Dali HELICON 400
HI-END Zespo³y g³oœnikowe 15000-20000 z³
Patrz¹c na zdjêcie Helicona 400 , Czytelnicy Audio mog¹ spytaæ – czy tych kolumn ju¿
nie testowaliœmy? OdpowiedŸ brzmi – nie, chocia¿ w¹tpliwoœci s¹ uzasadnione.
Opisywaliœmy bowiem (Audio 3/03), konstrukcjê bardzo podobn¹ – Euphoniê MS4.
Najnowsza seria Helicon wywodzi siê wprost z serii Euphonia,
która z kolei, od swojego powstania dwa lata temu,
jest najwy¿sza rang¹ w ofercie Dali
(nie licz¹c pomnikowych, ale i nieco
ju¿ zabytkowych superkolumn Megaline).
K
orzystaj¹c z presti¿u modeli referencyjnych, i wprowadzaj¹c do modeli ni¿szych
serii choæby cz¹stkê zaawansowanych
technologii czy oryginalnych rozwi¹zañ wczeœniej
zarezerwowanych dla “flagowców”, producenci
zwykle g³oœno o tym tr¹bi¹, nawet kiedy niemal¿e
nie ma o czym – to ju¿ sta³y chwyt marketingowy.
W przypadku Dali jest dok³adnie odwrotnie. Powinowactwo miêdzy Heliconami a Euphoniami jest
bardzo wyraŸne, ale w materia³ach firmowych
(obszerna “filozofia projektu” ze strony internetowej Dali) nie ma o tym ani s³owa. To te¿ metoda
– polega na tym, ¿e potencjalnym klientom zainteresowanym Heliconami zapewnia siê pe³ny
komfort i wra¿enie, ¿e kupuj¹ produkt Dali z najwy¿szej pó³ki, a nie tañsz¹ wersjê czegokolwiek.
Wybór tego wariantu spowodowany jest pewnie
tym, ¿e kolumny serii Euphonia jednak nie sta³y
siê tak s³ynne jak np. Nautilusy czy Utopie,
i w œwiadomoœci audiofilów, a tym bardziej klientów niewtajemniczonych lektur¹ Audio, nie s¹
one wzorcem, którego warto mieæ choæby namiastkê. W dodatku Helicon 400 wcale nie jest
namiastk¹ prawie dwa razy dro¿szej Euphonii 4 –
to jej realizacja w 90 procentach, bez ¿adnej
przesady. Po pierwsze powielony zosta³ niekonwencjonalny uk³ad g³oœników – z par¹ 18-cm (jeden niskotonowy, drugi nisko-œredniotonowy)
i modu³em wysokotonowym, na który sk³adaj¹ siê
dwa przetworniki – kopu³kowy i wstêgowy, przejmuj¹cy przetwarzanie powy¿ej 13kHz. Helicon
400 (tak jak i Euphonia MS4) przy okazji ilustruje
pewn¹ dowolnoœæ w okreœlaniu “dro¿noœci” zespo³ów g³oœnikowych. Mo¿na by go nazwaæ nawet
trzyipó³dro¿nym, a ju¿ na pewno dwu-i-pó³dro¿onym z dodatkiem supertweetera (je¿eli tak nazwalibyœmy rolê przetwornika wstêgowego),
tymczasem producent okreœla go jako uk³ad...
dwudro¿ny, jednoczeœnie podaj¹c trzy czêstotliwoœci podzia³u (oprócz wspomnianych
12kHz, podzia³ miêdzy nisko-œredniotonowym
a wysokotonowym przy 3kHz, a ograniczenie niskotonowego – dolnej 18-tki - do 700Hz). Skoro
tak, to ja bym ju¿ poszed³ na ca³oœæ i nazwa³ Helicona 400 uk³adem jednodro¿nym.
