vf,
saethwr, rhedwr, stampiwr, neu
arlunydd, anghofio am ci hobi hyd
yn oed am un eli wrnod gan y gall
hynny olygu trychineb, Yn wir ar rai
adegau o'r flwyddyn rhaid rhoddi
oriau (yn llyrhrcnnol)ar gyfer yr adar
yn ddyddiol.
Y mae arnryw ohonorn yn dilyn y
pleser yma yn ardaJ 'Eco'r Wyddfa'.
Yn wir, y mac sioe orau Cymru yn
digwydd yn flynyddol mymryn y iu
allan i'\\1 therfynau , sef yn Y
Felinheli.
Tair blynedd
yn 61
enillwyd y wobr am yr aderyn gorau
ym Mhrydain gan Mr Robin Owen,
brodor 0 Benisarwaun, ond vn
av....r
•
yn byw yn Rhos Isaf. 'Roedd y
gystadleuaeth yng Nghaeredin.
Y mac galw mawr hefyd am rufer
ohonom o'c arda! fel beirniaid ym mhob
rhan 0 Loegrj yr Alban, a bu lIawer
ohonom drosodd yn ein Uo yn sioeau
mwyaf ]\verddon. Felly gv,tcl\vcb fod ein
cyleh ar y map adaryddoll
Rhennir blwyddyn yn dair rhan go
b"''Ysig gao }T adar\vyr, gydag amserocdd
go ddiflas yo ami rhwng y cyfnodau
hynny. Ar ddechrau'r flwyddyn fel hvn
mae bryd pob un ohonom ar fagu cy\\ion,
a pha\vb yo gobeiLhio bod cnwd elenl yo
"veil na chn\vd y llynedd. Cymer hyn
(mae'n dlbvnnu pa adar a gcd""oir)0 fis
10na\\'r hyd at fis Gorffennaf. Da\\ Lymor
y colli plu wedyn (dyma'r adeg y bydd y
g\\'ragcdd yn gwyllC10 gan fod y plu yn
cario j'r tv)ac ar ddtwedd dau oeu drl mis
o stormydd pluog, gv'oT3wrir arnom beth
y\\' safon y cy,vioo, ae a ydynl i fyoy a
gofynion 'barcudol' y beirniaid. Yea 0 fis
Hydrcf hvd y Nadolig gwelir ni'n
yml\vybro 0 neuadd i neuadd un Sad\vrn
ar 61 y llall gyda'n bocsus du yn cefnogi,
ennill, coll! a chael cam!
Tri chwesti\'{D cynlaf pawb ~y'n
Y, awdur
darogan dechrau cadw adar vdy\\ . Sut le
sydd angcn i\,' cartretu? Beth ).,\ 'r gost P
Pa adar i'w cadw?
Ateb y cwesriwn cvntaf
vdyw
vstafell
....
sych gvda digon 0 oJau naturiol.
Gwelwch , fell), fod hyn vn rhoddi
digonedd 0 ryddid de\vis - gellwch gael
vS(;'lfcU vsblcnnydd yn y [}' neu g\VI
di-nod yn yr ardd. l\llae'n dib)'nnu ar
amgylchiadau'r person. Kid y\\,'D dilyn,
\vrlh gwrs, mai yn y palas y triga'r adar
gorau - vn \vir, gallaf cich sierhau mal'r
g"..rrnviyneb sy'n ,..ir yn amI.
Y gOS!? Eto dibynna ar amgylchiadau 'r
person.
Gall ddechrau
gyda'r offer
angenrbeidiol yn unig (gall brynu'r rhain
yn ail-Ia\v yn aml)ac adeiladu'n raddol 0
h ynny, ond fel y crybwyllllls eisocs
ystafell svch. ddi-ddraffl,
ddvlai'r nod
fod ar y cyeh\\', n Pris adar? .'Aaent \ n
amry,vlo yn 61 eu saCon, ac ) n 61 bri y
g,verrh\\T. Gcll\\(.h hrvnu ader\'n am £5.
ond mae ambell un -\n nc"id d\\'\,lo
am
ruoedd 0 bunnocdd y dyddjau hyn.
Pa adar i'w cadw? ,\-lae'r hobl \\"edi ci
rhannu, mv..-•v neu lai ibedalr rhan. a.: mac
lla\ver 0 dynnu coes yn dlg\\,dd rh"ng \'
bcdair adran. Y bedalr y\\' - Canaru:s.
Budgerigars, Adar Pcydajn
ac .-\dar
Tramor. Byddaf yn ymdrin ;j'r rh3Jn yn
eu tro yn YSlod y misocdd ncsaf,
SONED FUDDUGOL EISTEDDFOD
EGLWYSI ST PADARN A ST PERIS
1950
Ganwaith y dyddiau pell bOm trosti hi.
Yn nwyd ieuenctid a didaro hynt,
Heb weld ogoniant a heb glywed si,
Yr hesg a'r don yn chwarae yn y gwynt.
Ond gwelef erbyn hyn ddifesur ddawn
Y lIaw anfeidrol luniodd fro mor gain
o sisial ddwr a chraig, 0 rug a mawn,
o laswellt ir a choed, 0 hesg a drain
Ac os gwel Duw yn dda, a'm rhawd ar ben
Roi o'i drugaredd imi fythol hedd,
Ni cheisiaf well paradwys yn y nen,
Na'r gornel dawel hon mor gain ei gwedd
A thremio'n hir i'r hen fynyddoedd hyn
A gweled Duw 0 ganllaw Pont Penllyn.
R. THOMAS, NANT PERIS
Diolch i Mr W, Jones, Poole, Dorset (gynt o'r Fachwen) am anton y
gerdd j nl.
"Gyda 'n gilydd fe safwn
"
•••
Mewn cyfarfod
hanesyddol
0 aelodau
Cymdeithas
Cydweithredol Llanrug Cyf. (Y Co-op) nos Lun, Chwefror 28ain yn
Festri Capel Mawr Llanrug, penderfynwyd aros yn annibynnol, a
gwrthwynebu'r anogaeth iymuno a rhwydwaith y CRS. Ni welwyd
cymaint 0 bob) wedi troi allan i gyfarfod cyhoeddus yo Llanrug ers
blynyddoedd, ac yr oedd dros gant a hanner 0 bobl yn bresennol i
wrando argymhellion aelodau o'r Co-operative Union Ltd; CRS
Manchester, CRS Gogledd Cymru a'r CWS. Ond roedd y ddadl 0 'r
llawr yn gryfach ar y noson, ac 0 bleidlais 0 142 i 6, penderfynwyd
peidio ag ymuno, a thcwy hynny, gadw annibyniaeth 'Co-op'
Llanrug.
Croesawyd yr aelodau i'r cyfarfod
gan Mr H.O. Jones, Cadeirydd
Pwyllgor Cyrndeithas CydweiLhredol
Llanrug ac ef hefyd a gyflwynodd y
gwahanol
aelodau
0 fudiadau
cenedlacthol
a rhanbarthol
y
Cymdeithasau
Cydv ...·eithredol.
Eglurodd
y datblygiadau
a
arweiniodd i aJw'r cyfarfod arbennig
hwnnw.
Yng Nghyngres y Cymdeithasau
Cvdweiihredol a'u Hundcb yn
Brighton yn 1982 pcnderfynwyd bod
angen lleihau .nifer y cyrndeirhasau
adwerthu (retail societies) i 25 rncwn
nifer 0 fewn 2 flynedd. Bwriad hyn
oedd gwneud y gyrndeuhas yn
gcncdlaethol ae yn rhanbarthol yn
fwy econornaidd. Penderfynwyd fod
aelodau o'r Undeb Cvdw eithredol
•
yn yrnv..cld a phob cyrndeithas
adwcrthu 0 fewn 3 mis i ddyddiad y
Gyngres.
Ym mis Medi
1982 daet h
cynrychiolaeth o'r Undeb i gyfarfod
a Phwyllgor Rheoli Cymdeirhas
Llanrug.
Yn dilyn trafodaethau
pellach, penderfynodd y p\vyUgor
\vneud cais i holi a fyddai'r CRS yn
eu derbyn fel aelodau. Roedd yr
atebiad yn gadarnhaol,
ond yn
narurioI, rhaid oedd derbyn caniarad
yr aelodau yn Llanrug cyn i hynny
ddigwydd. Ac felly. galwyd Cyfarfod
Arbennig o'r Aelodau i drarod }'
pcnderfyniad canlynol:
"Fod y cyfarfod hwn 0 aelodau
Cymdeitbas
Cyd-y.citbredol
Llanrug Cyf" yn penderfynu
lrosgl\\'\'ddo hall sroe, eiddo a
buddiannau
eralll,
a holl
gyS) lluadau eraiLl y Gymdeithas
i'r Gymdeithas
Gwasanaethau
Adwerlhu Cyf. (CRS) ac me\vn
vstyriaelh fod y CRS yn rhoi i bob
aelod
o'r
Gymdeithas
g\franddaliadau hafal i gyfanswm
credyd pob aclod o'r Gymdeithas
ar ddyddiad y lrosglwyddiad."
Roedd
Pwyllgor
Rheoli
C) mdcilhas Cyd\\'eithredol Llanrug
o blaid ymuno am y rhesymau
eanlvnol:
~
(a fod posibilr" ..ydd j'r Gymdeilhas
\vanhau yn y dyfodol, ae i'r CRS
\\'rthod eals am ymuno v pryd hynny,
(b
mai
gwella'r
mudiad
cyd \\'clthrcdol
ocdd b\\'rjad
y
GYllgrCS, ae y bvddai posibilr\\'ydd
Iddynr
golli diudordeb
me\vn
undebau bychalD fcl Uanrug.
(c) fod pob Cymdcithas ara!1 yng
::-1gogledd Cymru) n aelodau o'rCRS.
(ch) fod ymuno a'r CRS yn Slcrhau
s\....
yddi·r staff ar gyfer y Jyfodol.
(d) fad vmuno yn sicrhau dyfodol
gobeitbiol I'r SlOp
Llanrug.
''0
Cynigiodd y Cadeirydd, ~tr H.O.
Jones, fod y penderfyniad yn cael ei
dderbyn, ac eili\\'yd ef gan 1\1r R.G.
Jones, Talybont. Yn dilyn, cafwyd
eyfle idrafodaeth a siav"ns itr aeJodau
holi'r g\vahanol gynrychiolW)T o'r
CRS.
Y prif bryderon ymysg aelodau'r
Gymdeirhas oedd y wybodaeth y
byddai'r buddran bJynyddol (y 'difi')
yn cael ei ddileu dan y sustem
newydd, ac y byddai danfon negesau
i'r cartrefi hefyd yn peidio a bod,
Pwysleisiwyd
y byddai
collr'r
gwasanaeth hwn yn effeithio'n arw ar
yr aelodau rheini sy'n byw ym
Mhcnisarwaun,
Cwm-y-g lo ,
Tan-y-cocd a'r Ceunant. Yn yr un
modd, byddai colli gwasanaeth o'r
fath yn gulled fawr iawn i 'r
oedrannus ac i'r methedig .
Dadl arall oedd honno ynglyn a
bwriad y CRS i godi anfcrth 0 siop
ncwydd yng Nghaernarfon, ac y
byddai prisiau gostyngol yno yn
arwain i'r esgus 0 gau'r siop yn
Llanrug. Atgoffwyd y cyfarfod hefyd
o'r hyn ddigwyddodd i ffatri Peblig
yng Nghacrnarfon - i'r ffatri gael ei
cbau gan y prif rcolwyr 0 Locgr -ae v
byddai rheolaeth ar siop Llanrug yn
dcillio'n uniongyrchol 0 Fanceinion
pe derbynnid y cynigiad.
Anogwyd yr aclodau i wrthod y
cynnig
o h e r w yd d mai siop
"bentrefol. gartrefol" oedd )' Co-op
a'i bod yn "ffordd ()f:yv." l'r ardaJ\\'yr
ae na cHid rhoi pris ar hyony ar
unrhyw gyfrif.
Derbyniad lIugoer ia\\'n a gafodd
cynrychiolwyr y CRS, ac rocdd yn
amlwg fod y mwyafrif o'r aclodau
\....edl g\\'llcud eu medd\\'l i fyny cvn
dod i'f eyfarfod. O'r di\vcdd, gal\vyd
am bleidlais, ae ethol\vyd y t'vtriPyrs
Jones, Richard Evans, Arfon Jones
ae Emrys O\\'cn i fod yn gyfrlf()l am y
cyfrif.
Pan gyboeddwyd
y canl}niad,
daeth bloedd 0 gymerad".ryacth o'r
aelodau, a chyhoeddodd y CadciI},dd
na fyddai angen y cyfarf()d aral1 a
rag\vel\\'yd
i gadarnhau'r
penderfyniad:
roedd Cymdeithas
G),d-weilhredol LJanrug Cyf. am
gad\v ci hanibyniaeth.
Ar ddiwedd y cyfar[od, dy\\'edodd
l,,1.r H, O. Jones,
Cad eirydd \'
P"Jyllgor Rhcoli e.1"fod yn faleb ia\\'n
o'r bleidlais 0 blaid y siop", ac yr
oedd RhcoJ\\'r y siop, 4~1r Dylan
Hughes yn "falch iawn 0 \\eld
cymainl 0 aelodau a diddordeb yl1
nyfodol y Coop"; a'i fod Har ran y
staff, yn diolch i ba\\'b am ddangos eu
hymddiriedacth
ynddynt i gario'r
g'ovairh ym1acn."
t\1ae'n agos i 700 0 aelodau i
Gymdeithas Gyd,veiLhredol Llanrug
Cyf .• ae felly, dylai ci dyfodol fod ~n
bur SiCTam flynyddoedd.
COLLIIAITH
Colli gwlad sydd anfadwaith. - a'i
cholli
Yw'r erchyllaf anrhaith;
Mwy im yw colli mamiaith,
Colli'r 011 yw colli'r iaith.
ALAN LLWYD
7
-
OlOLCH Dymuna Mr a Mrs T.A. Maxwell,
Argoed, Stryd Warden ddiolch 0
galon i'w perthnasau, cymdogion a
ffrindiau
ymhell ae agos am yr
anrhegion,
blodau,
IIythyrau
a
chardiau lu a dderbyniasant pan yn
dathlu eu priodas aur yn ddiweddar.
Oymuna Mrs Elizabeth Griffith, 6
Stryd Turner, ddiolch i bawb a fu mor
garedig wrthi tra bu'n Ysbyty Dewi
Sant ym Mangor. Am y lIu eardiau ae
anrhegion a dderbyniodd tra yn yr
ysbyty ac wedi dyehwelyd gartref.
Dymuna teulu'r dlweddar lorwerth
Roberts, 29 Maes Padarn ddiolch 0
gal on i berthnasau,
cyfeillion
a
chymdogion am bob cydymdeimlad
a charedigrwydd
a ddangoswyd
iddynt yn eu profedigaeth
0 golli
brawd annwvl. Diolch am y Ilu
cardiau, lIythyrau a galwadau ffOn a
dderbyniwyd. Diolch i'r meddygon a
gweinyddesau Ward DwyforC &A ae
Ysbyty Bryn Seiont am eu gofal a'u
caredigrwydd tuag ato. Diolch hetyd
i'r Parch Huw John Hughes am ei
ymweliad cyson ag lorwerth tra bu'n
wael.
CYDYMDEIMLAD
- Estynnir
y
eydymdelmlad
dwysaf
Mr Owen
Davies, Stryd yr Wyddfa a gollodd ei
fam. Bu farw yn Ysbyty Gallt y Sil yn
88 oed.
a
Yn ystod y mis cafodd Mrs Celia
Thomas, Ffordd Ty Du brofedigaeth.
Bu farw ei mam yn Lerpwl. Estynnir
eydymdeimlad dwysaf a'r teulu.
AELODAU NEWYDD - Nos Sui,
Chwefror 20 derbyniodd
yr Athro
Stanley John, Coleg Bala Bangor,
Bangor bedwar 0 aelodau ifane
mewn gwasanaeth
a chymun yn
Nant Padarn. Derbyniwyd y rhai a
ganlyn
yn gyflawn
aelodau
o'r
Eglwys: David Lloyd Evans, Gwesty
Gwynedd, Andrew Williams, Stryd
Fawr, Bethan Jones, Deltryn, Ffordd
Capel Coch, Judith Jones, Dakota
MARWOLAETHAU
Phyllis Mary Roberts - lonawr 27 yn
Ysbyty Minffordd
Bangor bu farw
Phyllis Mary Roberts,
priod Mr
Dafydd Tudor Roberts, Arfryn, Stryd
Olgra
yn 57 oed.
Brodor
0
Faehynlleth ydoedd, ond daeth y
teulu
i fyw i'r ardal
hon rai
blynyddoedd
yn 01. Boneddiges
garedig rawn ydoedd Mrs Roberts, yn
fawr
ei pharch
gan bawb a'i
hadwaenodd.
Roedd yn gymydog
heb ei hail yn dra ehymwynasgar a
theimladwy
a phawb. Bu'n gyson
iawn yn ei hymwelladau
Chartref
Pen Gwaith, a gwnaeth bopeth yn ei
gallu er cysur yr henoed yno. Yn wir
gellir dweud yn onest iawn amdani
"Yr hyn a allodd hon, hi a'i gwnaeth."
Trefnwyd y gwasanaeth angladdol
yng Nghapel Coch ar lonawr 31
gyda'r Parch Trefor Lewis. Oeiniolen
yn gwasanaethu. Claddwyd hi ym
mynwent
Nant Peris. Estynnir y
eydymdeimlad dwysaf A'j phriod, ei
mam Mrs Elizabeth Davies, ei merch
Nerys a'r teulu i gyd yn eu trallod.
Howet Morris - Yn Ysbyty Gallt y Sil,
Caernarfon, Chwefror 3, bu farw
Howel Morris, 3 Pen y Bont, Ffordd
Capel Coch yn 80 oed. Daeth ei dad a'i
fam i'r ardal i fyw 0 Ddeiniolen a'r
plant yn ifanc iawn i gyd. Aeth ei dad i
weithio fel teiliwr at y diweddar R.E.