Dali HELICON 400
DUÑSKIE CUDO - z drewnianymi membranami
i na wysoki po³ysk
52
listopad 2004
Zespo³y g³oœnikowe15000-20000 z³ HI-END
Tak jak w Euphonii MS4, g³oœniki niskotonowy i nisko-œredniotonowy (pracuj¹ w nieco ró¿nych zakresach, ale one same s¹ identyczne) pochodz¹ z Vify i maj¹ membrany z mieszanki w³ókien celulozowych i w³ókien drzewnych. W³ókna drzewne s¹ d³ugie, i przypadkowo u³o¿one
w pulpie celulozowej zarówno j¹ wzmacniaj¹, jak
i pomagaj¹ rozproszyæ rezonanse, tak ¿e wystarczy ju¿ tylko lekkie nas¹czenie, nie prowadz¹ce do zmiêkczenia lekkiej membrany – dziêki
czemu osi¹gniêta zostaje dobra mikrodynamika.
W tym pomyœle kryje siê jednak bardziej ogólna
filozofia wiêkszoœci duñskich firm g³oœnikowych,
które preferuj¹ membrany z materia³ów naturalnych, maj¹ce dawaæ brzmienie równie¿ bli¿sze
naturalnemu. W Heliconie 400 g³oœniki nie s¹ jednak dok³adnie takie same jak w Euphonii – ró¿ni¹
siê typem kosza (ale w obydwu przypadkach kosze s¹ odlewane z metali lekkich) i wielkoœci¹
uk³adu magnetycznego (no có¿, teraz jest mniejszy – 9 cm wobec 11 cm). Kopu³ka w module
wysokotonowym nie jest ju¿ bardzo kosztownym Scan-Speakiem z neodymowym uk³adem
magnetycznym, ale zupe³nie nowym Peerlessem
z serii HDS – te¿ nieŸle. Koncepcja modu³u wysokotonowego zaproponowana przez Dali jest
chyba jedyna w swoim rodzaju. Oczywiœcie
rynkowym bodŸcem by³a moda na supertweetery maj¹ce obs³ugiwaæ nowe formaty DVD-A
i SACD, chocia¿ ostatnio nacisk na to trochê zel¿a³, i kolejne superwysokotonowe nie pojawiaj¹
siê ju¿ jak grzyby po deszczu. W dodatku supertweeter jako g³oœnik uzupe³niaj¹cy ma ten mankament, ¿e wprowadza kolejn¹ czêstotliwoœæ
podzia³u i wymaga dodania kolejnych filtrów;
teoretycznie lepsze s¹ tweetery/supertweetery,
które potrafi¹ przetwarzaæ ca³e pasmo wysokotonowe samodzielnie. Ale takich jest niewiele.
Miejmy wiêc nadziejê, ¿e konstruktorzy Dali
(przecie¿ nie nowicjusze) na tyle umiejêtnie po³¹czyli kopu³kê i wst¹¿kê, ¿e korzyœci z tego p³yn¹ce s¹ lepiej s³yszalne od ewentualnych problemów. Wybór czêstotliwoœci podzia³u wydaje siê
bardzo trafny. Co prawda 25-mm kopu³ka mo¿e
przetwarzaæ daleko powy¿ej 12kHz, a pewnie
i 20kHz, ale w zakresie najwy¿szych czêstotliwoœci akustycznych ma ju¿ s³abe charakterystyki kierunkowe. Dlatego szeroko rozpraszaj¹ca
wst¹¿ka startuje ju¿ od 12kHz, i koñczy przy
27kHz (zgodnie z danymi producenta) – wcale
nie bardzo wysoko, co potwierdza, ¿e podstawowym celem nie by³o jednak wyraŸne rozszerzenie przetwarzanego pasma, ale poprawa charakterystyk kierunkowych w okolicach 20kHz.
Obudowa podzielona jest na trzy komory.
Dwie wiêksze, o podobnej wielkoœci, przyznano
oczywiœcie g³oœnikom 18-cm. Tunele bas-refleks
wyprowadzono do ty³u. Ka¿dy ma œrednicê 4,5
cm i d³ugoœæ 16-cm, mo¿na siê spodziewaæ niskiej czêstotliwoœci rezonansowej. Wyprofilowane wyloty - obsady tuneli nie s¹ wciskane, jak to
zwykle siê spotyka, ale przykrêcane – zapobiegliwoœæ godna pochwa³y. W Euphoniach tunele s¹
w dodatku aluminiowe, w Heliconach musz¹ nam
wystarczyæ plastikowe, ale to przecie¿ norma.
Trzecia komora s³u¿y odizolowaniu zwrotnicy,
przykrêconej do górnej powierzchni coko³u.
W ten sposób zwrotnica zosta³ odizolowana zarówno od bezpoœrednich wibracji œcianek samej
obudowy, jak i od ciœnienia wytwarzanego
przez g³oœniki nisko-œredniotonowe. Cieszy, ¿e
równie¿ to rzadkie i istotne dla jakoœci Euphonii
rozwi¹zanie zosta³o przeniesione do tañszych
Heliconów. Gniazdo przy³¹czeniowe jest oprawione w oryginaln¹ p³ytkê mocuj¹c¹, podwójne
zakrêtki s¹ z³ocone i zabezpieczone przezroczystymi plastikowymi “naparstkami”. Przypominaj¹ produkt WBT, ale nim nie s¹; to jakaœ tañsza produkcja; problem tylko dla snobów, bo
w praktyce skutecznoϾ taka sama.
Wreszcie trzeba kilka zdañ napisaæ o jakoœci
wykonania obudowy. To na pewno jeden z najmocniejszych atutów Heliconów, jeszcze przed
ich pod³¹czeniem – chyba, ¿e ktoœ lubi tylko ascetyczne wzory Pro-Aca albo srebrzysto-techniczne Cantona. Boczne œcianki Helicona biegn¹
³ukiem ku w¹skiej tylnej œciance, a naturalny
fornir na wszystkich œciankach (oprócz przedniej, czarnej) pokryty jest grub¹ warstw¹ lakieru
na wysoki po³ysk. Maskownica ma finezyjny
kszta³t pod¹¿aj¹cy za wyprofilowaniami przedniej œcianki. O tym, ¿e Helicon jest produktem
ekskluzywnym, przekonuj¹ te¿ piêknie zapakowane w oddzielne pude³eczka akcesoria – kolce
i zwory, a tak¿e para rêkawiczek...
Zwrotnica zajmuje
du¿¹ p³ytkê, jest
przymocowana do
coko³u, i odizolowana
od wibracji i ciœnienia
wytwarzanego przez
g³oœniki dziêki w³asnej
komorze, wydzielonej
w dolnej czêœci
obudowy.
listopad 2004
Pochodzenia przetwornika wstêgowego
nie ustaliliœmy, kopu³ka to nowy model
z wytwórni Peerless, a g³oœniki 18-cm
(jednakowe, ale jeden pracuje jako
niskotonowy, a drugi nisko-œredniotonowy)
z membranami z mieszanki w³ókien
celulozowych i drewnianych, dostarczy³a
Vifa.
Helicon to seria niezbyt liczna, ale dostatecznie kompletna i dobrze skomponowana dla celów kina domowego. Helicon 400 to najmniejszy
model wolnostoj¹cy; wiêkszy od niego Helicon
500 jest ju¿ uk³adem czterodro¿onym, a mo¿e
trójdro¿nym, a mo¿e... w ka¿dym razie pracuj¹
w nim dwa 20-cm niskotonowe, 18-cm jako
œredniotonowy, i znany ju¿ modu³ wysokotonowy, powtarzaj¹cy siê we wszystkich modelach
serii. Helicon 300 to podstawkowiec z jedn¹ 18tk¹, a W200 to konstrukcja naœcienna – z podobnym uk³adem g³oœników. C200 jest zespo³em
centralnym, wiêc konstruktor u¿y³ dwóch 18-tek
dla stworzenia uk³adu symetrycznego. Subwoofer S600 wieñczy dzie³o.