Jones, Boderwydd.
Roedd nifer 0
blant yn y cartref air rhieni yn
gymeriadau
tawel a charedig, a
thyfodd
y plant yn fechgyn
a
merched cymwynasgar
a thawe!.
Wedi gadael Ysgol Dolbadarn yn
ifanc iawn seth Howel Morris, fel ei
frodyr i'r chwarel, ac yno y lIafuriodd
yn galed am 40 mlynedd. Priododd a
merch 0 gyffilliau Llanrwst a magodd
yntau nythiad 0 blant dymunol a fu'n
ffyddlon iddo tra gallent.
a
8
Cymeriad hynod 0 dawel a swil
ydoedd, ond roedd ganddo rhyw
hiwmor unigryw, a byddai wrth ei
todd yng nghwmni
plant. Ei brif
ddiddordebau
ydoedd garddio a
helpu'r achos yng Nghapel Coch.
Gwnaed ef yn ddiacon yn 1975 a
gwnaeth ymdrech deg i gario'r balch
yno Roedd yn uchel ei barch gan
bawb yn yr ardal. Ar 01 colli ei briod
tua 3 blynedd yn 01 - a'r plant i gyd
ond un wedi gadael cartref j sefydlu
cartrefi eu hunain, daeth ychydig
lesgedd iddo yntau, a symudodd i
fyw gyda Jane yn ei chartref lie y bu
hyd y pen diwethat, a hithau gyda'i
chwiorydd a'i brodyr yn gofalu yn
dyner amdano hyd y gallent.
Trefnwyd y gwasanaeth angladdol
yng Nghapel Coch dan arweiniad y
Parch Robert Roberts, Tregarth.
Talwyd teyrnged i Howel Morris am
ei ffyddlondeb a'i gymwynasgarwch
gan Tom R. Jones, Stryd Ceunant, ei
gyd-ddiacon, a Hugh Peris Pritchard
wrth
yr organ.
Cynhaliwyd
gwasanaeth byr ymhellach yn yr
Amlosgfa ym Mangor.
Estynnir y cydymdeimlad dwysaf &
Jane, Beryl, Gwyneth, Beti a Huw y
mab, Ellis Morris, ei trawd, Gladys
Roberts, Mary Thomas a Gaynor
Pritchard
ei dair chwaer
a W.
Williams,
ei frawd-yng-nghyfraith,
a'r teulu i gyd yn eu profedigaeth.
OIOLCH - Dymuna teUlu'r diweddar
Howel Morris, 3 Pen y Bont, Ffordd
Capel Coch ddiolch i bawb a fu'n
gweini arno vn ei waeledd ac am bob
arwydd
0 gydymdeimlad
a
dderbyniwyd
yn eu profedigaeth.
Diolch am gefn ardal.
PWYLLGOR CLWB YR HENOED Nos Fawrth,
cyfarfu
aelodau
0
bwyllgor
Clwb yr Henoed
dan
lvwvddiaeth
Mrs Bryn-Hughes.
Cyfeiriwyd at farwolaeth brawychus
y Canon Alun Jones - a fu mor
ffyddlon gyda gwalth y pwyllgor ar
hyd y blynyddoedd yn ddi-fwlch.
Hefyd cydymdeimlwyd
dwy
aelod o'r pwyllgor
a fu mewn
profedigaeth er y pwyllgor diwethafMrs Glenys Jones a Mrs Jean
Roberts, y ddwy yn colli mam.
Derbynlwyd
rhodd
0 arian
sylweddol iawn gan Mrs Rhianwen
Griffiths, merch y ddiweddar Mrs
Margaret Roberts, Maes Padarn fel
gwerthfawrogiad
walth y pwyllgor.
Deellir fod Mrs Enid Roberts, Maes
Padarn yn Ysbyty MOn ae Arfon yn
derbyn triniaeth IIawfeddygol.
Trefnir y cinio i ddathlu GWyI
Ddewi yng Ngwesty Fictona am
12.30 ddydd lau Mawrth 3. Dylai'r
enwau ddod i law ar unwaith.
a
°
PRIODAS
RUDDEM
Llongyfarchiadau
i Bessie a Hugh
Peris Pritchard, Dinorwig House ar
ddathlu
eu priodas
ruddem
ddechrau'r flwyddyn yma.
UNDEB Y MAMAU - Chwefror 1
cyfarfu aelodau eglwysi Nant Peris a
Sant Padarn 0 Undeb y Mamau dan
Iywyddiaeth y Parch A.W. Cherry.
Cynhaliwyd
y pwyllgor
blynyddol
pryd y cafwyd adroddiadau ffafriol
lawn
gan yr ysgrifennydd
a'r
trysorydd.
Ailetholwyd
y
swyddogion
sef Mrs Denness
Hughes a Mrs Glyn Williams ae ar
ymddeoliad Mrs Eric Owen etholwyd
Mrs
Betty
Humphreys
yn
gofrestrydd Rhoddwyd y te gan Mrs
Muriel Morris, Mrs Audrey Evans a
Mrs Kathleen Williams a diolchwyd
iddynt gan Mrs Erie Owen a Mrs Betty
Humphreys.
LLONGYFARCHIADAU - Deian ar dy
Iwyddiant
gyda chanu'r piano Gradd I. Da iawn Wlr, dal ati Deian.
CLWB ERYRI- Yng nghyfarfod eyntaf
eleni 0 Glwb Eryri pryd y Ilywyddwyd
gan Mr Rol Williams,
Waunfawr
cafwyd anerchiad
gan Mr Llion
Jones, prifathro Ysgol Tregarth ar ral
o felrdd Ceredigion. Diolehwyd iddo
gan Mr Eurwyn Jones. Croesawyd
dau o'r aelodau a fu'n wael sef Mr
1010 Llywelyn
0 Lanrug ae Owen
Humphreys 0 Nant Peris.
Yn yr ail gyfarf'Jd cafwyd anerchiad
gan Mr Wyre Thomas, Waunfawr
gyda'r Dr Eurwyn Evans yn Ilywyddu.
YN YR YSBYTY - Yn Ysbyty Gallt y Sil
Caernarfon mae Miss Mary Roberts,
Abersoch [Glanffrwd gynt) chwaer
Mrs Griffith John Griffiths, Stryd
Newton. Dymunir iddi adferiad Ilwyr
yn tuan iawn.
Yn Ysbyty MOn ac Arfon mae Mrs
Enid Roberts,
Maes Padarn yn
derbyn triniaeth lawfeddygol. (Brysia
adra Enidl)
SEFYDLlAD
Y MERCHED
Cynhaliwyd
cyfarfod
cyntaf
y
flwyddyn yn y Ganolfan gyda Mrs
Hannah
Jones
yn IIywyddu.
Cydymdeimlwyd a Mrs Glenys Jones
ar golll ei mam, Mrs S.A. Jones,
Field Terrace a Mrs Eluned M. Jones
ar farwolaeth Mrs H.O. Roberts oedd
wedi bod yn aelod ffyddlon iawn o'r
Sefydliad ac yn ysgrlfennydd ar un
adeg.
Croesawyd aelod newydd i'n plith,
sef Mrs Gwen Edwards.
Ar 61 darllen cofnodion a'r lIythyr
misol croesawodd y lIywydd Mr Cyril
Jones sydd yn Warden gyda Parc
Cenedlaethol Eryri i roi sgwrs gyda
ehymorth sleidiau, ar y gwaith sydd
yn cael ei wneud I atgyweirio'r
IIwybrau ar yr Wyddfa ar 01 yr erydu
sydd yn cael ei wneud gan y miloedd
cerddedwyr bob blwyddyn.
Y gwestwragedd am y noson oedd
Mrs Mary Jackson, Mrs Nancy Jones,
Mrs L. Jones, Mrs Katie Griffith a Mrs
lona Jones. Diolchwyd iddynt Be I Mr
Cyril Jones, gan Mrs A.B. Jones gyda
Mrs Arfonia Evans yn eilio. Enlllwyd y
raftl gan Mrs Ethel Jones.
a
DAR LITH - Yn Oriel Eryri, nos Wener,
Chwefror 18 traddodwyd darltth dan
nawdd Amgueddfa
Genedlaethol
Cymru gan yr Athro Brynley Roberts,
Coleg y Brifysgol
Abertawe.
Ej
destun ydoedd Edward Llwyd y
Cymro
Y GANOLFAN - Ar Chwefror 11
trefnodd
pwy"gor
y Ganolfan
gyfarlod
cyhoeddus
i egluro I'r
cyhoedd yr estyniad fydd ar dro i
ehangu'r
ganolfan,
ac hefyd
i
dderbyn synladau gan yr ardalwyr
ynglyn a'r cyfan. Er na ddaeth
cynulliad mor dda hynny ynghydfe gafwyd
trafodaeth
ea ng a
derbyniwyd y cyfan o'r syniadau i'w
rhoi gerbron Pwyllgor y Ganolfan.
Nos Wener, Chwefror 18 cyfarlu
Pwyllgor
y
Ganolfan
dan
Iywyddiaeth
Mr Cledwyn Jones.
Cyflwynodd
yr ysgirfennydd
y
Cynghorydd Francis Jones y rhestr
syniadau a gynigwyd o'r cyfarfod
cyhoeddus, a rhoddwyd ystyriaeth
deg a manwl i'r cyfan.
a
YSGOL DOlBADARN
Profedigaeth
- Drwg iawn oedd
gennym ddeall am farwolaeth Mr
Hywel Morris, sef tad Miss J. Morris,
un
0
athrawon
yr
ysgol.
Cydymdeimlwn
Miss Morris yn ei
cholled 0 dad cu ac annwyl iawn.
a
Gwaeledd - Dyna fu hanes rhai 0
blith holl staff yr ysgol ae hefyd y
plant. Dymunir adferiad buan i bawb
sy'n wael ac y ceir eu ewmni yn 01
unwaith yn rhagor yn yr ysgol.
Ffarwelio- Ddydd Gwener, Chwefror
25 ffarweliwyd § Mrs Carolyn Roberts
a fu'n athrawes llanw yn yr ysgol ers
mis Tachwedd. Y mae Mrs Roberts
yn ein gadael oherwydd
disgwyl
ychwanegiad i'r teulu Dymunwn y
gorau iddi hi i'r dyfodol. Diolch i Mrs
Roberts am ei gwasanaeth teilwng i'r
ysgol.
Dychwelyd yn al i'r ysgol - Dyna fu
hanes Eilian, Llion a Manon Roberts.
Balch iawn oedd cael eu croesawu yn
61 ar 01 cyfnod yn Sri Lanka lie mae eu
tad yn gwelthio.
Cafwyd anrheg
hardd 0 blat pres gan y plant i'r ysgol i
gofio eu hymweliad a'r wlad dramor.
Ar benwythnos Chwefror 25-27 bu
nifer 0 blant yr ysgol gyda Mr !wan
Roberts, BSc. yn ymweld
Gwersyll
yr Urdd yng Nglan Llyn, Y Bala.
Cafwyd amser difyr tros ben ae yr
oedd pawb wedi mwynhau
eu
hunain
a
Noson Agored- Ar nos lau, Chwefror
17 cafwyd Noson Agored fuddiol
dros ben yn yr ysgol pryd y cafodd y
rhieni y cyfle , weld gwaith eu plant a
thrafod eu cynnydd a'r athrawon.
Gohebydd - Mrs Sian Thomas, TV',
Ysgol, (Llanberis 870220)
Cywydd i'r Cleifion
Nyni yw'r Clinlciaid, yn stesiond yn Llanber,
Ac weithiau (ddim yn amI), mae pethau'n mynd yn fler,
Ac wir, yr adeg hynny, mae pethau rhyfedd lawn
Yn digwydd yn y Clinic, sr fore a phrynhawn.
Mae yn. lu ohonom yn gweithio yn ddi-baid,
Doctoriaid, gweinyddes8u del, dispensar a bydwraig (midwife I)
Mae Jas fel sarjlant major, yn rhuo dros y lie
Yn gweiddi "Pwy 'di nesa]" - A "Get a move on there".
Oacw Dan yn dwad dros y gamfa wen
Cetyn yn ei boced a bedpan ar ei ben
Tair Ymwelydd lechyd yn rhedeg rownd y lie
A Nyrs Ysgolion druan yng nghanol gwalttiau nedd.
Y dair tu al i'r gwydr sy'n dalr 0 genod clen
Bob amser yn eich derbyn yn annwyl gyda gwen
Ond gwatchiwch chi eu gwylltio, neu dynnu nhw i'ch pen
Chewch fawr 0 gydymdeimtad, waeth ichi ddeud - AMEN.
Os fydd eich pen yn ysgafn,
A'r clyw sydd braidd yn drwm
Fe dynnith Carys wax o'r glust
Fel sosef mawr lu'r crwn.
Rhydd Helen bills a ffisig
I bawb sydd ddim yn lach
Ond peidiwch overdosio - neu Odowch chi byth o'r tV bach.
Daw lon8 (Bont) ag F.inir,
A babls bach i'r byd
S'im isio nhw ddwad yn ami Mae dillad plant rhy ddrud.
Malr (Waen) a lona, Meira a Beth yw'r gorau yn y wlad
Am rectal washowt, blanket bath, injections, Neno'r Tadl
Gofalwch drin y rhain yn iawn neu lasa chi ddifaru Erbyn I'r driniaeth orffen - mi fyddwch isio'ch claddul
Rhwng chwarae bach a difr'
Maen rhaid chi ddeud y gwir Fod eich Gwasanaeth lechyd
Y, orau yn y sirl
"FANDALIAETH"
CYNGOR CYMDEITHAS
LLANBERIS
Cyfarfu aelodau'r cyngor yn Angorfa
o dan Iywyddiaeth y Cynghorydd
Francis Jones.
S4C
Mae'r cyngor yn bryderus nad yw
triqolion y Nant yn gallu derbyn y
Bedwaredd Sianel Felly, maent ar
hyn 0 bryd yn pwyso ar Gyngor Arfon
i sicrhau'rgwasanaeth
ac mae swm 0
arian eisoes wedi ei ddarparu i'r
pwrpas yma.
Penderfynwyd hefyd roi rhodd 0
£100 i geisio hwyluso'r
sustem
deladu yno.
Cytunwyd hefyd i roddi £20 i bob
un o'r mudiadau lIeoi a wnaeth gais
am gymorth
ariannol
erbyn y
dyddlad penodol.
Gwasanaeth Bysiau Nant Peris
Cafwyd
eglurhad
gan gwmni
Crosville pam nad ydynt yn rhedeg i
ran uchaf y pentref. Mae'r wahau
sydd wedi eu codi ar ochr y ffordd yn
ei gwneud hi'n amhosibl i'r bysiau
fedru troi.
Ond ar Fawrth 4 bydd arbrawf yn
digwydd,
0 dan
oruchwyliaeth
cynghorwyr y Nant i weld os yw'n
bosibl i fws Crosville i droi'n 61 ym
Mur Mawr.
Lamp a Chyflwr y Palmant
Gwnaed cars gan denantiaid Rhes
Eilian am lamp i oleuo'r fan, a
thynnwyd sylw'r Gymuned i gyflwr y
palmant ger Gardda Bach, Nant Peris
a chyflwr Stryd Newton a Warden
Street lie mae'r 'chippings' heb au
clirio. Bydd y cyfan o'r cwvrnon yn
cael eu trosglwyddo i'r Cyngor Sir.
Croeso a chydymdeimlad
Croesawyd y Cynghorydd
O.W
Humphreys, Nant Peris i'r pwyllgor
ar 61 ei waeledd, a chydymdeimlwyd
a'r Cynghorydd William Roberts,
Stryd Capel Coch ar golli ei frawd.
Darpar aelod 0 bwyllgor y Pare
Cynigiwyd
y Cynghorydd
Ken
Jones i fod yn ddarpar-aelod
0
Bwyllgor y Pare Cenedlaethol
Mynwent Nant Peris
Tynnwyd
sylw'r pwyllgor
at y
fynwent yn Nant Pens, mae hi'n
brysur lenwi a phenderfynwyd anfon
at y Swyddfa Gymreig i geislo mwy 0
d.r i ehangu'r fynwent. DisgwyJir yn y
dyfodol agos y bydd y gwaith 0
lanhau
a thwtio'r
fynwent
yn
dechrau.
Cyfarfod s'r BCCT
Trefnwyd cyfarfod ar gyfer Mawrth
7 rhwng
aelodau
o'r Cyngor
Cymdeithas
a'r Bwrdd
Canolog
Cynhyrchu Trydan i drafod y ffordd
orau 0 gau'r pwll dwr sydd yng
ngheg y twnel nepell 0 Nant Peris.
Mae pryder wedi ei ddatgan yn y
Nant fod y pwll dwfn yma, er ei fod
wedi ei ffensio unwaith gan y BCCT,
yn dal yn beryglus.
Canolfan Wybodaeth
Mae'r cyngor
wedi cysylltu
Bwrdd
Croeso
Cymru
i geisio
cymorth
i sefydlu
canolfan
wybodaeth i ymwelwyr ym mhentref
llanberis.
Torri coed ar 9ynnydd
"Fandaliaeth" yw geir y Cyngor am
yr holl dorri coed sy'n digwydd yn yr
a
EINIAU
•
ardal y dyddiau hyn. Mae hyn yn
digwydd ar raddfa lJawer mwy nag a
welwyd yn yr ardal o'r blaen. Mae
coed wedi eu torri, er enghraifft, ar
ochr y ffordd osqoi a Choed Doctor.
Mae'r cyngor am gysylltu
Cyngor
Sir er mwyn penderfynu ar y dulliau y
gellir eu mabwysiadu i atal hyn.
Plisman i Lanberis
Testun prvder I lawer 0 driqolion
llanberis yw'r ffaith nad oes plisman
yn byw yn y pentref a bod y ty
swyddfa'r heddlu ym Maes Padarn
yn wag
Yng nghyfarfod
diweddaraf
y
a'r
cyngor cafodd yr aelodau gyfle i
drafod hyn gyda'r Prif Arolygydd
Hughes 0 Gaernarfon a'r Sarjanl
Owen 0 lanberis
(sy'n byw ym
Methel).
Sicrhaodd
y Prif Arolygydd
y
cynghorwyr y "bydd phsrnan yn byw
yn Llanberis yn y dyfodol agos lawn."
Gwahoddiodd y plismyn unrhyw
fudiad
neu gymdelthas
(Clwb y
Mamau, Yr Henoed, Yr Anabl ae yn y
blaen) yn yr ardal sy'n dymuno trafod
unrhyw beth perthnasol i'r heddlu a'r
gymdeithas
r gysylltu a Sarjant
Owen.
CYSTADLEUAETH CROESAIR
CYHOEDDIADAU MEl
Yr atebion cywir oedd:
I Lawr: 1. CWyr. 2. Si. 4. So. 5. Gwyr. 6.
Mynyddig.8
Cel. 9 Bae. 11. Crap. 12.
Dwlu 14 Da 15 Ffa.
Ar Draws: 1 Casg. 3. Ysig 7. Myn. 10.
Ceffylau 13. leid. 16. Piau. 17. Plu.
Cafwyd yr ateb cywir gan.
M. Evans, 37 Lan Merllyn, Y Rhyl,
Clwyd.
Mae bellach wedi derbyn ei gwobr
o £10 a chyfrol 0 "50 0 Groesei riau" William Jones.
Wrth droed yr Wyddfa .
• •
Bob blwyddyn yn echrydus 0 reolaidd mae 30.000 0 bob} yn
cynnwys 1,300 0 blant yn cael eu lladd neu eu hanafu'n ddifrifol
mewn damweiniau car.
'Roedd Ionawr 31 y flwyddyn yma
yn garreg filltir ar y ffordd hi! igeisio
lleihau'r gyf1afan flynyddol yma.
Bu'r yrngyrch i gael y ddeddf ar y
llyfr stadud yn hir ac fc roddwyd
llawcr rh \"..ystr yn ei ffordd. Ceisiodd
llawer unigolyn gvda mcsurau preifat
and disgyn ar yrnyl y ffordd fu eu
hanes. Bellach mae'n ddeddf gwlad a
rbaid y\V dcfnyddio'r g\\'regys neu
wynebu'r Jclir,vy 0 £50. Er hyn dim
and am dair blynedd y mae'r ddeddf i
barhau gydag adolygiad ym 1984.
G\va5traff gofod fyddcu ai1agor y
ddadl 0 blaid neu yn erb)'n yn
hytracb
g\vell fyddai amlinellu
oblygiadau i cbv.i fel gyrr\\T neu
deithi\Vf .
Os ydych dros 14 oed mae'r
cyfrifoldcb 0 \visgo'r \vregys arnoch
ch\,; fel unigolyn, os ydych yn
eistedd yn y seddau blaen. Yn fras
mae hyn yn golygu i ~T\\) r a
rneich\\ryr mewn cci! gyda llythyren
plat 'e' neu dcti,,,'eddarach, me\\'n
faniau
ysgafn
plat
eE' neu
ddiweddarach a cheir rri olwyn plat
'J' neu ddivJeddarach. Hynny y\V os
oes gennych gar \\-'cdi ei gofrestru cyn
31.12.64 Did oes reidnvydd arnoch i
osod nac i \visgo g\vregys. G,vall arall
yn y ddeddf ne\vydd y\V os oes
genll ych sedd fai DC ym mlaen year
sydd yn galluugi i dri cistedd nid oes
raid i'r trydy dd per on wi go
gwregys
Mae peth cymhlethdod wedi odi
yng1yn a'r ddeddf parthed plot ond
vn wir mae'n eithaf "mi. Rhaid i
-blant Iceg oed neu lai yrn mlaen y r
fod yn gwisgo gwregys
g} da 'r
cyfrifoldeb ar y gyrrwr 1 sicrhau eu
bod yn gwneud hynny. Plant 0 dan
flwydd oed i gael eu hatal gvda
gwregys a gymerad\\o)'\vyd ar g~fer
plant (.l'r ocdran a'r p\vysau hynny.
Yn vmarferol dylai plentyn () dan
f1\vydd fod me\vn 'carrycot' }'ng
nghcfn y car, gyda'r 'cor' '.",edi ci
gysylltu i'r c.:erbyd gyda strapiau
p\vrpasol. 0 fl\\')'dd 1 4 ot!d mae
seddau p\vrpasol i'w lleoti ar sedd
gcfn y car, gan sicrhau fod )' sedd
\vew ei chysyUru a chorff y cerbyd,
nid \vern ei chl~'mu i'r sedd yo unig
o bedcur i ddeuddeg dylid dcfnyddlo
g'\Tero'S arbenrug 1 bJanr, eto yng
nghefn year,
neu ddefnyddio
g\vregys oedolion gyda chlus[Qg
arbcnnig i godi'r pient} n.
Os am fanylion m \\'y tr),I\'{yr
ynglyn
a'r ddeddf
mac dau
bamffledyn ar gael oddi \vrth Aciran
Diogcl\\rch y Ffyrdd, S\\'yddfcydd
.~aesincla, Caernarfon. "Dioge!v;ch
Plant me\vn cell''' a ('G\\regysau
Diogelwch chj a'r gyfraith" yn rhad
ac am ddim.
a
TV FFER
•
•
LLANBERI
Perchnogion.
Ffon
870391
Mr a Mrs AW Hughes
9
,
Y Sui Cymreig
(Cerdd Ysgafn)
Pa beth sydd wedi digwydd
I'r Sui Cymreig, go iawn
Y Capel wedl'l dwymo,
A'r seddau'n chwarter lIawn;
Y 'News of World' a'r 'People',
A welir ar y bwrdd
A photel fawr 0 'wisgi'
I gadw'r 'flu' i ffwrdd.
Mae'n siwr yr hoffech wybod
Sut treuliwn nl y Sui,
Gorweddwn dan y blanced,
A John y gwr, fel mul;
Ond, newid ddaw yn fuan
Wrth gl0510 ato'n dyn;
Ni fynnwn i chwi wybod
Beth ddigwydd ar 01 hyn.
01 John I 0 cod! 'rhen gariad
I wneud ryw baned bach,
Fe deimlwn yn fodlonach
'Rol spel, a mygyn bach;
Mae dipyn 0 spar neithiwr
Yn cnoi tu mewn i'r bol,
Ondl beth yw,r ots am hynny,
Waeth neb l gwneud dim 101.
y Three Degrees 0 Lanrug
LIMRIG I'DWR"
Mae digon 0 ddwr ar dir Cymru,
Ac wir, mae'r Bwrdd Dwr yn ei
werthu
t'r Saeson yn rhad,
Ond mae hyn yn sarhad,
Ar bobl ein gwlad: - rhaid ymgyrchu.
Mae merched yn peintio'u
hwynebau,
Ac yn gosod pob lIiw ar eu gweflau,
Ond yr unig beth fu
Ar wyneb rnam-qu
Oedd dwr glaw, - ac fe ddenodd hi'r
hogiau.
"John bach, dyro ddwr efo'th whisgi,
Mae'n costio mor ddrud," meddai
Gwenni.
Ond chwerthin wnaeth John,
Gan ateb yn lion,
"Mae'r ddau bron 'run bris i ni'r
Cymry."
Y dyn tewaf yn y byd - yn cael ei
gyflwyno gan yr erweinvaa
1af
Nancy Lovatt
8rwynog
Llanrug
Nid oeddym awydd ci nio
Awn am y bath ill dau,
Fe wnaiff 'run dwr i'n felly
Ac unwaith, rhaid glanhau:
Chwaraeon nes creu 'bubbles'
A'r sebon ogla neis,
Ac yna ar ei wyneb
Rhydd John, o'r botel 'spice'.
Beth wisgaf i fynd allan
Yw'r broblem imi'n awr,
Bydd John a'r car yn barod
Pan wei fl'n dod i lawr,
Ac yna am ryw we sty
Am stec a 'chips', a gwin,
Pa beth a wnawn ni wedyn
Dibyna ar yr hin.
Mae'r bingo bron ar ddechrau
Rhaid cael y 'tickets' 'nawr,
Gan ddisgwyl y cawn heno
Y wobr 'snowball fawr".
Rhaid trio'r 'one arm bandit',
Er mai dydd Sui yw hi,
Beth ddwedai vr hen bobol
Wrth weld eu plant ar sbri I
Ni ddaeth 'run ddlma' allan
o fol y dyn un lIaw,
A thaflwyd lIyfr y bingo
Dan ochaln I'r bin baw;
A welir newid eto
Yn un naw, wyth deg trl,
Mae'r diafol ar 'i fyny
Mae wedl'n twyllo ni.
Mrs 1\.10ry Grace U'/il/ianlS,
Bethel.
CYDBWYLLGOR ADDYSG SIROEDD GOGLEDD CYMRU
V COLEG NORMAL, BANGOR
Prifathro: Dr J.A. Davies, M.A., B.Sc.
CYNLLUNIO CREFFT A THECHNOLEG
Limrigau - Dwr
Aeth fodan fain dena 0 G'"afron
Un diwrnod lawr Cei at yr afon
Y gwynt gododd stwr
A'i chipio i'r dwr
Daeth allan ohono fo'n 'Werddonl
Daeth dyn bach 0 Fesopotamia
I Lanber i ddrlngo i ben Wyddfa.
Chyrhaeddodd 0 ddim
MI faglodd i'r llyn
A boddi mewn dwr at el glustia I
Cwrs arbenigol yn arwain i B.Add/B.Add.(Anrhydedd}.
A ydych wedi'ch hyfforddi mewn Cvnllunio, Peirianneg neu i weithio
mewn metel, olasnq. coed ae ati? Neu a gawsoeh brofiad 0 Gynllunio,
Crefft a Theohnoleg/Gwaith
Coed/Gwaith Metel/Arlunio yn yr ysgol?
Mae prinder 0 athrawon
gyda chymwysterau
arbenigol
mewn
Cynllunio, Crefft a Thechnoleg.
Yng Nghanolfan newydd Cynllunio, Crefft a Thechnoleg Y Coleg
Normal mae cyfleusterau ardderchog, yn cynnwys gweithdai gogyfer it
Pheirianneg. Gwaith Coed. Metel. Gemwaith a Gwarth Got Arian yn
ogystal
Stiwdio Graffigwaith Technegol a Llyfrgell. Mae'r ewrs
arbenigol mewn C.C.T. wedi ei sefydlu ar y Ddiploma Addysg Uwch yn
caniatau I fyfyrwyr ddilyn rhaglenni wedi eu dewis yn bersonol gyda
phwyslais ar eu diddordebau unigol.
Gwahoddir darpar fyfyrwyr, yn feibion a merched, i gael golwg ar y
cyfleusterau a chyfarfod myfyrwyr a staff cyn gwneud cais ffurtiol.
Cymwysterau
derbyn yn ddau bwnc lefel 'A' ae iaith Saesneg a
Mathemateg lefel '0'. Gellir rhoddi ystyriaeth arbennig i fyfyrwyr hyn
(dros 23) sydd
chymwysterau eraill.
a
a
Anl fanylion pellach ymofynner (trwy Iythyr neu ffon) A'r Swyddog
Derbyn, Y Coleg Normal, Bangor, Gwynedd LL57 2HQ. Rhif Ffon: (0248)
52121.
10
WJ.GRIFFITH
PLYMAR
A GOSODWR
GWRES CANOLOG
CIGYDD
LONDON HOUSE
LLANRUG
Ffon: Caemarfon 3574
PEN CIGYDD
Y FROI
..
Yr wyn Ileol mwyaf
blasus
Selsig cartref. cigoedd
parod i'w bwyta
Archebion .r uyter
y rhewgist
MYNNWCH Y GORAU
A OEWCH ATOM NI!
PANT TIRION. LLANRUG
Ffon: Cstlrnarfon 3248
GOSODWR SWYDDOGOL
SYSTEMAU
GWRESOGI OLEW
GWRES
BP
A.Jod o'r Natlona'
Asaoclation
of
Plumbing end Mech.
Inal
Services
Contrectcrs.
Dim un d8Stf1 ,hy fychan.
Dim un d8$g rhy 'Bwr..
I
I
CANL YNIADAU FFUG·EISTEDDFOD
BRO ECO'R WYDDFA 1983
Grwp yn meimio i unrhyw record neu
dap:
1. Y Three Degrees, Llanrug. 2. Teulu
Shep Llanrug. 3. Y Dynion Rhyfedd,
Penisarwaun. Adrodd dan 5 oed: 1.
Plwmsan, Ann Ifans, Penisarwaun. 2.
Wmffra a'j fam. Seiriol Owen a Brian
Williams Bethel. 3. Hati Het Wellt,
Eluned Porter, Penlsarwaun. Grwp
Offerynnau gwreiddiol:
1. Hogla
Llofft Stabal, Penisarwaun. 2. Coesa'
Blewog Llanrug. 3. Band Elastic
Bethel. Tafleisio gyda Doli-Bren-Fyw:
1. Mrs Bryce-Thompson ae Eunice.
Lynwen Morris a Ceinwen Williams
Bethel. Unrhyw Act Syrcas: 1. Y Oyn
Tewaf yn y Byd (Dafydd Whiteside
Thomas, Llanrug). 2. Syrcas Latheb
Bethel. 3. Syrcas Penny Mills
Penisarwaun.
Unrhyw Hysbyseb
Gwreiddiol: 1. Philly Tcheini. Phyllis
Ellis, Penisarwaun. 2. Wish you were
here. Bethel. 3. Y Clinicaliaid
Llanberis. Unawd neu Ddeuawd
mewn bath:
1. Sion a Sian,
Penisarwaun, Mrs Eluned Porter a
Mrs Percy Williams. 2. Dau dan DWI,
Penisarwaun,
Annwen
Jones a
Gwenan Davies. 3. Camay a lux,
Bethel, Goronwy Jones a Bet Owen.
ddog y batheirio
'(f
Hen Ddyn Budr a'i iocan,
Penisarwaun, Ann Ifans a Jean
Roberts. Bale yn seiliedig ar un 0
raglenni
S4C: Cyd-fuddugwyr:
Cwmni Coleg Bethel, Coleg, Cwmni
Pwll Chwadods Penisarwaun. Mil 0
Alwadau. Cwmni LiB Horman Venice
Llanruq, Madam Wen.
Cystadlaethau Barddonllyd a Llethol
- Bardd y Bath: Cerdd ysgafn 'Y SuI
Cymreig'. 'Eco', sef Mrs Mary Grace
Williams, Bethel. Limric yn oynnwys
y gair 'dwr': 1. 'Diamond Lil' - Mrs
Nancy Lovatt Brwynog Llanrug. 2.
'Mwncl', Ceri Pierce Llanberts. 3.
J Jos',
Nant Roberts Penisarwaun.
Catriona. Llythyr Caru. 1. Draenog
Drewllyd, Ann Hopcyn Bethel. 2.
Madam Coch, Joh n V. Morris,
Clwt-y-bont, Oeiniolen. 3. Profiadol,
Gwyn Parry Deiniolen.
Deg 0
Ddiarhebion
newydd
sbon:
1.
Celanydd, Ann Evans, Penlsarwaun,
2. Annoeth
- Ann
Evans,
Penisarwaun, 3. Solomon 13eg.
Cymerwyd rhan gan y pentrefi
canlynol:
Bethel, Delnlolen, LlanruQ, Llanberis,
Penisarwaun.
wtlws yr Eco. sef Tarian yn
rhoddedig gan Bane y Midland
Llanberls
i'r pentref buddugol:
Penisarwaun.
I
eree
eris
'Wyddai Joni pa ddwr na pha firi,
Aeth adref at Leusa'n reit handi,
Gan fad hi yp-tw-det
Efo pethau sedet
Meddai -"Wei pi pi mewn pot, sisio'r
Crincll"
Gofynnodd y meddyg i Joni
Ble oedd7 - a "8e sy'n dy
boeni?" Cael sampl a ddwr
Fyddaitr steb, yn siwr,
Wedyn fe wnawn rhywbeth ohonl."
••
(
-
..
Mistar dynion
Svrcss 'Letheb'
0
I
Benisarwaun
0
Fethel
CASGllAD 0 DDEG 0 ODIARHEBION NEWYDD
7. Yn hem y bais mae deehrau
1. Gwyn y gwel y fran el chyw eynhyrfu!
mewn storm eirs.
8. Gwell mynd I'r Llan nag i'r IIwyn.
2, Yn y carthu mae'r drewL
3. Yr hen 6 wyr - yr ifane a wyr y 9. I'r Sals y rhed y dwr.
bUncin lot.
10. Gorau Bro - Bro'r Eeo.
4. Nid mewn Rolls mae rario.
Ann Ifans.
5. Hir pob eiw dOl.
Penisarwaun.
6. Ffon y bywyd yw gwaith.
1a f
CYMDEITHAS Y GRONYN GWENITH
PASIANT '83
BARGEN DINORWIG
Emyr Jones
BECWS
DEINIOLEN
(D.E. & R.P. JONES)
•
Ffon: LLANBERIS 870232
8ARA FFRES A THEISENNAU BLASUS
Hefyd gwerthwyr
Y Clinicaliaid a Lanberis
CALOR GAS
THEATR SEILO, CAERNARFON
Nos Fawrth hyd nos Sadwrn
Mawrth 22-26 am 7.30
Tocynnau -£1.25. Plant, Pensiynwyr a Phartion
dros 10 - £1.00
Ar werth yn Siopau Glyn Jones, Stryd Bangor;
Gray-Thomas ac Eurwvn Morris a Chanolfan
Seilo
Manylion pellach gan Drefnydd Perfformiadau:
Gwilym Jones, 11 Stryd Dinorwig, Caernarfon.