53
L
A
B
O
R
A
T
O
R
I
U
M
HI-END Zespo³y g³oœnikowe 15000-20000 z³
54
Równie¿ kolumny Dali mog¹ pochwaliæ siê
charakterystyk¹ impedancji o niewielkiej zmiennoœci (rys. 1), ale w tym przypadku, w odró¿nieniu od konstrukcji Cantona, w³aœciwoœæ ta osi¹gana jest nawet bez udzia³u dodatkowych obwodów linearyzuj¹cych - same filtry realizowane s¹
w taki sposób, ¿e razem z g³oœnikami daj¹ tego
rodzaju odpowiedŸ. Ponadto minimum na charakterystyce modu³u impedancji, le¿¹ce w okolicach 150Hz, ma wartoœæ ok. 4 omów, co oczywiœcie okreœla Helicona 400 jako zespó³ znamionowo 4-omowy, ale bêd¹cy w sumie ³atwym obci¹¿eniem dla wzmacniacza. ¯adnych spadków
poni¿ej 4 omów, ¿adnych gwa³townych zmian –
myœlê, ¿e nawet urz¹dzenia teoretycznie nie
przygotowane do pracy z impedancj¹ 4 omów
da³yby sobie z tym radê. Minimum miêdzy dwoma wierzcho³kami w zakresie niskich czêstotliwoœci sugeruje, ¿e rezonans bas-refleksu zosta³
ustalony nieco powy¿ej 30Hz.
Helicon 400 nie trzyma siê rygorystycznie liniowej charakterystyki przetwarzania, ale zachowuje dobr¹ ogóln¹ równowagê (rys. 2). Pojawia
siê lekkie wzmocnienie niskich tonów, skoncentrowane w oktawie 50-100Hz, potem niewielkie
os³abienie przejœcia miêdzy niskimi a œrednimi,
dobry poziom œrednich w dwóch oktawach zakresu 500Hz-2kHz, kolejne minimalne os³abienie
na przejœciu w kierunku wysokich, i wzmocnienie powy¿ej 5kHz. Gdyby jednak nie zwracaæ
uwagi na szpic przy 12kHz, to wszystkie zmiany
mieszcz¹ siê w granicach +/-2,5dB. Spadek –6dB
wzglêdem œredniego poziomu odnajdujemy
miêdzy 30 a 35Hz – i jesteœmy z tego wyniku
bardzo zadowoleni.
Przygl¹daj¹c siê bli¿ej dzia³aniu g³oœników
niskotonowych i ich uk³adów bas-refleks sprawdziliœmy, ¿e obydwa zosta³y dostrojone identycznie – do 32Hz (tak, jak podpowiada³a to charakterystyka impedancji). Charakterystyka ciœnienia
z otworu ma prawid³owy kszta³t, chocia¿ jej
wierzcho³ek nie jest wyraŸnie zaznaczony. Charakterystyka wypadkowa powoli, ale systematycznie zwiêksza nachylenie (rys. 3).
Charakterystyki w zakresie od 200Hz wzwy¿
ustalano na wysokoœci 80-cm – pomiêdzy g³oœnikiem nisko-œredniotonowym a modu³em wysokotonowym.
Rys. 4 potwierdza przypuszczenia, ¿e wyraŸne na osi g³ównej wzmocnienie przy 13kHz bêdzie s³ab³o wraz z przechodzeniem do osi 15O
i 30O. Przy 30O mamy najlepsze wyrównanie charakterystyki do 13kHz, ale powy¿ej szybki spadek (rozpraszanie najwy¿szych czêstotliwoœci
z przetwornika wstêgowego nie jest jednak wcale wyraŸnie lepsze ni¿ z kopu³ki), najbardziej
obiecuj¹ca wydaje siê charakterystyka z osi 15o.
Rys. 5 ujawnia, jak wspó³pracuj¹ g³oœniki niskotonowy / nisko-œredniotonowy (pod³¹czone
przez filtr do dolnej pary zacisków) i modu³ wysokotonowy (górna para). Czêstotliwoœæ podzia-
rys.2. Helicon 400, charakterystyka przetwarzania w całym pasmie.
³u wyznaczamy na przeciêciu charakterystyk,
czyli przy 2,8kHz.