(Ffon: 2091)
11
o BANTRI
BETH
FFOTOGRAFFYDD
WEDI DYCHRYN Y
BEIRNIAD
VSGOL BRVNREFAIL
YMWELIAD BARDD - Yn ystod y mis
daeth bardd enwog sef Robert
Minhinnick i'r ysgoll ddarllen darnau
o'i farddoniaeth I ddosbarthiadau 5 a
6. Mwynhawyd y darlleniad yn fawr
•
lawn.
EISTEDDFOD YR URDD - Ddiwedd y
mis hwn hefyd,
mae rhai 0
ddisgybllon yr ysgol yn paratoi ar
gyfer cystadlu yn Eisteddfod Gylch a
Sir yr Urdd. Pob hwy\ i bawb yn yr
eisteddfodau.
DIGON
0 WYNT!
Ym
Mhorthaethwy ar Chwefror 12 bu
Berwyn Owen, sv'n 14 oed, yn
llwvddrannus yng Nghystadleuaeth
Unawd
Bandiau
Pres Gogledd
Cymru. Daeth yn ail allan 0 25 0
gystadleuwyr yn yr unawd i rai dan
16 oed. Yn y gystadleuaeth roedd yn
chwarae 'Holy City' ar y corned. Mae
Berwyn yn aelod 0 Fand Llanrug
hefyd. Da iawn Berwyn.
P~L-DROED - Cwpan Bryn Davies (i
fechgyn dan 16 oed Ysgolion Cymru).
Adran
Gwynedd:
Rownd
gyn-derfynol:
Ysgol Brvnrefail 9,
Ysgol Tywyn, O.
Rownd derfynol yn Ysgol Caergybi:
1-1 oedd y sgor ar 01 chwarae amser
ychwanegol. Fe aeth Brynrefall ar y
blaen yn yr hanner cyntaf pan
sgoriodd Alan Williams ae fe ddaeth
Caergybl yn gyfanal yn yr ail hanner
drwy
gic gosb
Bu'n
r haid
penderfynu'r enillwyr drwy gymryd
ciciau cosb. Yn anffodus fe aeth yr
ysgol i lawr 0 4 gol i 3.
Gemau Cyfeillgar - Dosbarth 1: TIm
'A' - Ysgol Brynrefail 7, Llagefni 2.
TIm 'B' - Ysgol Brynrefail 1, Llangefni
o Dan 13eg - Ysgol Brynrefail 1,
Llangefni 2. Dan 14eg - Ysgol
Brynrefail 0, Llangefni 6. Dan 15eg Ysgol Brynrefail 1, Llangefni 1.
TRAWS GWLAD YSGOLION ARFON
Bu amryw 0 fechgyn a genethod yn
cystadlu yn y pencampwriaethau
traws gwlad ym Mangor ar Chwefror
23. Dyma'r goreuon o'r ysgol:
Melanie Sellars laf, Gcnethod dan 17
oed. Rhain Lewis (Deiniolen) 2il,
Genethod dan 15 oed. Matthew Ward
(Llanrug) 7ed, Bechgyn dan 15. Lee
Griffiths (Dinorwlg) Ged, Bechqvn
dan 13, Jason Roberts [t.tanbens) 7,
Beehgyn dan 13.
ETO'N FYW!
Ddydd Gwyl Dewi lansiwyd un o'r cynlluniau mwyaf mentrus
ae uehelgeisiol eto i ddysgu'r Gymraeg fel ail-iaith gyda
ehyhoeddi rhestr eyrsiau eyntaf Canolfan lalth Nant
Gwrtheyrn.
Llcolwyd y Ganolfan yn y penrref
en wog h wnn \\ ar arfordir gogledd
Pcnrhvn Llyn, scf Porth )1 Nant.
Bu 'n gartrcf
i gcncdlaethau
0
deuluoedd chwarelwyr y wenithfaen
llcol ond gyda dirywiad \' diwydiant
gwacawyd vr aelwydydd , ac erbyn
1960 roedd V teulu olaf wcdi ymadael
gan adacl pum l} ar hugain, capel,
ffermdy a phlasdy rheolwr y chwarel
oil y'n wag.
Ym
1978
ffurfiv.·yd
Ymddiriedolaclh Nant Gwrtheyrn a
f"vriodd ali i brvnu'r penlref i'"",
ddatblygu'n ganolfan er dysgu ac
hyrwyddo'r
iaith Gymraeg. Bu'r
Ymddiriedolaeth \\'rthi'n ddiwyd yn
casgJu cyfalaf
ac erbyn
hyn
llvvyddwyd i sicrhau lIety me,vn
bvthvnnod \vedi eu moderneiddio'n
gysurus gyda phob g\vasanaeth
} nghyd chanolfan gymdeiLhasol yn
yr hen gapel, liety \varden yn yr hen
}'sgoldv a ~iop fl!(.ha_nsydd hefyd yn
darparu lluniaeth. A rhagor 0 v,aith
.,'n Cl flacn ar adeiladu ffordd ne\V\'cld
vnghyd ag ymestyn g,\'asanaethau
[fon a thrydan i'r pentref.
Cod,vyd y eyfala[ a fu'n gyfrifol am
). datblygiadau hyn trv,)' roddion
cvrff cyhoeddus a phreifat, unigolion
ac vmgelsion glev.' dysg\vyr eu
hunain. Me\, n ambeU ardal daelh
dysg\vyr ynghyd i ffurfio gr\vpiau i
noddj'r g\vaith adfer ar dai. Ymblitb
y cyrff cyhoeddus a [u'n gefnogol i'r
achos Inac Cyngor
Dosbarth
Dwyfor,
y S\vyddfa
Gymrcig,
Pwyllgor Ty\vysog Cymru ar yr
#
a
12
Amgylchfyd
a lIu 0 Gynghorau
Cvmuncd
lcdled Cvmru.
•
•
Trefnwyd amscrlcn gynhwysfawr
o gyrsiau wvthnosol a phenwythnos
gan bwyllgor iai th y Ganolfan sydd
yn cynnwys rhai o'r arberugwyr
m w yaf blaengar yrn rnaes dysgu
Cyrnraeg fel ail-iaith. Mac'r cyrsiau
yn cynnig hvfforddiant i grwpiau
hychai n 0 bobl
Cynigir cyrslau ar g)1er unigolion
a rheuluoedd pa un ai ydynt yn
meddu ar rY\Vfainl o'r Gymraeg ai
peidio. Yn yr un modd ma~'r
Ganolfan hefyd ) n cvnnig cjrsiau ar
g)rfer pobl broffesiynol sydd naill ai
yn dysgu Cymracg neu am gyfie j
fagu Dl\Vy 0 hyder dr\vy ddcfn\'ddio 'r
iailh mc\vn scfyllfa broffc'l\'nol.
Bydd cyrsiau o'r farh ar gael ym 1983
ar gyfer Mcddvgon a Nyrsus, yr
H c d dIu
a C h .y f rei t h \\' v r ,
N e \\ y Ud iad u r \\') rap
hob 1 }
L}1ryngau, G\'.eilhv.;yr CymdeiLhasol
ynghyd a phobl sy'n ym,\,neud a
b)'\,\'yd cyhoeddus.
Y n ogysLal
h)'n 011 mae
adnoddau'r
Ganolfan hefvd
i'\.v
•
cynnig ar log i gymdeithasau a
sefydliadau sydd yn cydymdeimlo ag
amcanion \'T Ymdiliriedolaeth,
er
enghraifft Cymdcithasau Rhicni ac
Athra\von,
Clyblau
Fferm\vyr
Iauianc, Naluriaeth\vyr
ac yn y
blaen.
Am fanylion pellach cysyUl\\'ch ag
Alan \Xlyn Jones, Ys\\r., Cadeirydd yr
Ymddirledolwyr.
Ffon 0654 2658.
-
a
EIN
Dros yr hanner tymor mi fum yn
Iwerddon. Arhosais it Beti a Bryan
OBaeil1. Mae'n siwr bod rhai
ohonoch yn adnabod Beti, merch
R.E, Jones, Llanberis 9Vnt, rwan 0
Lanrwst. Mi ges wledd 0 fwyd a
dyma ddwy riset.
BARA BETI
1pwys 0 flawd gwenith
& pwys 0 flawd plaen
~ owns 0 fenyn
1 Ilwyaid te 0 halen
! Ilwyald te 0 soda
! peint 0 laeth enwyn
Rhwbio'r menyn drwy'r blawd a'r
cvnhwvsion eraill
Ychwanegu'r IIaeth a'! ddvllno'n
dda.
Wedyn ei grasu mewn popty poeth
Nwy 7 am • awr.
MiwnesihwnigydynyKenwood.
Bara blasus a hawdd j'w wneud.
Oyma ymateb Mari Gwttvm, beirniad
y Ffug-eisteddfod,
i'r sawl sy'
fflachio erni!
r---------------------------LLVTHYR
CARU
.
SALAD I'W FWYTA A CHIG OER
1 alaI gwyrdd
~ cebetsen wen
! wynwnsyn
dyrnaid da 0 reisins
hylil salad i'w 9ymysgu
Torrwch yr afal, wynwynsyn a'r
gabatsen yn fan a'u eymysgu efo'r
raisins Cymysgwch y cyfan efo hylif
salad, a't fwyta efo unrhyw gig oer.
BETWS
GARMON
PEN-BLWYOD- Oathlodd Mr William
Griffith,
Caeau
Gwynion
ei
ben-blwydd yn 82 mlwydd oed yn
ddiweddar. Dvmurur pob dymuniad
da iddo.
GWAELEDD - Mae'n dda gennym
glywed bod Mrs Nell Hughes (Arwel
gynt), Y Groeslon, Caernarfon wedi
dychwelyd o'r ysbyty wedi triniaeth
feddygol yn ddlweddar. Dychwelodd
Mrs M. Awstln Jones, Penrhos, Y
Waunfawr (un arall 0 gyn-drigolion y
pentref - ehwaer Mr O.P. Pritchard,
Plas Isa') o'r ysbyty wedi trJniaeth yn
ddiweddar.
Hefyd bu Mrs P.
Sanderson, Bryn Afon yn Ysbyty
Oewi Sant, Bangor am ychydig
ddyddiau'n ddiweddar.
Oymunir gwellhad IIwyr i'r tair.
TEULUOEDD NEWYDD - Gobeithir i
deuluoedd newydd a ddaeth i'r
pentref yn ddiweddar tod yn hapus
yn eu cartrefi a'u hamgylehfyd
newydd - Mr a Mrs P Sanderson a
Richard, Bryn Aton, Mr a Mrs Trollop,
Plas y Coed a Mr a Mrs Closs,
a'u
tri plentyn, PIas y Nant.
Hefyd aeth Gwilym a Marlene
Owen, a'u dau fab, Michael a David
yn 01 i'w cartref, Ystrad Isat, sydd ar ei
newydd wedd wedi ei adnewyddu'n
gyfan gWbl ae yn edryeh yn
ddeniadol dros ben.
Dan y Dail,
Coed Duon,
Yr Hydref.
AnnwyJ Pigyn, sori Pishyn,
Sut hwVI? Gobeithio nad wyt yn
bigog heddiw. (Yn anffodus, mae
hwnnw'n nodwvdd 0 dy gymeriad.)
Meddwl yr oeddwn y basat yn licio
dod draw ataf, i gyd-gysgu a mi dros
y gaeaf sydd o'n blaenau. Mae dau
wrth gwrs yn medru cyd-gysgu cyn
rhated ag un, a base deffro'r
gwanwyn nesaf, a gweld dy Iygaid
gloyw yn sbio arnaf, yn ty ngvrru j ber
lewyg.
WeI, pam pigo arnat tl, dwed?
'Rwy'n cofio'th weld am y tro cyntat
yn slochian malwod yn y gwter ar fin
V goedwig, "Hon yw fy nraenog il"
cenais dros bob man. 'Roeddet wedi
fy machu.
Clywais son, hefyd, mai pedigris
yw dV chwain dithau, a chaent neidio
o'th gefn di, i'm cefn i. ('Rwy'n
gredwr
cryf
mewn
rhannu
adnoddau, lie bo modd.)
Cofion pigoglyd at at, fy meinwen
finiog. Brvsia ataf - mae saeth yr hen
Giwpid wedi tv mhigo.
Cofion draenogaidd,
Wmffra.
Ann Hopcyn, Bethel
I DRWSIO'R
TELEDU
NEU'R
RADIO
FFONIWCH ...
•
on
a
DEINIOLEN
Ffon:
CEFNOGWCH
LLANBERIS 870545
EIN
Gwasanaeth 'run diwrnod
os ffoniwch eyn 10 o'r
gloeh y bore
HYSBYSEBWYR
•
Colli
Gohebydd - Geraint Elis, Cilgeran
(Portdlnorwlg 670726)
LLONGYFARCHIADAU i Sister Gwen
Miller, Braich Iffri ar ei phenod' yn
Swyddog Nyrsio yng Ngwynedd.
Dechreuodd ar ei gwaith fis lonawr.
Dymunwn y gorau iddi.
SlOE AMAETHYDDOL GOGLEDD
CYMRU
- Cynhellr
y Sioe
Amaethyddol flvnvddol eleni ddydd
Sadwrn
Mal 28. Fel rhan 0
weithgareddau'r
Sioe mae M r
Lawrence Walley yn trefnu sioe
golomennod yn y Neuadd. Mae
cynnal y sioe yn y Neuadd yn fenter
newydd i'r Sioe, a dymunwn bob
Ilwyddiant iddi.
PLAID CYMRU, BETHEL - Roedd
digon 0 hwyl a chwerthin yn y
Neuadd yn ystod cyfarfod diwethafy
gangen, pryd yr wynebodd tim Ileal
dim 0 Riwlas mewn cystadleuaeth
'Dyfal Donc'. Wedi crafu pen wrth
ddyfalu ystyron geiriau dieithr iawn,
chwysu wrth restru enwau yn
gyflym, gyflym ac ymlafnio i wneud
lIun ceil log mewn hanner munud.
heb son am gampau amrvwrot eraill,
tim Rhiwlas a orfu 0 2 fare. Dioleh yn
fawr i Mr Ifan Glyn Jones 0
Benygroes
a rn
drefnu'r
gystadleuaeth ac am gadw cvstal
trefn ar y ddau dim ae i bawb 0 Riwlas
a Bethel a ddaeth i'n cefnogi.
Cvnheltr y cyfarfod nesaf yn ystod
mis Mawrth.
DAALLENWYR PELL - Bydd Mrs
Betty Jones, Pen y Buarth yn anfon yr
Eeo bob mis i'r ferch Megan a'r teulu
sydd yn byw am gyfnod yn Sri Lanka.
Mae edrych ymlaen mawr am weld yr
Eco yno. Tybed a oes darllenwyr pell
eraill i'r Eco
MAM A PHLENTYN - Sefydlwyd
cylch newydd 'Mam a'i phlant' ym
Methel. Cynhelir y cyfarfodydd ar
fore Mercher a phrynhawn Gwener
yn ystod tymor yr ysgol. Bydd y
cyfarfod cyntaf yr ail 0 Fawrth, 10.30
am - 12.00, a'r ail ar y 4ydd 0 Fawrth,
1.30 pm - 3.00 pm.
Y cadeirydd fydd Mrs Eluned
Davies, Garth; Trysorydd,
Mrs
Glenys
Griffith,
Llwyn
Eithin,
Ysgrifennydd, Mrs Eirlys Williams, 20
Y Ddol. Aelodau o'r pwyllgor: Mrs
Mair Williams, 15 Y Ddol; Mrs
Morfudd Thomas, 14 Stad Eryri; Mrs
Gillian Morris, 5 Cremlyn, Mrs Alice
Peters, 13 Cremlyn; Mrs Miriam
Thomas, 9 CremJyn; Mrs Diane
Hughes, Afallon. Hefyd gwahoddir
dau aelod 0 bwyllgor yr ysgol feithrin
i ymuno 13'rpwyllgor.
Cafwyd bore cofti IIwyddiannus i
godi arian tuag at y cylch ar y 23ain 0
Chwefror. Enillwyr y raftl oedd: lat,
Llinos Williams, 15 Y Ddol; zn. Ann
Jones, 16 Tan-y-Cae; 3ydd, Nia
Jones, Sycharth; 4ydd, L. Jones, 6
Stad Ervri: Sed, Peter Jones, 29 Bro
Rhos. Diolch ; bawb am y rhoddion ac
yn arbennig ; Miss Jane Jones,
Uanrug (Health Visitor) am ei rhodd
a'; chymorth tuag at sefydlu'r cylch
CARNIFAL 1983 - Mae pwyllgor y
carnifal bellach yn brysur vn trefnu'r
carnifal erbyn yr haf. Bydd yr
wythnos yn cychwyn Mehetin 26,
gyda
cymanfa
a
daw'r
gweithgareddau I ben gyda charnifal
yn y cae chwarae ddydd Sadwrn,
Gorffennaf 2. Yn ystod yr wythnos
bydd
disco,
chwaraeon,
cystadleuaeth pel droed pump bob
ochr, bingo a helfa drysor.
BRENHINES 1983 - Mewn noson
goffi nos Wener Chwefror
11
dewiswyd Carys Owen, Berwyn yn
frenhines y Carnifal 1983. Amanda
Lingard, Bro Rhos ddewlswyd yn
Lord Chamberlin
gyda Meriel
Hughes, Tan y Buarth a Ceri Hughes,
Bron
Gwynedd
yn torynion.
Uongyfarchladau
a dymunladau
gorau l'r bedalr yn eu blwyddyn 0
deyrnasu.
Mae pawb yn gwybod ystyr y
gair bach yma, ond hwyrach nad
yw yn golygu yr un peth ibawb.
Gellir colli tymer, colli gwaUt,
colli arian, colli'r bws, colli'r
ffordd, colli cyfaill, neu i'r rhai
hynaf ohonom colli ffydd, colli
cyfeillgarwch a cholli gobaith.