Maskownica ma ³adny kszta³t, ale jej wp³yw
na charakterystykê przetwarzania nie jest po¿¹dany, chocia¿ i nie dramatyczny - powstaje jedno
wyraŸne zapadniêcie przy 3,8kHz, i drobne ruchy w zakresie wysokich tonów (rys. 6).
EfektywnoϾ to 87-88dB, dla 4-omowej (ale
doœæ ³atwej) impedancji wynik trochê poni¿ej
oczekiwañ.
rys. 1. Helicon 400, charakterystyka modułu impedancji.
rys. 3. Helicon 400, charakterystyki przetwarzania sekcji
niskotonowej.
rys. 4. Helicon 400,charakterystyki przetwarzania w zakresie średnio−
wysokotonowym, na osiach 0O, 15O i 30O w płaszczyźnie poziomej.
rys. 5. Helicon 400, charakterystyki przetwarzania w zakresie
średnio−wysokotonowym, oddzielnie sekcje nisko−średniotonowa
i wysokotonowa.
rys. 6. Helicon 400, charakterystyki przetwarzania w zakresie
średnio−wysokotonowym – wpływ maskownicy.
listopad 2004
Zespo³y g³oœnikowe15000-20000 z³ HI-END
Wraz z piêkn¹ obudow¹ i piêknymi detalami
wykoñczeniowymi, Helicon 400 wygl¹da
elegancko równie¿ od ty³u.
C
U
£
S
Oryginalny modu³ wysokotonowy pomys³u
Dali, stosowany we wszystkich modelach
serii Helicon (i Euphonia, ale w innej wersji),
³¹czy 1-calow¹ tekstyln¹ kopu³kê, pracuj¹c¹
od 2,8kHz do ok. 12kHz, z przetwornikiem
wstêgowym, który kontynuuje przetwarzanie do 27kHz. Podstawow¹ zalet¹ uk³adu
ma byæ jednak nie rozci¹gniêcie charakterystyki mierzonej na osi g³ównej, ale
poprawa rozpraszania najwy¿szych
czêstotliwoœci.
D
w Warszawie), i samemu przekonaæ siê, o jakie
magiczne momenty chodzi. L800DC maj¹ brzmienie bardzo zwarte i œwietnie skoordynowane,
któremu brakuje mo¿e tylko nieco swobody na
skrajach pasma... ale kiedy pos³uchamy Heliconów, odkrywamy, ¿e mo¿na us³yszeæ coœ jeszcze.
Nie chodzi o wiêksz¹ dawkê detali – w tej dziedzinie Dali siê nie forsuj¹. Helicony id¹ w innym
kierunku – wykazuj¹ siê niezwyk³¹ plastycznoœci¹
i barwami – w ca³ym pasmie, od najni¿szych do
najwy¿szych tonów. Najlepszego na to dowodu
dostarczy³a od dawna nieu¿ywana p³yta “Ink” Livingstona Taylora. Wystarczy³ sam pocz¹tek –
gwizdanie “Isn’t She Lovely” jak przy ¿adnej innej
kolumnie by³o bez w¹tpienia ludzkie.
Organiczna naturalnoœæ i subtelnoœæ Heliconów 400 by³a zreszt¹ odczuwalna nieustannie. Jej
podstawowym Ÿród³em jest zakres œrednich tonów – nie szukaj¹cych prawdy w bezlitoœnie
twardych dŸwiêkach, sklejaj¹cych muzykê bez
przymusu, bez œladów agresji. Dziêki temu to
by³y w³aœnie te kolumny, których testowanie niepostrze¿enie zamieni³o siê w s³uchanie dla czystej przyjemnoœci, dlatego trwa³o znacznie d³u¿ej
ni¿ w innych przypadkach.
Z p³yty “The Ragpicker’s Dream” wys³ucha³em (a¿) po³owy materia³u, bo g³os Knopflera nabra³ niezwyk³ej melodyjnoœci, nie trac¹c ani trochê nut basowych i chrapliwoœci; by³ mniej potê¿ny i nie tak mocno artyku³owany jak w Trianglach Luna, ale trudno by³o nie poddaæ siê urokowi ciep³a i ³agodnoœci.