Colled i'r ieuenctid yn fwy na dim
oedd colli'r "pictiwrs ". Dyma
gyrchfan bechgyn a genethod ar nos
Wener neu nos Sadwrn, a chawsai
pawb werth eu pres bob tro. Roedd
Mr Sydney Wakeham yn rhedeg
Pietiwrs Bach y Borth, Pictiwrs
Bangor (lle mae'r Plaza nawr),
Pictiwrs Bethesda a Llanberis, ac
Tybiaf fod ardal Llanberis wedi felly hawdd deall yr amrywiaeth dda
colli llawer iawn fel yr awgrymwyd ar o ffilmiau a welwyd. Cofiafyn ddafel
y rhaglen 'Stondin Ddydcliol' y bore y rhuthrwn i orffen fy ngwaith
o'r blaen pryd y bu Sulwyn Thomas
cartref - yna cael chwe cheiniog i
yn holi rhai o'r pentrefwyr.
fynd i'r Pictiwrs.
Awgrymodd un siaradwr fod y
Colled fawr iawn i blant Ysgol
dirywiad yn yr ardal wedi cychwyn
Brynrefail oedd colli'r chwe chwrt
pan fu cau ely Chwarel Favvr' - tenis ar die Gwesty'r Victoria.
(Chwarel Dinorwig), Mae hyn yn Byddai rhai 0 arhrawon yr ysgol yn
wir, ac nid yn unig pentref Llanberis
dod i fyny bron bob nos i ch warae
svdd wedi colli Ilawer ond yr
-ardaloedd oddi amgylch. Y ch warel gyda'r disgyblion. Awr 0 chwarae,
(mwy os byddai neb yn disgwyl) am
vdoedd asgwrn cefn pob llan a wyth geiruog yr un.
phentref - chwarelwyr fu'r ardalwyr
Y bcebgyn gafodd y goUed fwyaf
o oes i oes, ac nid ocdd diwcdd i'r pan gaewyd 'Y Cwr Biliards' yn Pare
diwydiant yma wedi ei freuddwydio
Lane. Gaeaf a haf byddai'r bechgyn
gan Deb erioed. Ond gorffen wnaeth
yn chwarae neu yn gwylio am oriau.
y chwarel, distawodd 'y cun a'r
Clywais fod y perchennog wedi ei
morthwyl rnwy', a dyma 'r colli mawr gynnig yn rhad i'r Aelwyd i'w gadw
eyntaf a ddaeth i'r pentref. Llanberis
er adloniant y bechgyn. Nid oes
- y cyntaf 0 amryw 0 bethau.
gennyf sicrwydd am hyn, ond gresyn
Yna, daeth colli "Y Rel-wc" - i'r pentref golli cyfle ynte!
rhywbeth
oe d d y n r h od d i
Cyfeiriwyd
hefyd ar Raglen
pwysigrwydd i'r pentrcf. Cofiwn fel Silwvn fod Llanberis wedi colli
•
y deuai cannoedd o deithwyr ary tren pedwar capel, er bod un wcdi ei drosi
ddcg cr cael diwrnod 0 deithio i ben yn gapel i'r Pabyddion, ac un yn
yr Wyddfa, y pentrcf yn frith 0 Warwso Bydd ffatri, a gwaith i'w gael
ddieithriaid yn prynu yma ac acw cyn i ferched mewn un -a'r olaf - wcdi ei
dych,o,:elyd i'r tren am bump o'r l\vyr ddymchwel. ~iae'n wir mai dim
gloch. A diwrnod mawr y tren oedd
ond adeiladau oeddynt erbyn hyn,
diwrnod y tripiau Ysgol SuI. Tua 500 meini a chrcgyn gwcigion er iddynt
o deiLhv.'Yr-leuluoedd cyfan, yn cael fod yn rhan helaeth 0 batrv ..m bywyd
yr un diwrnod mawr vn y Rhyl a yr ardal ac yn ganolfannau crefydd ac
theithio gyda'r tren. Codi teuluoedd
adlonianr.
yng Nghwm-y-glo
ac yna ym
Mae son am siopau yn yr ardal yn
MhontrhythaUt, tua deg neu un ar cau eu df)lsau yn y dyfodol agos,
ddeg 0 gerbydau yn cael eu tynnu gan chwcch neu saith, medda nhw. Dyna
yr fijian bach. Bu colli'r tren yn Hgolli" eto. Beth fydd ar 01 i gynnig
golled fawr iawn j'r penlref.
i'r to ifanc sydd yn codi deudwch?
LL YWODRAETH LEOL "TU "\VNT I'R LLENNI"
o
CYTUNDEB DYDDIOL
NEU WYTHNOSOL
LLANBERIS 871354
I)'ir ne\\)'dd
"Tu Hwn[ i'r
llenni" gan Arthur J. Evans,
C}'n -G I ere Cyngor
0 inesig,
Llangefni
- olrheinir
ei yrfa
ddiddorol me\vn lly\vodraeth leol yn
dd\\')' hen sir Mon ac Arlon -hyd at y
lhv.·alfa [awr ym 1974.
Nid )'n unig y ceir hanes twf tref
Pen Cadlys Ynys Mon a chartref yr
Eisreddfod Genedlaethol ym 1983
ond hefyd casglodd yr a\.vdur 0
ffynhonnell
ei is-ymwybyddiaeth
Slor 0 ffeithiau,
atogofion
a
phrofiadau, a'u plerhu gyda difrifol
a'r doniol - o'r blynyddoedd eynnar
\'n ei ardal enedigol (mae'n frodor 0
Rostryfan), cychwyn ei yrfa gyda
Chyngor Bwrdeistref Caernarfon ac
yna Chyngor Gwledig Gwyrf31 cyn
mynd i Langefni, gan lwyddo i gael
defnydd cyfrol gwerlh ehy,cil. Ni
welwyd ae ni welir cyfrol g)1felyb
eto.
Y golygydd ymgynghorol
Y\\I'r
, Parch Dafydd Wyn Wiliam, ,\1.A,
BD, MTh.
Mae gan nifer cyfyngedig
a
argreffir r,,'an, os am sicrhau'r gyfrol
Anfon wch Archeb gyntad a bo modd
gyda £4 i Olygydd Eco'r Wyddfa (os
siee g..'1newch yn dalad\vy i Eco'r
Wyddfa)
ac os oddl allan i
gylchrediad y papur disgwylir y tal
eludiad. Peidi\vch oedi.
)'n el
Mynnweh elcb cop'
RheaII' Tutwulu
0"
vn awr - eVIl Iddt fynd VIl mv bwyrf
An ...... longwydlobob •• dtl·'EJ.tedtbdwrb.wd
- .Iwmperi • ctuy.au.T
.
bci~ • 1DOdnoIy .. aUwHdl
011am bn.Jau
.lthdadolo ravmoU
Awyddu'l fod VB~ Paftl ...... ,."nod,
COlOnt .... ',
C.cklrto? Hoft! ,.ad Dram. _ ddwy VB"nod"
~,I?G_dt
yn.. o o·a .. eId heddlw1
TOCYNNAU CYFNOD odclvddSaclwm.
Gorlknnaf SOI cIdycSd Sad••
EJIRddfod a PhaIIh"," (nOl)
II.
EII1tddlod a Drama
•• , • ••..•
Eil1~
VI' unJg
P.fUJwn yn unlg
•••••..
IJraJna yn unig
. . • • . . . . ..
"..t 6. 1<ISS
. £37.00 nN £31.00
£33.00 ncu £27.50
£20.00 ~ £1600
£19.00 neu £16.00
. .•. £15.00 nt'1l £12.50
TOCYNNAU DIDD
DycId SecN,Tn
Dvdd U un
.•
..
DycId MA......h
••.•.
OyddMrrcM.
.
Dy.jd tau
• • • •.
..
0.00 neu £2 50
• •...
• £4.50
£3 00
.. .. . • • . • . • . • . • • ..
MIl £3
MU £2
SO
00
£4.SO MU £l.SO
DycId G"~M1" . • . .•• . •. • ... . . . 0.00
DycId Sadvorm
. ..•
... " £4.so
Mu
£J SO
TOCVNNAU NOS (DRAMA)
Nos Sad .. TD
•
Nf't-ll un ..
..
No. F
,. ••
No. Ff1CM, •
•••
N~ tau
. .. •••••.•
NOI \.\it","f
"101 Sadwrn
£3 00 MU £2.50
• .£3,.00 Mti £:2.50
••
••••••
••• .. £3.00""u £2.SO
•.• .. £3 00 rwu £2.50
•• ••• • £3 00 rwv £2.50
, • • ......
...
•••
. . . . . .• ..
0 •
[3,00 fW\t £2.50
••
£3 00 ""' £2..50
••
TOCVNNAU NOS (PAFIUWN)
No. Sodw1'n •
N<" Sui
NPlilun
NOlO F....'f1h
• o.
• '"
£2.00 IIftI £.).50
°
£3 50 MIl £3.00
..
,•
£2..50 ~
.• •.
NUl r ~r~h..., . . . • .. .....•
N(Iotlau
.
. . . ..•
0
•
N05 Wl'nl'f
• ..
No. Sadwm
. ..
.. .
£2.00
1:3.00MIl £2.50
0 00 MU £2.50
OOO""U £2.50
0.00 npu £2.50
0.00 MU [250
Mwyo f.. n~lIon.m vtoc:ynMU. anrhqlon .', Rhe.tJ'
Te.Nn.u oddl wrth
Swyddf.·r Eineddfod.
V Slad [)dJwydlannol. Uangefnl.
Yny-sMon ll77 7JA
Ff6n tun.sefnl 724444
13
MWV 0 FIRI'R FFUG
EISTEDDFOD
BRYNREFAIL
SEFYDLIAD Y MERCHEO - Yng
nghyfarlod y mls yn Nhy Glas,
trefnwyd gornest "Call My Bluff" gan
Moira Ellis. Rhoddwyd anrheg y mis
gan Jennie Hughes ac fe'i enillwyd
gan .Jinnie Williams. Oarparwyd y te
gan Miss Mair Griffiths a Betty Owen.
CLWB Y MAMAU - Eto, yn Nhy Glas
yn ystod y rnis, cafwyd noson ddifyr
iawn yng nghwmni Mrs Dorothy
jones 0 Gwrn-v-qlo, yn son am el
gwaith
gyda
mudiad
Doctor
Barnardo ac yn dangos ffilmiau.
Darparwyd y te gan Jlnnle Williams a
jennie Hughes a rhoddwyd anrheg y
mis gan Rhian Jones ae fe'l enlllwyd
gan .Jinnie Roberts. Rho ddwvd
croeso i aelod newydd, sef Mrs Malr
Griffiths.
LLONGYFARCHIADAU
i Janet
Elizabeth Jones, 5 Tremeilian ar ei
dech reuodd ar ei yrfa fel nyrs yn
IIwyddiant yng Ngholeg Technegol
Ysbyty Gogledd Cymru Dinbych ym
Gwynedd, lie derbyniodd radd 'B'
1949
mewn arholiad Safon '0' yn y pwnc
Clywyd
ei lais droeon
ar y
Gofal Plant a Datblygiad Dynol.
cyfryngau mewn rhaglenni fel 'Ar yr
Awr', 'Post Prynhawn',
'Dan yr
CLWB PEOWARUGAIN - enillwyr
Wyneb' a 'Nabod y Teip'. Dymunwn
rrus lonawr - 7.1.83 - 1 Margaret
yn dda iddo et a'i wraig, Kathleen 0
Jones, 2. Mrs Hasson, 3. Phyllis Gors,
Ddinorwig gynt, yn y cyfnod prvsur
14.1.83. 1. Gwilym Jones, 2. Sheila
sydd o'u blaenau.
Williams, 3. Eifion Roberts. 21.1.82. 1
Moira Ellis, 2. Seth Thomas. 3 Elwyn
STORI WIRI
Sir Fon. 28.1.83. 1. Helen Roberts, 2.
Aled Green, 3 Mike Collins.
'Rhen Die eisteddai wrth y tan
DALIER SYLW - Drwy garedigrwydd
ei ben yn foe I a'i wedd yn wyn,
clwb pel-droed Llanberis, mae bws
A deigryn yn ei Iygaid ef
wedi ei thretnu yn rhad ac am ddim ar
Ymsoniai ef wrth Gwyn.
gyfer 'Noson 0 Gan' yng nghwmni
"Bu imi drons a Marks & Sparks
Gari Williams a Trebor Edwards, yn y
Ond nawr rwyf heb ddim un
Plaza ym Mangor ar Fawrth 27 . Mae
rhyw leidar ddaeth rhyw noson oer
tocynnau ar gael am bris 0 £1.50 oddi
A'm gadael 'noeth tv nhin.
wrth casglwyr clwb pedwarugain.
UONGYFARCHIAOAU ealonnog i Mr
Mae wedi mynd oddi ar y lein
David Oliver Williams, mab Mrs
Gwyn bach, beth wnaf yn awr
Evelyn Williams, Llys Arlon ar gael
rhaid iti fynd er adain chwim
dyrchafiad yn ei swydd.
i shop rhen Eric yn y Cwm
Ar Chwefror 16 eleni, cyhoeddwyd
Ni fedraf symud tra fer hyn
c a nl v m a d etholiad
i benodi
tra'n meddwl am tv nhrons bach
Ysgrifennydd
Cyffredinol
Undeb
gwyn
COHSE, a chyda mwyafrif 0 20,000
'fallai fad a nawr yn saff
dewiswvd ef i lenwi'r swydd gyfrifol
ynghlwm am ganol rhyw hen 9ath."
yma. Cymer yr awennau ym mis
Hydref, ac yn ddi-os, fe bery yn yr
Cyfaill!
ymdrech frwd i ennill gwell amodau ,__
gwaith
i'r nyrsus y mae'n eu
cynrychioli.
Addysgwyd Mr Williams yn Ysgol
Oolbadarn
ac Ysgol Ramadeg
PROFEDIGAETH- Wedi i newvddlon
Brynrefail gynt. Ar 01 gwasanaethu
ar gyfer yr Eco lonawr fynd i'r wasg
yn y lIynges yn ystod y rhyfel,
daeth y newydd trist am farw Mrs
l.owrt Evans, Bungalows Plastirion,
Llanberis. Bu Mrs Evans yn byw yn
Llun cyntaf, - perttormted
bale
Cwmwrach yma yn y Nant am
Bethel - golygfa 0 'Coleq' S4C.
flynyddoedd ar 61 ei phriodas ond ar
Aillun; - bale Penisarwaun - 'Milo
61 colli ei phriod symudodd i fyw i
Alwadau'.
Lanberis. Rhoddwyd ei gweddillion i
Trydydd; - bale Llanrug - 'Madam
orffwys ym mynwent y Nant wedi
Wen'
gwasanaeth yn Eglwys St. Peris.
Roedd y tri trWP yn gyd-fuddugol.
Cydymdeimlir dg Ellis ei mab a Gretta
Pedwerydd IILln; - meimio i recorda Jean ei merched, yr wyrion a'r
'Teutu Sbep', Llanrug.
perthnasau i gyd yn au coiled a'u
Isod, chwith;
yr 'eneth tech' a
hiraeth.
ddeltoad atl yn y gystadleuaeth
adrodd i rei dan 5 oed!
tsod, canol; bu'n rhaid 'drsqio' hwn i
WELDIO OFFER FFERM
helpu cwmnt bale Llanrug.
Isod; 'Yr hen ddyn budr e't toaen
A PHEIRIANNAU
hand!' 0 Benissrweun yn para to! i
DIWYDIANNOL
fynd t'r bath; ganu deuawd.
NANT PERIS
GWNEUD GIATIAU,
FFENSYS AC ATI
AR GYFER Y CARTREF
ATGYWEIRIO TAl
GWAIR
E.WELDING
PUGH
&
FABRICATING
32 GLANFFYNNON
LLANRUG
Ffon: Caernarfon 5394
14
Gohebydd:
Swyn-yr-Awel
Mrs
Eirlys
(C'fon 3776)
Pierce,
PWYLLGOR Y CARNIFAL - Nos Lun,
Chwefror 21 cynhaliwyd
cyfarfod
cyftredinol
y carnifal
i be nodi
pwyllgor
newydd.
Fel arter, ni
chafwyd fawr 0 gefnogaeth. Felly,
penderfynwyd
nad oedd yn bosibl
cynnal wythnos 0 weithgareddau
gyda'r pwyllgor presennol.
Er mwyn sicrhau bod y pensiynwyr
yn cael eu parti NadoJig mae'r
pwyllgor wedi penderfynu
cynnat
diwrnod carnifal, raffl a helfa drysor
ar nos Fawrth.
Gofynnwn i fudiadau eraill yn y
pentref
a hoffent
gynnal
gweithgareddau
er eu budd eu
hunain ar y nosweithiau
eraili. Y
rhestr yw- Cymanfa Ganu, Tombola,
Oisgo, Noson Goffi, Mabolgampau
neu unrhyw beth arall.
Os oes diddordeb
gan unrhyw
fudiad, eysylltweh
Mrs Owena
Parry, Ael y Bryn, Tai Tan y Coed,
Llanrug ar 01 Mawrth 4
a
DYWEDDl'AD - Mr S.B.R. Hughes a
Miss M.j.~. McLaughlin. Cyhoeddir
dywedd'iad Shon Beaufort Rowland
mab ieuengaf y Dr a Mrs D.R.
Hughes, Plas Pant Afon, Llanrug
gyda Michelle Joan Elizabeth, unig
ferch Mr a Mrs D.P. McLaughlin,
Brackenhurts,
Forest
Road,
Sanidway,
Northwieh,
Sir Gaer.
Dymunwn bob hapusrwydd i Shon a
Michelle.
DIOLCH - Dymuna Mr a Mrs Ivor
Williams, Gwelfryn ddiolch 0 gaton
i'r teulu, ftrindiau a chymdogion am
yr anrhegion, blodau a'r nifer fawr 0
gardiau a dderbyniasant ar achlysur
dathlu
eu ortodas
ruddern vn
ddiweddar.
LLONGYFARCHIADAU
- i Mrs
Hannah Jones, 1 Bryn Coch ar fod yn
hen nain. Ganwyd merch i'w hwyres
yn Awstralia.
Y SEINDORF - Llongyfarchiadau
i
Paul Hughes, David Jacobs a Berwyn
Owen ar eu Ilwyddiant
mewn
cystadleuaeth
a gynhaliwyd
gan
Gvmdeithas Bandiau Pres Gogledd
Cymru ym Mangor ar Chwefror 12.
Daeth Paul yn gyntaf am yr ail
flwyddyn yn olynol yn yr unawd dan
12 allan 0 27 0 chwaraewyr. Daeth
David, sydd heb fod yn aelod lIawn
o'r seindorf eto, yn ail iddo.
Yn yr unawd 12-16 daeth Berwyn
yn ail allan 0 15. Yn yr adran
'ensemble' daeth yr wythawd o'r
seindorf yn ail allan 08 grwp.
Cynhelir cyngerdd yn Theatr Seilo
ar Fawrth 3, ynghyd ~ Seindorf
Glofa'r Parlwr Du a Hogia Llandegai.
Fe fydd y bws yn mynd 0 amgylch y
pentref ac yn cychwyn tua 6.30 o'r
sgwar.
CYMDEITHAS
LENYDDOL
Capel
Mawr - Cafwyd cwis dan ofal Mr
Erfion Roberts,
Nant-y-glyn
Mr
Gwilym Rees Parry oedd yn cadw'r
mareiau. Diolchwyd i Mr Roberts am
noson addysgiadol a hwyliog, ae i'r
merched a roddodd y te sef Mrs Beryl
Thomas, Gerallt a Mrs Betty Hughes,
Gorffwysfa
gan Mr Gwllvrn Rees
Parry
a Mrs
Myfi
Roberts.
Llywyddwyd gan Mrs Nansi Roberts,
Manod.
EISTEDDFOD FFUG - Nos lau,
Chwefror
10 dan
nawdd
y
gym d eithas
uch od eyn hal iwyd
Eisteddfod Ffug. Y beirniaid oedd y
Parch A. Jones Williams, Rheithordy
(Llenyddiaeth ac Adrodd) a Mr Arwel
Jones, Llys Myfyr, Bethel (canu). Mr
Cledwyn Williams, Ty'r Ysgol oedd
yn cadw'r marciau. Y ddau gapten
oedd
Mr Myrddin
Williams,
Penterfyn a Mr Gwilym Williams,
Bryn Eifion. Llywyddwyd
gan Mr
Emrys Owen, Hafan Elan. Cafwyd
noson hwyllog dros ben a phawb
wedi
mwynhau
eu hunain.
Darparwyd lIuniaeth i'r beirruard gan
Mrs Dora Jones, Y Fedwen a Mrs
Gaynor
Williams,
Penterfyn.
Diolchwyd i bawb gan y Parch W.O.
Roberts a Mr J. Wyn Owen, Llain y
Delyn.
CYM DEITHAS CHWIORYDD Capel
Mawr - Nos lau, Chwefror 4 cafwyd
noson
goffi.
Dechreuwyd
trwy
ddefosiwn gan Mrs M. Evans, Lloc.
Llywyddwyd gan Mrs Nansi Roberts,
Manod ae estynnodd groeso cynnes
i'r ehwiorydd oedd yn bresennol ac
anfon cofion at y rhai oedd yn wael
gan ddymuno gwellhad buan iddvnt.
Diolchodd hefyd i'r rhai a a nfonodd
arran er yn methu bod yn bresennol
Croesawyd Mrs Davies, Plas Gwyn
yn 61 o'i gwyliau yn Awstralia. Balch
hefyd oeddym 0 weld Miss Owen, 3
Hafan Elan a Mrs L. Jones, 15 Hafan
Elan wedi gwella ar 01 eu gwaeledd.
Rhoddwyd y eofti gan Mrs Eileen
Davies, Llys Alaw a Mrs Carys Parry,
Gwynant. Diolchwyd iddvnt gan y
lIywydd. Cynorthwywyd
gan Mrs
Beryl Thomas, Gerallt yn absenoldeb
Mrs Carys Parry. Darllenwyd
y
fantolen am y flwyddyn gan Mrs
Dorothy Jones, Tegerin a chytunwyd
i roddi rhodd deilwng iawn at waith
yr eglwys Bydd y cyfarfod nesaf ar
Fawrth 3
BABAN
NEWYDD
Llongyfarchiadau
i Philip a Beryl
(gynt 0 Ogwen) ar enedigaeth merch,
Meleri Mair, wyres gyntaf i Mr a Mrs
R. Jones, Ogwen.
MERCHED Y WAWR - Nos Fawrth,
Chwefror
8 yn Ysgol Gynradd,
Llanrug cyfarfu Cangen Llanrug 0
Ferched y Wawr. Llywyddwyd gan
Mrs Ann Llwyd Jones, lIywydd y
gangen.
Llongyfarchwyd Mrs Malr Jones ar
enedigaeth ei hwyres gyntaf, Meleri
Mair, a Mrs Beryl Thomas
ar
enedigaeth
ei hail wyr,
Aled.
Cydymdeimlwyd
! Mrs Margaret
Parry ar farwolaeth ei thad yng
nghyfraith.
Cyfeiriwyd hefyd at Mrs Gwladys
Medwen
Jones,
a Mrs Megan
Williams,
y ddwy wedi derbyn
trlnlaeth
lawfeddygol
I'''''' lIygaid.
Dymunwyd adferlad buan l'r ddwy
Rhaglen i son am 'Hen Bethau'
oedd wedi ei threfnu ar gyfer y
nason. Daeth Mrs Barnard, Mrs
Lovatt, Mrs Margaret Parry. Mrs
Bethanne Williams, Mrs J. Williams,
Mrs Menna Williams a Miss Megan
Humphreys a hen bethau j'w dangos
a sgwrsio amdanynt, a'u cysylltu is
digwyddiadau
hynod,
perthnasol
iddynt. Yn absenoldeb anorlod Mrs
G.M. Jones, daeth Mrs Bethanne
Williams a'i chvfraniad hi a darllen yr
hanesyn amdano. Treuliwyd noson
ddifyr a diddorol ymysg yr hen
bethau
Diolchwyd
i'r siaradwyr
ae i'r
chwiorydd
baratodd y baned gan
Miss Phyllis Ellis. Rhoddwyd y te gan
Mrs Catherine V. Jones, Mrs Katie
Pritchard, Mrs Ceinwen Roberts, Mrs
Megan Williams
a Miss Megan
Humphreys. Enillwyd y raftl gan Mrs
Lovatt.
Yn ystod
y cyfarfod
cafwyd
adroddiad o'r Pwyllgor Anabl, ae o'r
Pwyllgor Rhanbarth, a darllenwyd
cylch-Iythyr oddi wrth Mrs Mair Elvet
Thomas.
Cynhelir
cyfarfod
Mawrth
yng
Ngwesty Foelas ar Fawrth 8.
PLAID CYMRU - Nos Sui, Chwefror
20 cynhaliwyd cyfarfod o'r gangen
dan gadeiryddlaeth
Phyllis Ellis
Talodd deyrnged i'r diweddar Emlyn
Jones, Parc Isa a oedd vn un 0
aelodau cynharaf y Blaid yn Llanrug.
Soniodd am ei deyrngarwch ac am ei
waith di-fllno fel trysorydd y gangen.
Cyflawnodd
Emlyn y gwaith yn
effeithiol, hyd yn oed yn ystod y
blynyddoedd
diwethaf,
pan oedd
gwaeledd
yn
ei
lethu.
Cydymdeimlwyd
a'i chwaer, Miss
Enid Jones.
Etholwyd Gwyndaf
Hughes, 20
Glanffynnon yn drysorydd. Trefnwyd
rhaglen 0 weithgareddau amrywiol
i'w cynnal yn y pentref yn vstod y
misoedd nesaf
BABAN NEWYDD - Ganwyd mab i
Donald a Catherine Burgess (merch
Mr a Mrs Lovatt, Brwynog)
yn
Canada ar Chwefror 22 (brawd bach i
Shaun). Mae Mrs Lovatt ar wyliau ar
hyn 0 bryd.
CYMDEITHAS
UNDEBOL
PONTRHYTHALL T - Nos Fawrth,
Chwetror 15, ymunodd aelodeu 0
Gymdeithas
y Waunfawr
ni i
gymryd rhan mewn cwis. Yr holwr
oedd Mr Dafydd Whiteside Thomas.
Cafwyd amrywiaeth 0 gwestiynau, a
bu cryn hwyl mewn atebion. Y
lIywydd oedd Mr T.W. Thomas ac ef
hefyd a dalodd y diolchiadau, ynghyd
Mrs Vaughan
Jones
a Mrs
Gweneirys Jones ar ran aelodau
WaUnfawr.
Darparwyd
ymborth
blasus i'r gwesteion. Mewn cyfarfod
blaenorol, cafwyd dadl cydrhwng
pedwar o'r aelodau ieuainc, sef Mrs
Nant Roberts, Mrs Amranwen Lynch,
Mr Iwan Roberts,a
Mr Dafydd
Whiteside Thomas. Llywyddwyd gan
Miss Megan Humphreys, a thalwyd y
diolchiadau gan Mrs W.A. Jones
Cynhaliwyd y cyfarfod olaf ar Fawrth
1af, trwy ddathlu Dydd Gwyl Dewi
a
yng Ngwesty Gwynedd, Llanberis,
gyda Mrs Menna Ellis o'r Rhyl yn
wraig wadd.
GWELLA - Da dealt fod Mrs Sally
Jones, 29 Bro Rhythallt, a Mrs W.A.
Jones, Y Dalar Deg yn gwella ar 61
triniaeth yn yr ysbyty.
DYMUNIR adferiad iechyd i Mr Owen
Humphreys, 16 Bro Rhythallt, sydd ar
hyn 0 bryd yn yr ysbyty.
a
CYDYMDEIMLWN
Mrs Miriam
Davies a'r teulu, 2 Stad Minffordd yn
eu profedlgaeth 0 golli mam.
LLONGYFARCHION
i Mr Gareth
Roberts,
Gregynog
ar gael ei
ddyrchafu i swydd newydd fer Prif
Swyddog Cynllunio Arfon.
SETIAU
TELEDU LLIW
AIL LAW
MEWN CYFLWR
RHAGOROL
SlOP DELEDU
a
Ffordd yr Orsaf
LLANRUG
Fton: Llanberis
870205
Ar gyfer pob parti. .
I ddathlu pob achlysur .
•
•
•
west
(Richard a Meirwen
Thomas)
Llanrug
r Fion: CAERNARFON
PENSIYNAU
YSWIRIANT
4652
MORGAIS
Gwasanaeth newydd i bobl y fro
Robert Jones
a'rCwmni
Ymgynghorwyr Yswiriant a Morgais
SlOP ISAF, 7 HEOL-V-DWR,
PENYGROES
Ffon: 880027 (24 awr)
Codwch y ffon heddiw am bris
Mae gennym Gynlluniau Pensiwn, Bywydau,
Yswiriant Eiddo, Adeiladau, Cyfrifoldebau, Ceir etc. ar
gyfer pawb
ASIANTAETH lEOl CYMDEITHAS ADEllADU'R
HALIFAX
15
EISTEDDFOD YR URDD
NEDD AC AFAN, 1983
YDACH chi'n dod i'n heisteddfod ni y Sulgwyn nesaf? Rydw i'n
gobeithio gweld cannoedd 0 ddarllenwyr Eco'r Wyddfa yn dod. Mae
yma arolwg am amser ardderchog, i fod.
I ddechrau, nid mewn pabell ac ar gae mwdlyd y cynhelir hi. Yn
hytrach, bydd hi yn Neuadd Chwaraeon Lido Man, ysgubor eang,
glud, gyffyrddus, hefo llawr caled, a glan. Yn y cefn, mae cae
pel-droed a digonedd 0 Ie ynddo, i'r arddangosfeydd a'r stondinau,
ac yn rhan o'r adeiladau, mae un 0 byllau nofio dan do mwyaf
Cymru. I chwi sy'n dod a'ch carafan, mae gwersylloedd hwylus, 0
fewn tafliad carreg i Faes yr Eisteddfod.
Ymhellach, os, ac os fawr ydi hi,
- os byddwch chi wedi blino ar
eisteddfota, mae traeth Aberafon 0
dywod euraidd yn ymestyn am yn
agos i bedair milltir, o'ch blaen.
Yma, gellwch
ymJacio
ar 01
cystadlu, drwy dorheulo ar Ian y
mor, gwylio llongau mawr yn cario
haern crai i borthladd y Gwaith
Dur, neu fwynhau'r olygfa tuag at y
Mwmbwls ac Abertawe, a Dyfaint,
bum milltir ar hugain dros ddwr
Mor Hafren.
Mae Afonydd Nedd ac Man yn
cydredeg rhyw bum milltir ar
wahan, y gyntaf c'r Fforest Fawr,
a'r ail 0 Fannau Forgannwg. Pan
welais i nhw gyntaf, roeddynt yn
ddu 0 lwch mwynfeydd, ond erbyn
heddiw, a'r pyUau wedi cau, maen
nhw cyn laned ag Afonydd Seiont a
Gwyrfai. Dyma i chi ddau ddyffryn
tlws sy ers blynyddoedd wedi uno i
wneud un 0 gylchoedd mwyaf
brwdfrydig Mudiad yr Urdd. Cyfyd
Mon Nedd yn agos j YstradfeUte,
heb fod yrnhell 0 Benderyn.
(Rhoddwyd corff Die druan, ar 01ei
grogi, i orwedd ym mynwent
Eglwys Mair yn Aberafan.) Dros y
ceunentydd, (scwd ydy'r enw lleol),
rhed heibio Cwm Nedd, Resolfen a
Chasteli N edd, i'r mdr ym Mae
A bertawe,
drwy
d dyffryn
rhamantus. Yn yr un modd, 0 Graig
y LLyn, man uchaf
Bannau
,
Morgannwg tardd y Corrwg a r
Gwynfi i ymuno yn y Cymmer, lie
bu 1010 Morganwg yn eisteddfota.
Rhuthra i lawr trwy ddyffryn cui
c o e d io g ,
heibio
Cynon,
Pontrhydyfen, Cwmafon ac i'r mer
yn Aberafon neu Port Talbot, yr
cnw mwyaf adnabyddus. Dyma i
chwi ddwy ardal sy'n frith 0 bethau
diddorol.
Yn Nyffryn
Nedd,.
gelJwch ddewis rhwog cerdded ar
Sam Helen, mynd i weld yr hen
abaty neu dreulio oriau difyr yrn
Mharc Natur Penscynnor, ac mae'r
hen dre ei hun, hefo'i siopau lJawn
yn werth ymdroi iddi.
Yn yr un modd, geliwch fynycbu
Canolfan modern Man, neu fynd
trwy Cwmafan,
cartre
Afan
Thomas a roddodd i ni donau
trawiadol,
fel Llanbaglan
a'r
MiUwheel. Yma hefyd y bu'r Parch
Meurig Owen, mab Jonab Owen,
yn weinidog am flynyddoedd.
Mae'r Cwm yn dal i werthfawrogi ei
waith ymroddgar. Wedyn ymlaen i
Bont Rhydyfen, man geni Richard
Burton, yng oghysgod yr hen bont
ddwr, sy'n gant a hanner 0 oed.
Dyrna'r pentre Ue mae Ysgol
Gymraeg
Ardal Afan, ffrwyth
brwdfrydedd criw bach 0 Gymry
Cymraeg rhyw ddeng mlynedd ar
hugain yn 01, sy erbyn heddiw yn
cael cefnogaeth
llu 0 Gymry
Saesneg, sy am i'w plant gael y
fraint 0 siarad Cymraeg. Ewch yn
eich blaen i Cyonon i'r Amgueddfa
Loraot, lIe gellwch
dreulio
prynhawn yn olrhain hanes glowyr y
de, ac yo cerdded trwy goedwig y
Comisiwn. Yo ogystal, ar gyrrau
Port Talbot, mae Parc Margam Uey
gelJwch ymddiddori yn adfeilion yr
hen abaty a'r cerrig Celtaidd,
edmygu adeiladwaith yr Orenfa,
neu grwydro ymysg y ceirw yng
ngogoniant natur, i fyoy i olion yr
hen Gaer Oes y Cerrig, ar ben
Mynydd y Castell.
Ond yr Eisteddfod sy'n bwysig.
Sut yn y byd y galJwn ei chynnaJ
gyda chymaint 0 bethau i ddenu
plant a phobl o'r Maes. Traeth 0
dywod melyn, yr ochor arall i'r
ffordd,
meysydd
parcio
sych
pwrpasol, ac i wneud pethau'n
waeth, mae ffair ar drothwy'r Lido.
Da gwybod bod eisteddfodwyr yr
Urdd bob amser yn bur ac yo driw.
Iddyn nhw mae diwylliant Cymru
yn arnlochrog, ac yn cynnwys hanes
a bywyd Cymru, yn ogystal a Sain,
Cerdd a chan.
Ddwywaith, daeth i'm rhan i
longyfarch tim Aelwyd Cwmafan
am ennill Cwpan Panty Fedwen, ac
ar draul pwy? WeI, ar drael Aelwyd
Llanberis, gwaetha'r modd, ond
diolch i chi am y darian lechen a
roesoch i ni yn 1976. Mae hi mewn
lle amlwg yn ein hadeilad, bob
amser.
Edrychaf ymlaen at weld Eco'r
Wyddfa, mis Gorffennaf nesa', yn
llawn 0 ddarluniau buddugwyr yr
Eisteddfod,
ac i gyd yn dod 0
Ddyffryn Seiont. Pob lwc.
Rwy'n sicr y bydd aelodau'r Urdd yn
yr ardal yo gwneud ymdrech
arbennig yn eu steddfodau lleol ar 61
darlJen y gwahoddiad hwn i fro'r
Eisteddfod gan Goron wy Owen. Gol.
r--------------CLWB ERYRI
Cynhelir Cinio Gwyl Ddewi Clwb
Eryri yng ngwesty
Gwynedd,
Llanberis nos Wener, Mawrth 4. Y
gWr gwadd fydd R. Alun Evans.,
BBC a chen yr adJoniant gan
Annette ac Evan Bryn Roberts,
Dinorwig.