Równie¿ wysokie tony s¹ mistrzowskim po³¹czeniem – klarownoœci i delikatnoœci. Jest charakterystyczna aksamitnoœæ, ale pe³na niuansów
i ró¿norodnoœci. ¯adnych uchybieñ w wewnêtrznej integracji, po³¹czenie dwóch przetworników wysokotonowych jest nieskazitelne.
Bas brzmi przekonuj¹co, ma dobre kontury,
ale i wype³nienie, potrafi siê wyró¿niæ – nie jest
trzymany pod stuprocentow¹ kontrol¹, ale swawole nie s¹ w jego naturze, potrafi wiêc z pozostawionej mu swobody korzystaæ w umiarze.
Nie s³u¿y tylko do tworzenia t³a, jednak na bardzo dynamiczne uderzenia te¿ siê nie doczekamy
– mo¿liwoœci Cantona czy Triangle w tej dziedzinie le¿¹ jednak poza zasiêgiem delikatniejszego
Duñczyka. Nie jest on te¿ tak analityczny ani
szybki. Wyró¿nia siê jednak kolejn¹ umiejêtnoœci¹ – nadzwyczaj szerok¹ i jednoczeœnie bardzo
stabiln¹ scen¹. Wci¹ga w muzykê w sposób
pe³en gracji i kultury, bez grzmotów i gwizdów.
Skoñczenie wyrafinowany i w pe³ni zharmonizowany dŸwiêk. Oczywiœcie nie ka¿da muzyka
pozwoli tym zaletom ujawniæ siê w pe³nej krasie,
ale urok Heliconów jest tak konsekwentny, ¿e
nawet ucywilizowanie starych Deep Purpli wcale im nie zaszkodzi³o.
O
N
a opakowaniach Heliconów znajduje siê
stylizowany napis “Magic Moments”.
Ktoœ powie – has³o jak has³o, nawet banalne, na pewno przypadkowe. Mnie te¿ siê tak
wydawa³o. I mo¿e rzeczywiœcie przypadkowo,
ale jednak... bez obaw, nie poddam siê egzaltacji.
Coœ w tym jednak jest. Gdyby has³o takie napisano na opakowaniu Cantonów L800DC, nie mia³oby to ¿adnego zwi¹zku z rzeczywistoœci¹ - chocia¿ niemieckie kolumny maj¹ klasê, swoje zalety
i nawet swoje przewagi nad Heliconami. Porównanie z L800DC jest tu najw³aœciwsze, poniewa¿
w ogólnym rozrachunku trudno by³oby mi zawyrokowaæ, które z tych kolumn s¹ obiektywnie
lepsze. Ale obydwu mo¿na pos³uchaæ w jednym
miejscu (w Centrum Hi-Fi w Galerii Mokotów
H
O D S £ U C H
HELICON 400
Impedancja znamionowa*[Ω]
4
EfektywnoϾ* [dB]
88
Rek. moc wzmacniacza**[W]
50-300
Wymiary (WxSxG)[cm]
103x22x46
Cena (kpl)[z³]
18000
Dystrybutor
HORN DISTRIBUTION
Wykonanie i komponenty
Wyj¹tkowo starannie wykonane, od wyrafinowanego
kszta³tu i lakierowania obudowy, a¿ do najdrobniejszych detali. Niekonwencjonalny uk³ad
nowoczesnych i oryginalnych g³oœników, odizolowana
zwrotnica.
Laboratorium
Zrównowa¿ona charakterystyka przetwarzania, niska
dolna czêstotliwoœæ graniczna. £atwa dla wzmacniacza
charakterystyka impedancji, umiarkowana efektywnoϾ.
Brzmienie
Nasycone barwami i subtelnoœci¹, od ciep³ego basu,
przez plastyczny œrodek, a¿ po aksamitn¹ górê –
a wszystko to na szerokiej scenie.
* wartoœci zmierzone, ** wg danych producenta
guzik do pdf v2
listopad 2004
55
Was this manual useful for you? yes no
Thank you for your participation!

* Your assessment is very important for improving the work of artificial intelligence, which forms the content of this project

Download PDF

advertisement