Dylai'r
c ys t ad l e u w y r yng
nghystadleuaeth y parodi anfon eu
cynhyrchion i'r Ysgrifennydd ar
unwaith. Llywydd y clwb eleni yw
Mr Emlyn Davies, Waunfawr.
t------------RHODDION
£S - Di-enw, Llanbcris; Miss A.l\1..
Williams, Brynrefail.
£2 - Mrs I. Griffith a'r ieulu,
Pcrusarwaun
£ I - t\l1r a .\<1rs T. Max well ,
Llanberis; Mrs C.J. Jones: 33
Hafod Oleu, Deiniolen; Mrs
Nancy Rowlands, 12 Pentrc
Helen,
Deiniolen;
Di-enw,
Llanberis.
PENSCYN
oj
~~~~
.. ~"'_~~~r:r--::!3
.
OL
- --
-
_/
YR
,
.
G
0'
t
r<: __
•
/
,
I
•
'
MARGAf'~
BILL ac EILEEN GRIFFITHS
Antiques
Ivy Cottage
BETHEL
Ff6n:
Y FELINHELI 670556
PRVNWVR A GWERTHWVR HEN BETHAU
Telir prisiau da
Trafodir busnes yn gWbl breifat a chyfrinachol
16
Gyda GARl WILLIAMS yn cyflwyno TREBOR EDWARDS : MARIAN ROBERTS
TOM ALAN A'I FAND
RHIAN OWEN a SIAN GIBSON
ANNETTE ROBERTS a JENNY JONES (Bangor)
CINEMA'R PL.AZA : BANGOR
MAWRTH 27ain, 1983
ORYSAU'N AGORED 7.15 P.M. -_-
OECHREUIR 7.45 P.M.
y, Elw at C.P.D. Llanberis
TOCYN : £1.50
Ar gael gan lal Jones, llanberis 870335, un o'r pwyllgor neu yn
Y Plaza
••
NIO PENRHOS, LLANR
RHAI 0 gartrefi hynaf y Rhos Rug yn Llanrug Y"\'Penrhosddu sydd ar
gwr y Lon Groes o'r Sefydliad Coffa. Yma, ym mhedwar degau'r
ganrif ddiwethaf, roedd tri theulu yn byw Yn 01 Cyfrifiad 1841,
roedd John Griffith ae Ann ei wraig yn magu teulu 0 un ferch a thri
bachgen sef Jane, David, John a Wiliam ar gyflog prin llafurwr
amaethyddol.
Priododd Jane Griffith ag Evan Williams, a hanai 0 Laniestyn yn
Llyn. Gwas fferm yn Eithin Duon a fuasai gynt ond gwrthododd Jane
ei briodi ae yntau heb grefft. Dyna pam y sbardunwyd cf i fentro i
Lerpwl yn y lle cyntaf i'w brentisio yn saer coed.
Bu iddynt bump 0 blant, dau fab a thair merch. Codwyd yr hen
fwthyn ym Mhcnrhosddu a'i wneud yn ddeulawr, gan ychwanegu
gweithdy saer coed wrth ei dalcen, ar gwr yr ardd.
Yno yn 1893, ar 61 marw ei thad, y
cychwynnodd Catrin Ann, y ferch
hynaf, ysgol wnio, Gan iddi dreulio
blynyddoedd ei hieuenctid gyda'r
teulu tua Lerpwl cawsai gyfle i'w
chyrnhwyso ei hun fel gwniadreg.
•
Cynhaliai ei dau frawd, Ifan a \Vil,
fusnes saer coed yn )' gweithdy
gcrllaw. Gwclir oddi wrth y rhestr
fad ganddi gryn ugain a breniisiaid
yn ystod blynyddoedd ola'r ganrif.
Mae cnwau rhai ohonynt efallai yn
gyfarwydd i hen drigolion Llanrug.
Gwelir
e n w a u dwy ferch
y
gweinidog, y Parch J. Eiddon Jones,
Ll y s Eid d o n , gyda
l l y t h yr
cymardwyaeth i un ohonynt, Miss
Lilly B. Jones, pan ymgeisiai am
swydd.
Cofiaf fod fy mam, Alice Davies,
Ceunant yn brentis yno a chlywais
lawer 0 hanes yr ysgol wnio ym
mharlwr Penrhos.
Gan fod gwasanaeth ar gyfer
angladdau i'w gael 0 wcithdy'r seiri
coed a diwyg galaru yn cae I ci weithio
yn v parlwr , geUir dychmygu'r
prysurdeb a fyddai yno ar achlysuron
felly. Tra byddai'r merched yn fawr
eu brys yn iorri , pwytho, ffitio a
pheiriannu i gael y 'mowrnin' yn
barod rnewn pryd, dcuai Ifan neu
Wil tr\vodd at dan y gegin bach i
stcmio a phlygu'r coed i ffurf arch.
Gellid synio am yr hv,ryl ynghanol y
[ath brysurdeb a'r seiri yn plefian
gyda'r [alh ddc\vis a genod.
Pan fvddai pethau \ n 0 ""'YIlt.
byddai tn rhaid itr prcntisiaid
galluocaf eu da\"n aros i \"eithio yn
hv.-yr y nos, i gael y g\\'aith yn barod.
Byddai s\vpcr h\V)'rol )'n cael ~l
baraloi yn y gegin bach, a ma\vr
fyddai'r disgwyl am y \vledd 0 draed
moch 0 SlOP ,\iorus Azariah a
chabaits 0 ardd Pcnrhos, CI~'ais fel
y bu i Sera Penlon erfyn yn daer am
gael aros y nos 1 bv..yrho, er gv.'aechaf
anfodlonr\vydd j\1.alanJones ei marn.
G\vyddai'n dda y byddai g\vledd a
sbort i'w gael yn yr oriau man heb fod
Miss Catherine
Ann Williams,
Penrhosddu, Llanrug - a of alai am y
dosbarth gwnro
o dan lygad barcud ei rhieni ac eto ar
aelwyd ei chyfnither.
Dim ond un o'r ysgol \VD10 hanna
sy'n f)f\'V crbyn hyn ac mae hithau
me\vn oedran leg. Dy". ed Mrs E.J.
Ellis. Tai Bryng\vyn, mai hi a
Alyfan\\)' Jones, Hermon uedd ).
dd\,,' olaf igall eu d\' gu j \\'nlO \'n 10
Tai Br\"n~\'Yn lIe ~'Illudodd Catrin
:\nn ) n 1907. Roedd h\ n \il nlv.cdd
oe y v. ruadreg. Ii hlthau )'n \\ el el
hiech)'u, ar dde hrau
)fnod}'
Rbyfel ~1a\\'r C)'nlaf.
Arferai'r dd\\'Y gael m\'nd ar neges
j'r hen ferch, yn eu tro~ a l:hoflll .\1rs
Enis un amsercinio i'r dd\\ \'- ohon\'nt
.
grv.'),dro dros y Bv.lch at Bcnllyn i
\vcld ymgais i ch\\'ilio am gorff rhy\,,·
druan a foddodd yn y llyn,
Buonr yno <lr\vy'r pnawn heb
syl\vcddoli faint oedd hi o'r gloch a
Mynnwch eich
PAENTaPHAPURPAPURO
oddi wrth
ffwrdd a hwy am y Bryngwyn. Son
am dafod a gawsant gan yr hen ferch
drannoeth
am chwarac triwant!
Myfanwy oedd diweddar briod y
Prifardd Gwilym R. Jones, Dinbych.
En wau cyfarwydd yn y rhestri a
gofir hefyd oedd Miss C.]. Parry,
Llys Dulas a Miss Kale Ann
Griffiths, Hermon. Gwraig a fu byw i
oedran reg yn Ontario, Canada oedd
Harriet Williams, Gors, Llaniolan.
Priododd Owen Jones, Bryn Llan,
Llanrug a magodd deulu lluosog, yn
feibion a mercbed. Symudodd y
teulu i Galt, Ontario yn ) 923 ac mac'r
plant a'u teuluoedd yng nghiffiniau
Toronto 0 hyd.
sylwi ar y rhestri cawn fod
pedair geneth a fu farw'n ieuanc,
R.W.
o
Rliestr o'r hall enethod a [I/n ddisgyblion i ~f15S C.A. Iflillurnzs )'" }'sgol \l'!nw J'>C1I,II05.
1893
Sewing Maids of Miss Catherine Anne Williams
I. jane Dora jones, Shop, Bethel
2. Elizabeth E. jones. Penisarwaen
3. Jane Hughes. Disgwylfa, Llanrug
4. Alice Davies. Ceunanr. Llanrug
5 Sarah Jones. Penlon, Llanrug
6 Lilly jones, Llus Euddon, Llanrug
7. Cane ,t... jones, Llus Euddon, Llanrug
8 Carherme jane Parry. Llus Dulas, Llanrug
9 Care Ann Griffiths. Hermon. Llanrug
10. Fcby Williams, Gors Farm, LlanioJan
It. Catherine jones, Pontrhythallt, Llanrug
12. Harriet A. Willialns, Gors, Llaniolan
13. Harriet jones, Brynrefail
14.• Maggie Hughes, Plasurion, Llanrug
IS. l\i\ary Elizabeth Jones Cae Poeth, Llanrug
16. Jane Roberts, Pernsarwaen
17 Lizzie Hughes, Plastirion, Llanrug
18.• 'v1ary Griffiths, Caedicwm, Pcnisarwaen
19. ~1.ary Ann Jones, T5' Club, Llanrug
20. ,\1ary Thomas, Tan Dderwen Farm, Llaniolan
1900
21. ,\\ar\'- Owens, Hafod Rvffudd,
Ceunant
.
22.• \iaggic jones, Llaingro, Llanrug
23. Hannah Roberts, Llanrug
24. ,\targarel Ann Edwards, Saron, Bethel
25. Annie Hughes, Saran, Bethel
26. ~ell Jones. Saron , Bethel
27. Alice Thomas, Bethel
28. Sally Roberts. Ponrrhythallt, Llanrug
29. Nell Pritchard. Saron. Bethel
30. Care jones, Erw Saron, Bethel
31. Mary \VilHams, Ty Capel, Bethel
32. Maggie Williams, Caragyfran, Cwrn-y-glo
Paid
lOs
105
5s
£ 1.1Os
I. lOs
lOs
10"
£J .10s
£1.155
5s
55
55
5s
died
died
died
1907 at 10 Bryngwyn. Llanrug
33. jinnc.:)' Junes, Cacpoeth. llanrug
34 G\\'ladus Jones, Hafod Gregug. Llanrug
35.• \tary Jones. Disg\\ ylfa. Llanrug
36, Kate \\~illiams. C\\ m-y-glo
37. jane \X'illiam • Ponlrhythallt
3 . "\af) Ellen jones. Penisar\\aen
died
39. ~\3ry Evans, Penygaer, Llaniolan
1909
40 .• \\ay 11Lh. ,\,\jss .\'\aggie Evans, Pool Street, C\vmyglo
1910
.-\pril 26th. Cate ,\1ate Ellis, l'anycocd, Llanrug
~1. to ,\i\ay 16Lh.
42. April to July 16th. Jinney Parry, Brynfcd\\·an Park. !Janrug
43.
do.
Jinney, Hughes. Penrhosddu. Llaruug
1913
44. April 8Lh. Lizzie Jane Jones, Bryng'\\'yn, Llanrug
~5.
do.
Jane Ellen Prirchard, Byngio, Llanrug
46.
do.
.\llyfan,vy jones, }-Icrmon '[crracc, Llaruug
lOs
55
lOs
lOs
lOs
lOs
lOs
Paid
5s
-
)S
-
)S
iOs
155
lOs
5s
55
lOs
55
lOs
5s
Age
15
20
18
14
14
21
18
IS
I)
20
21
18
16
15
15
14
14
23
16
16
Age
14
15
1414
16
14
14
]4
14
16
14
14
lOs
55
£1
5s
Age
17
IS
18
IS
14
20
14
Ss
24
1S5
15
15s
5s
15
15
5s
lOs
55
14
16
I5
Paid
5s
15s
5s
ILV
Monumental Works
LLANRUG
FFCN CAERNARFON 2898
0 BOB MATH
MEWN LLECHI A GWENITHFAEN
COFADEILWAITH
Ffon: Llanberis 870491
GAN GREFFTWYR lLEOL
MEL YSION A BAGO AR WERTH HEFYD
17
Gan Mary Uoyd Williams, B.E.M.
HARRl BACH 1931
TY TO GWELL T 1926
Bu ystafell y barber Henry Parry,
Disgwylfa, Llanrug yn ysgol dda i
bawb ddcuai yno. Yr oedd Harri
Bach fel y galwern ef 0 anwyldeb yn
sgolor ac yn barod i rannu'r
wybodaeth a gasglai gyda phawb
oedd yn bared i wrando. Bu'n athro
Ysgol
SuI
ffyddlon
ym
Mhontrhythallt.
Bu'n ddefnyddiol
iawn yo yr ardal mewn ami gyfeiriad.
Fel hyn y canodd fy nhad Er Cof
arndano:
Un (Co yr oedd Eifion Wyn yn
methu gorffen ei englyn i foddloni ei
farn ef ei hun fel petai. Trawodd ar ei
gyfail I Carneddog a gofynnodd am
help i orffen yr englyn. Gwnaeth
Carneddog linell i'w orffcn a daeth
Eifion Wyo yn gyfartal gyda George
Rees, Llundain am y wobr gyntaf.
Yn Eisteddfod
Ge ne dlaerhol
Abertawe 1926 y bu hyn, Ty To
Gwellt oedd y testun. Wele'r ddau
englyn:
Am drin pen yn amgenach - a thwyllo
Brithylliald a'i blufach,
Neu lunlo g6n yn lanach,
Her i bawb roi Harri Bach.
G.R.
Ail·luniodd ein glawlenni, - a mynych
Gymwynas wnaeth inni:
Gwael enwair gai 'i haileni,
O'i law fawr hael i loyw fri.
G.R.
Un medrus ei ymadrodd - yn ei gell
''Tynnal goes" gwyr anodd:
Ein dadl hir yn gtir lawn glodd
Hwn a'i synnwyr a'n swynodd.
Frawd doniol difrad, tyner, - oedd iraidd
Ei elriau a'i dymer:
Nid byrbwyll enaid barber
A garai naws geiriau Ner.
G.R.
Yma nid yw mwy, na'i "dwrn",
Dunos ydyw nos Sadwrnl
Glan Rhyddallt
OWAIN PERJS 1933
Y mac dechrau Mawrth yo dwyn
atgofion i ni am Owain Peris. Bu
Owain Pcris farw Mawrth 10 1933 yn
74 mlwvdd.
Brodor o'r Fachwen
•
ydoedd - mab i Owen Jones
Dinorwig. Yr oedd rhyw ysfa
gwneud englyn yn y reulu. Aeth
Owain Peris i wcithio iLannau Mersi
adeg y Rhyfel Mawr ac yno y
diweddodd ei ocs. Yr oedd yn
englynwr
medrus, a daliodd i
ddyfcisio
cyng ha ne dd hyd ei
ddiwedd. Wele enghraifft o'i waith.
o
A'th frig gweltt a'th frigau can - tl ydoedd
I'n teidiau'n hoff drigfan:
Hen fwth ein hatgof welthian,
A hwy yn IIwch yn y lIan.
George Rees
AM HEDDWCH
1951
Enillodd 1'v1rRobert H, Parry)
Bedlinog, De Cymru, y wobr gyntaf
am gyfansoddi Emyn ar y testun
'Gweddi
am Heddwch'.
Yn
Eisteddfod Gadeiriol Llanegryn,
Meirion y bu hyn ar 26 Mai 1951. Yr
oedd 24 yn ymgeisio. John Eilian
oedd y beirniad.
Brodor o'r
Waunfawr oedd Robert Parry. Yr
oedd ef yn fab i Hugh Parry,
Gorffv vysfa. Welc'r Emyn buddugol
- i'w ganu ar y don 'Llef'.
Mae hiraeth lesu dan fy mron
Am iti eto rodio'r don,
Mor tonnog amgylchiadau'r byd,
A'! ymdawelu'n IIwyr I gyd .
Mae miwsig yn dy eiriau pur,
Sy'n troi yn falm ar bob rhyw gur,
A lIewyrch yn dy Iygaid glan,
All roi y galon bur ar dan.
Rwy'n ymbil arnat, tyrd yn glau,
Tro gwrs y byd 0'1 boen a'i wae,
Anadla ar yr esgyrn hyn
o rin y Gwr fu ar y bryn.
Robert H. Parry
MARWYM MON
YPASG
Er mawr loes y groes, gwir yw - codi a
Wnaeth Ceidwad dynolryw;
Gwir roddwn gywir heddlw
Sain 0 fawl - mae I~su'n fyw.
o.P.
Byw yn hen, lie ces ty ngeni, - fy lor,
Yw f'hiraeth a'm gweddi:
Yn naear M6n rho i mi
Wely tawel, 'r61 tewl.
T. Nicholson
BYW YM MON
TWNEL MERSI
Tanodd y rhed y twnel- am orsaf
o dan Mersl'n ddlogel:
Tramwyfa gyfa ddl gel,
Lie bu'r tywod - IIwybr tawel.
Dy f'hendaid IIwyd ei fondo - a'j glydwch,
grefft gwledig ddwylo:
Ceid byw did dan dan ei do,
A'r heniaith oedd ber yno.
Eifion Wyn
GWEDDI
G.R.
Moo gynnes, man i genu. - MOn weddaldd
o.P.
TROAD Y RHOD
Tybed
adnabod
Mac'n
amdani
faint o'r darllenwyr sy'n
yr olwyn ddwr hon?
un o'r rhai uchaf y gwn i
yn ardal yr Eco , ond fel
llawer melin arall, mae wedi "rhoi ei
holaf dro" crbyn hyn. Os oes unrhyw
un o'r darllenwyr yn gwybod ble
mac, ac i ba bwrpas y defnyddiwyd
hi, anfonwch ataf. Ceir mwy 0 hanes
yn y rhifyn nesaf.
DRAENOG
CAMPAU CRIW CRAWIAU
Fe glywsoch am hynt a
helnynt y plant rheini yn y
lIyfrau o'r un enw, ond criw
go wahanol oedd yn Crawia,
Llanrug y noson o'r blaen.
Roedd yr heddlu yno yn
gwneud ymchwiliad "ar y
pryd" i achosion lIosgi tai haf.
Bu'n rhaid i amryw 0 foduron
aros a chafodd y gyrwyr eu
holi - yn Saesneg wrth gwrs!
Roedd yr heddlu yn cofnodi
enw a chyfeiriad pawb a
holwyd hefyd, er na roddwyd
rheswm
am hynny.
Ni
chafodd Draenog aros yn
ddigon hir i wybod a oedd yr
heddlu rywfaint elwach o'u
campau.
Yr hen olwyn haearn erbyn hyn yn
pwyso sr ochr yr edeiled - vnteu fel
httheu wedi mynd a'i ben tddo Be
wedi gweld dyddl8u gwell.
CEFNOGWCH
EIN
HYSBYSEBWVR
Mae'n addurn holl Gymru:
Ymmhobllenacawengu
Sir Fon sy ar I fyny!
Trebor Mai
HElYGEN
Un hardd ei
Ystwyth
Ger y ffos
Swn wylo
brig, iraidd bren - anwastad
yw'r Helygen:
gwyra ei phen,
sy'n y wialen.
o.P.
CADAIR FREICHIAU
Gorffwysfa lana luniwyd - lawn 0 hedd,
Lonna hun a breuddwyd:
Yng nghof hon y gal on gwyd,
Siriolaf gysur aelwyd.
o.P.
LlYTHYR
Is amlen beth yn symlach - yn agor
Ei neges yn gliriach?
Gwefr annwyl ei gyfrinach
Llith i'r byw yw'r lIythyr bach.
Owein Perls
18
CASGLIAD 0 DDEG ODDIARHEBION
CYMRAEG NEWYDD SBON DANUI
1. Nid rhad y rhed y dwr.
2. Gorau art - art miniog.
3. Amlwg fwg 0 fwthyn Sals.
4. Nid teulu dedwydd - teledu
beunydd.
5. Heb ei fai - dyma fi I
6. Nes penelin na ph en 01.
7. Brawd mygyn yw peint 0 gwrw.
8. Y cyw a fegir yn uffern a elwir yn
Kentucky. (Kentucky Fried Chicken!)
9. Mwya'r poen, "Tystion Jehofa"
wrth y drws.
10. Gorau tent, tent yng Nghent!
Ann Ifans
Penisarwaun
45 tryd Fawr
LLANBERIS
Ff6n: LLANBERIS 871 278
(Danny a Nerys Roberts)
Pryd gorau'r fro
CROESAIR MAWRTH
AR DRAWS
1. "Y ... hwn", cerdd gan W.J.
Gruffydd (5)
5. Tristwch (5)
7. Gwroruaid (5)
8 Ennaint (5)
9. Gwyllt (5)
10 Atgoffa rhywun am fai mewn
soned liwgar (5)
t t.Tltw Tomos ... (3)
13. Minimwm (7)
16. Drws (3)
17. Dylsem gofio ei wraig hallt (3)
19. Griddfan (7)
24. Rhywbeth tebyg i 8 ar draws (3)
25. Anifeiliaid coslyd (5)
26. Llawer (5)
27. Argoel (5)
28. Erlid (5)
29. Offeryn Osian (5)
30 Darn 0 dir gwair wrth y ty (5)
I LAWR
1. Emosiwn (7)
2. Heb fod ar yr adeg iawn (91
3 Dan a Dei gyda'j
gilydd yn
adfywio (6)
4. Cymru (6)
5. Y cyfnod sy'n arwain i'r Pasg (6)
6. Cosb ariannol (5)
12. Ar flaenau bysedd7 Na - ond yn
barod mewn pryd (6,3)
14 Twrw (3)
15. "Heb ei eni, heb ei ... "
18 Pymtheg ceiniog mewn hen arian
-,........-----
(7)
20. Ymyl gwely (6)
21. Llenwi a gwagio'r ysgyfaint
awyr (6)
22. Planhrqron
dail pigog (6)
23 Fe dyf ar ben ambell un I (5)
a
Un Ilvtbvren ydi ch, dd, N, n9, II, ph,
rh, tho
Anfonwch eich cynigion i: Twrog
Jones, 23 Glanffynnon,
Llanrug.
Bydd gwobr 0 £2 i/r ateb cywir cyntaf
j'w dynnu.
--
DYODIAOAU I'W COFIO
VR ARDAlBydd yr Amgueddfa
lechi yn y Gilfach Ddu yn ailagor
ddydd Sadwrn Ebrill2, 1983. Croaso i
bawb fel arier
Mehefin 26-Gorffennaf 2: Wythnos
Garnifal Bethel.
Gorffennaf
3·9: Wythnos Garnifal
Deiniolen.
ATE810N CROESAIR CHWEFROR
Ar Draws 1 Pegwn 5. Llafur 7. Egino
8. Mieri 9. Enllib 10. Difyr 11. Lon
12.0.N
13.0blegid
17. Dydd
18. Inc 20. Undodwr
24. Co
25. Aer 26 Dewis 27. Ysgaw
28.lfori
29. Ymuna
30 Padell
31 Diddrq.
I Lawr 1. Pamffled 2. Gweinyddu
3. Neidio
4. Dlofal
5. Lloerlg
6. Robin
14 Bro
15 Erw
16.Dinasoedd
19. Carolog
21. Didwyll
22.0awnus
23. Rwsiad 24. Cwymp
Drwg gennym nad oedd cliw ar gyfer
30 ar draws, ae i wneud traed moch
go iawn ohoni rhoddwyd rhif 30 wrth
y cliw i 311 Peidied neb dweud nad
yw croesair Eco'r Wyddfa yn sialens.
Enillydd: Mrs N. Owen. 8 Rhes Efrog,
Llanberis.
a
J.M. JONES A'l FAB
GWAITH CERRIG BEDDAU
A THREFNWYR ANGLADDAU
DEI
ag
3, lau: DINORWIG - Y GymdeithasNoson Amrywiaethol
i derfynu'r
tymor yn y Ganolfan.
LLANBERIS - Clwb yr Henoed yn
dathlu Gwyl Ddewi yng Ngwesty
Fictoria am 12.30.
LLANRUG - Noson Goffi Cymdeithas
Chwiorydd Capel Mawr.
YR ARDAL - Cyngerdd yn Theatr
Seilo, Caernarfon
yng nghwmni
Seindorf Llanrug, Seindorf Glofa'r
Parlwr Ou a Hogiau Llandegai.
4 Gwener: YR AROAL - Cinio Gwyl
Ddewi Clwb Eryri yng Ngwesty'r
Gwynedd, t.lanbens.
LLANBERIS - Clwb yr Henoed.
5 Sadwrn: YR ARDAL - Eisteddfod
Gylch yr Urdd yn Ysgol Syr Hugh
Owen, Caernarfon
6, Sui: YR ARDAL - Cyngerdd yn
Theatr
Gwynedd
yng ngh"":",,ni
Seindorf Derniolen. Cor Caernarfon a
Doniau Eraill.
7, Llun: LLANBERIS - Gyrfa Chwist
yn y Ganolfan am 7.30.
BETHEL - Clwb Bro Bethel yn dathlu
Gwyl Ddewi yn y Foelas, Llanrug.
8, Ma\vrth: Y Cyngor Eglwysi - Seiat
dan arweiniad
Mrs Mary Lloyd
Williams yng nghapel Tan-y-coed.
Merched y Wawr yn dathlu GWyI
Ddewi yn y Foelas.
DEINIOLEN - Clwb Elidir
9, Mercher: DINORWIG - Dosbarth
Nos Addysg y GweithwyrDarlith yn
y Ganolfan am 7 o'r gloch ar Hanes y
Chwareli
gan Mr Ted Williams,
Bangor
lau, 10; TAN-Y-COED- Ffair Wanwyn
gan aeJodau Capel Tan-y-coed yn
Ysgol Gynradd Llanrug am 7 o'r
gloch
LLANRUG - CJwb Blodau'r Grug.
14, llun: LLANBERIS - Gyrfa Chwist
yn y Ganolfan am 7.30.
15 Mawrth, PENISARWAUN - Clwb
yr Heulwen.
16, Mercher:
BETHEL - Cinio
Blynyddol Sefydliad y Merched yng
Ngwesty'r Gwynedd, Llanberis.
DINORWIG - Dosbarth nos WEA yn y
Ganolfan am 7.00. Hanes y Chwareli.
18, Gwener: LLANBERIS - Clwb yr
Henoed.
YR ARDAL - Noson yng Nglynllifon
am 7.30 gyda'r elw at Gronfa Nant
Gwrtheyrn.
19, Sadwrn:
BETHEL - ctnro
Blynyddol Clwb y Rhos yng Nghastell
Cidwrn.
22, Llun: LLANBERIS - Gyrfa Chwist
yn y Ganolfan am 7.30.
23 Mercher: DINORWIG - Dosbarth
nos WEA. Darlith ar Hanes y Chwareli
yn y Ganolfan am 7.00.
25: Gwener: DEINIOLEN - Noson
Goff yn Ysgol Gwaun Gynfi pryd y
dewisir
Brenhines y Carnifal a'i
Gosgordd.
Sadwrn, 26: YR ARDAL - Eisteddfod
Sir Eryri yn Neuadd P.J. Prifysgol
Bangor.
Mawrth 28-Ebrill 8: YR ARDAL - Yr
ysgolion ar gau dros Wyl y Pasg.
28, llun: LLANBERIS - Gyrfa Chwist
yn y Ganolfan am 7.30.
28, Mawrth:
WAUNFAWR
Eisteddfod Capel Bethel.
30, Mercher, DINORWIG - Dosbarth
nos WEA yn y Ganolfan am 7.00.
Hanes y Chwareh.
31, lau: LLANRUG - Y Cyngor
Eglwysi - Cymun cyn y Groglith dan
arweiniad gweinidogion yr ardal yng
Nghapel Pontrhythallt.
IOL
Fton: LLANBERIS 872518 (Oydd)
Y FELINHELI 670124 (Nos)
A ydych chi mewn busnes?
A ydych chi'n meddwl
cychwyn ar eich pen eich hun?
Mae Uned Diwydiannau Bychan yr Awdurdod
yma i'ch helpu i fod yn llwyddiaonus.
Fe gewch gyngor gan arbenigwyr profiadol
ym mhob agwedd 0 redeg busnes. Yr ydym
wedi dysgu sut i ddewis y ffordd orau i
Iwyddo ac yn gwybod am yr aoawsterau.
Gallwch fanteisio ar ein cysylltiadau niferus
gyda mudiadau eraill sydd yn awyddus i'ch
cynghori, ac mae benthyciadau ar log isel ar
gael i rai mathau 0 weithgareddau.
Mae eich swyddfa leol ym Mangor.
Cysylltwch a ni i drefnu cyfarfod gydag un
o'n cyoghorwyr; cewch drafod eich
syniadau a'ch gofynion yo rhad ac am ddim.
Uned Diwydiannau Bychain,
Awdurdod Datblygu Cymru,
Llys Garth, Ffordd Garth,
Bangor. Ffon: Bangor 52606
PEN-BLWVDD ARBENNIG
Nos Sadwro, Chwefror 26 yng Ngwesty'r Dolbadaro, Llanberis
cynhaliwyd parti pen-blwydd arbennig iawo i ddathlu'r ffaith fod
Gwilym Williams wedi chwarae i dim pel-droed Llaoberis am 21 0
dymhorau. Yo gynharach y diwrnod hwonw, sgoriodd Gwilym yr
ail gol ym muddugoliaeth Llanberis yo erbyn yr hen elyn, Llanrug;
ac er gwaetha'r glaw a'r niwl, daeth carfan 0 gefnogwyr selog a
thwymgalon i'r cae i datu teymged i'r chwaraewr ffyddlon.
Cych wynnodd Gwilym ar ei yrfa
gyda ChJwb Pel-droed LJanberis yn
nhymor 1961-63, ac yntau ar y pryd
yn ddisgybl yn Ysgol Brynrcfail,
Llanrug. Y pryd hwnnw cafodd ei
wahodd
i arwyddo
i Crewe
Alexandria,
aelod 0 Gynghrair
Lloegr. Er iddo arwyddo iddynt,
newidiodd ei feddwl a phenderfynu
aros yn Llanberis, ac yn ystod ei
dymor cynraf gyda hwy, enillodd
Bencampwriaeih
y Gynghrair a
Chwpan Alves, Yn ystod y tymhorau
a ddilynodd , eniUodd Gwilym
ymhell dros 40 0 whanol dlysau, gan
gynnwys pob un yr oedd yn bosibl i
Glwb fel Llanberis eu hennill - ar
wahan ihen Gwpan Amarur Cymru .
Cyrhaeddodd
Llanberis
rownd
go-gynderfyno1 y Cwpan hwnnw yn
01yn y '60au pan oedd tim Llanberis
yn sgubo'r cwbJ o'u blaen yo y
Gogledd; ond colli fu eu hanes yn
erbyn Caerllion, Gwilym yw'r unig
aelod o'r tim hwnnw sy'n parhau j
chwarae heddiw.
Dair gwaith yn unig cafodd ei
demtio i adael Llanberis,
gan
arwyddo j Ml. Rangers, Nantlle a
Bangor, ond byr fu ei arhosiad yn y
tri, ac yr ocdd yn 01yn ei safle arferol
ar yr asgell ddc i Lanberis yn fuan
DYFARNWR
YN DATHLU
iawn. Yn y safle hwnnw enillodd
dlysau Cwpan Iau Gogledd Cymru
-4airgwaith yn olynol 0 1963-64 hyd
1~65-66; Cwpan Amatur Gogledd yn
1979-80. Ynogystal,rnaeUuodlysau
p e n c a m p w r i a e th Cynghrair
Caernarfon yn ei feddiant, gan
gynnwys yr holl gwpanau - y
Deanfield,
Alves,
Penrhyn,
Moorings a Wil Evans.
Nid oes gan Gwilym syruad sa..vl
gwaith a chwaraeodd i Lanbcris na
sawl gwaith y sgoriodd .iddynt.
Diddorol fyddai cael gwybod yr ateb.
Ar ddiwrnod pan oedd Par Jennings
yn dathlu ei filfed gem broffesiynol
yng Nghynghrair Lloegr, mae'n sicr
nad yw Gwilym ymhell iawn o'r sgor
honno 'chwaith.
Gofynnais iddo cyn y gem yn
erbyn Llanrug pa amser a rod dodd
fwyaf 0 fwynhad iddo dros y
blynyddoedd.
Ei uchafbwyntiau
oedd ennill Cwpan Cyfryngol
Gogledd Cymru dair blynedd yn 01,a
Chwpan Iau Gogledd Cymru am y
trydydd tro'n olynol yn 1965-66. Nid
rhyfedd felly mai aelodau 'r tim
buddugol hwnnw a ddaeth i'r
Dolbadarn nos Sadwrn i rannu yn y
Pawb e't Iygad ar GWII ond y ci - un 0 Lanrug oedd 0 beth bynnag, medde
nhw!
DYNION CRYF DEINIOLEN
dathliadau.
NOFIO
DROS GYMRU
Ein Iiongyfarchiadau i Ian .Jones,
Hendre, Penisarwaun ar gael ei
ddewis
i gynrychioli
Cymru
mewn
Cystadleuaeth
Notio
Ryng-genedlaethol i Ysgolion yn
Cork, Iwerddon yn ystod mis
Mawrth. Mae Ian, sy'n ddisgybl
yn Ysgol Syr Hugh Owen,
Caernarfon,
yn bencampwr
Gogledd
Cymru
ac
yn
bencampwr
Cymru
yn ei
ddosbarth
oedran
ar nofio
broga; ac yn aelod 0 Glwb Notio
Dinas Bangor. Dymunwn bob
Ilwyddiant
i d d o yn
ei
gystadleuaeth
gyntaf dros ei
wlad.
Roedd yn achlvsur arbennig i berson
aral! ar gae Llanberis ddydd Sadwrn
hefyd, sef dathlu 17 mlynedd 0
ddyfarnu
yng
Nghynghrair
Caernarfon j Terry Jackson o'r
Groeslon. Er nad yw'n byw ym mro'r
Eco mae'n ~neb eyfarwydd lawn yn
ardal Llanberis oherwydd mae'n
blismon yno ers ehwe blynedd
bellach. Mae'n cotio ei gem gyntafyn
Llanberis, ae yn teimlo'n nerfus iawn
ar ddechrau'r gem oherwydd fod
eymaint 0 'hen bennau' yn eu tim.
Roedd Gwilym Williams yn chwarae
bryd hynny meddai, ac et yn unig
sy'n aros heddiw i atgoffa Terry o'r
dyddiau cynnar hynny
Carai
Terry
ddioleh
i'w
gydwelthwyr yn yr heddlu arn y
gefnogaeth a gafodd ganddynt dros
y blynyddoedd, a'i gwneud yn bosibl
iddo barhau a dyfarnu.
Mr I. Ellis Jones, Llywydd Clwb Llanberis yn erbyn Llanrug, ddydd Sadwrn
diwethaf.
Len Jones, Deiniolen. Pencampwyr Cymru, dosbarth pwysau 60 ato.
Cemlvn Thomas, Deiniolen. Dosbarth Pwysau 67.5 kilo.
Was this manual useful for you? yes no
Thank you for your participation!

* Your assessment is very important for improving the work of artificial intelligence, which forms the content of this project

Download PDF

advertisement